III SA/Gl 1434/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Wraz ze skargą strona złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku strona oświadczyła, że prowadzone przez wnioskodawcę przedsiębiorstwo przynosi aktualnie bardzo niski dochód, a poza tym brakuje mu środków do życia. Przed kontrolą firma skarżącego była dobrze prosperującym przedsiębiorstwem rodzinnym, płacącym podatki, zatrudniającym pracowników. Aktualnie, firma straciła kontrahentów i w praktyce jest na skraju bankructwa. Kontrahenci nie chcą już współpracować z jego firmą, a sytuacja na rynku jest również bardzo trudna. Skarżący zaciągnął dwa kredyty: firmowy i drugi, zaciągnięty na budowę domu. Oba kredyty są zadłużone i niespłacane już przez wiele miesięcy. Wszelkie pieniądze zdeponowane na rachunku są aktualnie zablokowane. Środki finansowe wystarczają jedynie na utrzymanie rodziny. Aktualnie, zarówno skarżący, jak i jego żona posiadają status osoby bezrobotnej. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją żoną A. i córką D. ([...] lat). Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że aktualnie brak jest w gospodarstwie domowym jakiegokolwiek dochodu. Strona posiada dom w budowie, natomiast córka skarżącego posiada "stary dom" po babci i dziadku o powierzchni [...] m2. W środkach trwałych przedsiębiorstwa wnioskodawcy znajduje się samochód marki [...]. Z oświadczenia skarżącego wynika, że nie posiada on żadnych innych nieruchomości, ruchomości, oszczędności pieniężnych, papierów wartościowych, ani żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Załącznikami do wniosku o przyznanie prawa pomocy są: pisma z banków "A" i "B" odnoszące się do spłat zaciągniętych kredytów; zeznanie podatkowe skarżącego za 2012 r.; zaświadczenia o zarejestrowaniu jego żony, jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku i o jego zarejestrowaniu, jako osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku; dokument, z którego wynika, że skarżący zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej z dniem [...] r., a działalność jego została wykreślona z rejestru z dniem [...] r.; odpis księgi wieczystej; ewidencję środków trwałych jego firmy; kserokopię podatkowej księgi przychodów i rozchodów; dziennik budowy; zawiadomienia o zajęciu praw majątkowych; wezwania do zapłaty kredytów; wyciąg z rachunku bankowego z okresu od 1 marca 2013 r. do 31 maja 2013 r.; faktury obrazujące opłacanie rachunków za media. Ponadto, należało z urzędu wziąć pod uwagę dane zawarte w piśmie przewodnim wnioskodawcy z dnia [...] r., wniesionego do spawy o sygn. akt: III SA/Gl 816/13, w którym skarżący oświadczył, że jego córka jest właścicielem domu, w którym mieszka razem z rodziną, natomiast koszty miesięcznego utrzymania domu i zakupu żywności to około 1.500 zł. Jednocześnie w piśmie tym zawarte zostało oświadczenie, że w codziennym życiu pomagają skarżącemu i jego rodzinie – rodzice. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku R. M., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wnioskodawca udokumentował swój aktualny stan majątkowy w sposób pozwalający stwierdzić, że spełnia przesłanki pozwalające uwzględnić jego wniosek w całości. Z oświadczenia skarżącego wynika, że aktualnie, w jego trzyosobowym gospodarstwie domowym, jedynie on sam uzyskuje dochód, którym jest zasiłek dla bezrobotnego. Strona jest bowiem zarejestrowana od dnia [...] maja 2013 r., jako osoba bezrobotna posiadająca prawo do pobierania zasiłku. Jego żona również jest zarejestrowana, jako osoba bezrobotna, nie ma jednak prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych, natomiast córka skarżącego nie osiąga dochodu. Wysokość tego zasiłku z pewnością nie pozwoli skarżącemu na uiszczenie wpisu sądowego od skargi, jak również innych opłat sądowych bez wyraźnego uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie należało przy tym tracić z pola widzenia faktu, że wnioskodawca i jego małżonka mają stosunkowo wysokie zaległości z tytułu zobowiązań, zarówno cywilnoprawnych, jak i publicznoprawnych. Łączna kwota egzekwowanych należności sięga prawie 400.000 zł. Sytuacja materialna skarżącego jest rzeczywiście obiektywnie trudna. W ocenie rozpoznającego wniosek, skarżący rzeczywiście nie byłby w stanie ponosić kosztów sądowych bez ewidentnego uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie samego i swojej rodziny. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.