III SA/Gl 1442/08

WyrokWSA w Gliwicach2009-05-05

Skład orzekający: Henryk Wach, Barbara Brandys-Kmiecik, Barbara Orzepowska-Kyć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny ma obowiązek wydać decyzję stwierdzającą wygaśnięcie długu celnego w sytuacji, gdy należność celna uległa przedawnieniu?
Ratio decidendi
Organ celny nie ma obowiązku wydawania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie długu celnego, gdy należność celna uległa przedawnieniu. Przedawnienie podlega uwzględnieniu z urzędu, a brak przepisu prawa materialnego uprawniającego do wydania takiej decyzji czyni postępowanie bezprzedmiotowym, co skutkuje jego umorzeniem. Skoro brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji merytorycznej, skarga na decyzję umarzającą postępowanie jest nieuzasadniona.
Stan faktyczny
Skarżący D.M. kwestionował decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia długu celnego. Skarżący podnosił, że należność celna uległa przedawnieniu i organ powinien był stwierdzić to z urzędu. Organ celny uznał, że bieg przedawnienia został przerwany przez wszczęcie egzekucji administracyjnej, a następnie rozpoczął bieg na nowo po umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Sąd administracyjny rozpatrywał kwestię, czy organ celny miał obowiązek wydać decyzję stwierdzającą wygaśnięcie długu celnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy skierowaną do skarżącego – D.M. decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia długu celnego wynikającego z decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w C. nr: [...] z dnia [...]r., nr [...] z dnia [...]r., nr [...] z dnia [...]r., nr [...] z dnia [...]r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej w K. przybliżył przebieg dotychczasowego postępowania wskazując, że Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzjami nr [...], [...] z dnia [...] r., w związku z odwołaniem skarżącego, utrzymał w mocy decyzje Dyrektora Urzędu Celnego w C. nr [...] z dnia [...] r., nr [...] z dnia [...]r. W związku z nieuregulowaniem powyższych należności doręczono upomnienia, a następnie wystawiono tytuły wykonawcze nr: - [...] z dnia [...]r. - [...] z dnia [...]r. - [...] z dnia [...]r. - [...] z dnia [...]r., które celem realizacji przesłano do Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. Następnie postanowieniami z dnia [...]r., i z dnia [...]r. Sąd Rejonowy w O. nadał klauzulę wykonalności tytułom wykonawczym nr [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r., oraz tytułowi [...] z dnia [...]r. Pismem z dnia [...]r. zobowiązany wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia [...] r., [...] z dnia [...] r. Pismem z dnia [...] r. Dyrektor Urzędu Celnego w C., działając jako wierzyciel, wyraził stanowisko w sprawie zarzutów oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego. W dniu [...] r. organ egzekucyjny przekazał na konto Urzędu Celnego w C. kwotę [...] zł, która częściowo uregulowała należności wynikające z tytułu nr [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) zwanej dalej ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowieniami: - z dnia [...] r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...] r. - z dnia [...]r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], [...] z dnia [...] r. Pismem z dnia [...] r. dłużnik wniósł o umorzenie przedawnionego roszczenia oraz złożył zażalenie na postępowanie działu egzekucji. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w K. umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia długu celnego. W związku z otrzymaną informacją z Komisariatu Policji w K., iż Pan D.M. jest zatrudniony w firmie "A", w dniu [...]r. Dyrektor Izby Celnej w K. doręczył upomnienia. Pismem z dnia [...] r. zobowiązany złożył odwołanie od w/w decyzji i sprzeciw wobec otrzymanych upomnień. W odwołaniu skarżący podniósł, że należność, która stanowi przedmiot postępowania egzekucyjnego uległa w całości przedawnieniu. W związku z tym zarzucił decyzji pierwszoinstancyjnej niezgodność z prawem "w zakresie obowiązku stwierdzenia przedawnienia postępowania egzekucyjnego i wymagalności zaległego zobowiązania". Zdaniem skarżącego zawarte w uzasadnieniu decyzji I instancji stwierdzenie: "(...) należności z tytułu cła na dzień wystawienia decyzji nie uległy przedawnieniu i są wymagalne" jest niezgodne ze stanem prawnym i faktycznym sprawy". Dyrektor Izby Celnej w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. o nr [...] nie uznając argumentów zawartych w odwołaniu za zasadne utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...]r. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że należności celne w powyższych sprawach powstały pod rządami ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne (tekst jednolity Dz. U. z 1994 r. Nr 71, poz. 312 ze zmianami), a nie jak podnosi strona skarżąca, ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.). Zgodnie z art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne (t.j.: Dz. U. z 1994 r. Nr 71, poz. 312 ze zmianami) należności celnych można dochodzić w ciągu 3 lat licząc od dnia, w którym decyzja o ich wymiarze stała się ostateczna, natomiast zgodnie z ust. 4 tegoż artykułu, bieg przedawnienia terminu, o którym mowa w ust. 3, przerywa: 1) wszczęcie egzekucji, 2) wszczęcie postępowania karnego lub postępowania przed sądem administracyjnym. Dyrektor Izby Celnej w K. zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. doręczył skarżącemu odpisy tytułów wykonawczych wystawionych przez Dyrektora Urzędu Celnego w C.: nr [...], [...] z dnia [...]r. w dniu [...]r., nr [...] z dnia [...]r. w dniu [...]r., nr [...] z dnia [...]r. w dniu [...]r. Z akt zgromadzonych w sprawie wynika, iż odbiór odpisów tytułów wykonawczych został przez skarżącego potwierdzony w wyniesionych dniach, a zatem w tych też dniach - zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nastąpiło wszczęcie egzekucji administracyjnej. Przepis art. 26 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi bowiem, iż wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą: 1. doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub 2. doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności dla innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązaniem odpisu tytułu wykonawczego. Zdaniem organu odwoławczego oznacza to, że bieg przedawnienia został przerwany na skutek wszczęcia egzekucji na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych. Termin przedawnienia rozpoczął swój bieg na nowo z chwilą umorzenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O., co w przedmiotowej sprawie miało miejsce w dniach: 1. [...]r. - tytuły wykonawcze nr [...] oraz [...] oraz 2. [...] r. - tytuły wykonawcze nr [...] oraz [...]. Z kolei w myśl art. 83 ust. 5 ustawy Prawo celne po każdym przerwaniu przedawnienie biegnie na nowo począwszy od terminu: 1) wniesienia wpłaty, 2) ściągnięcia ostatniej wpłaty w trybie egzekucji administracyjnej lub stwierdzenia przez organ egzekucyjny, że egzekucja stała się bezskuteczna, 3) uprawomocnienia się wyroku sądu lub innego rozstrzygnięcia wydanego w sprawie karnej skarbowej albo wyroku lub postanowienia sądu administracyjnego. W związku z tym, iż upłynął termin na dochodzenie należności podatkowych określonych w/w decyzjach Dyrektora Urzędu Celnego w C., w dniu [...] r. Dyrektor Izby Celnej w K. dokonał ich odpisu na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1993 r. nr 108, poz. 486). Organ stanął na stanowisku, że uprawnienia strony, wiążące się z przedawnieniem dochodzenia należności celnych, wynikają bezpośrednio z mocy prawa i podlegają uwzględnieniu z urzędu. Nie zachodzi zatem potrzeba wydawania odrębnej decyzji organu celnego w przedmiocie przedawnienia, tym bardziej że wydawania tego rodzaju decyzji nie przewidują przepisy prawa materialnego. Organ zaakcentował, że w świetle art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 ze zm.), powoływanego dalej jako Kodeks postępowania administracyjnego, jedyną przesłanką obligatoryjnego umorzenia postępowania jest jego bezprzedmiotowość. Postępowanie podatkowe należy uznać za bezprzedmiotowe, gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 1995r. S.A./Łd 2424/94, ONSA 1996, nr 2, poz.80). Zdaniem o Dyrektora Izby Celnej w K. przyczyny tak rozumianej bezprzedmiotowości postępowania mogą być różne. Wchodzą tutaj w grę zarówno zdarzenia faktyczne jak i prawne, bowiem komentowany przepis nakazuje umorzenie postępowania, gdy stało się ono "z jakiejkolwiek przyczyny" bezprzedmiotowe, czyli z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego (wyrok NSA z dnia 21 stycznia 1999 r., S.A./Sz 1029/97). Powodem bezprzedmiotowości postępowania mogą dotyczyć zarówno podmiotu jak i przedmiotu stosunku prawnego. Organ powołał w tym zakresie m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 6 stycznia 2000 r. sygn. akt II S.A./Wr 148/99, który wskazał, że "(...) bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi się w art. 105 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji kończącej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania może zatem wynikać z braku istnienia przesłanki podmiotowej bądź też przesłanki przedmiotowej w prowadzonym postępowaniu. Brak przedmiotu postępowania występuje wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych lub faktycznych do prowadzenia postępowania (Z. Janowicz, Kodeks Postępowania Administracyjnego Komentarz, 1994 r., s. 255). Organ wskazał, że rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również poglądy przedstawicieli nauki prawa administracyjnego dotyczące przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego zachowują swoją ważność również w odniesieniu do regulacji ustawy Ordynacja podatkowa. Dodał, że obowiązek umorzenia postępowania podatkowego zachodzi zarówno wtedy, gdy stało się ono bezprzedmiotowe po jego wszczęciu, jak i wówczas gdy było bezprzedmiotowe od samego początku (wyrok NSA z dnia 14 maja 1998 r. I S.A./Kr 1141/97, LEX nr 33605). Strona zaskarżyła w całości decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. nr [...] z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnosząc o jej uchylenie oraz o zwolnienie od opłat i kosztów sądowych. Skarżący w skardze podtrzymał wcześniej wyrażane w odwołaniu stanowisko, że zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowanie podlega umorzeniu w przypadku, gdy obowiązek nie jest wymagalny tj. uległ przedawnieniu. Zdaniem skarżącego w związku z tym, że jego zobowiązanie uległo przedawnieniu w całości, to z urzędu stało się zasadne i konieczne wydanie przez Dyrektora Izby Celnej w K. decyzji o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Skarżący zarzucił organowi niezgodne z prawem ustalenia w zakresie przedawnienia oraz przerwania biegu przedawnienia zobowiązania celno podatkowego. Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja pomija istotne dla rozstrzygnięcia sprawy przepisy Ordynacja podatkowej. Skarżący podniósł, że Dyrektor Izby Celnej w K. nie rozgranicza znaczenia i zastosowania przepisów o przedawnieniu zobowiązania podatkowego od przepisów o przedawnieniu postępowania egzekucyjnego zaległości oraz czynników powodujących przerwanie jego biegu. Dalej powołał art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej wskazując, że zgodnie z nim bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o kŧórym podatnik została zawiadomiony, jednakże po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następnego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Skarżący jest zdania, że przepis ten ma zastosowanie do należności płatników lub inkasentów z tytułu niedobranych albo niewypłaconych podatków, twierdząc jednocześnie, że do tych płatników zalicza się Izba Celna, a zatem organ ten podlega ocenie i rozliczeniu z tego przepisu prawa. W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje. Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Aby ocenić czy wystąpiło naruszenie prawa należy w pierwszej kolejności ustalić treść obowiązujących norm prawnych mających zastosowanie w sprawie, wywieść z nich określone prawa i obowiązki, następnie ustalić zakres niezbędnych okoliczności faktycznych, które winny być wykazane w ramach postępowania dowodowego, a w końcu ocenić prawidłowość dokonanej przez organy subsumcji ustalonych faktów do hipotetycznego stanu prawnego. W kontekście wskazanych okoliczności rozpatrywanej sprawy, kwestia sporna bezsprzecznie dotyka problemu sposobu załatwienia wniosku skarżącego. W tym aspekcie należy wskazać, że jak słusznie zauważył Dyrektor Izby Celnej w K. należności celne w powyższych sprawach powstały pod rządami ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne (tekst jednolity Dz. U. z 1994 r. Nr 71, poz. 312 ze zmianami). Zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623 ze zm.) do postępowań dotyczących długu celnego powstałego przed dniem 1 maja 2004 r. należy stosować obowiązujące przed tą datą zarówno przepisy materialne, jak i procesowe. Zasada ta odnosi się zarówno spraw, które o dniu 1 maja 2004 r. były w toku, jak i spraw, które zostały wszczęte po tej dacie, ale dotyczą długu celnego, który powstał przed datą akcesji (tak NSA w wyroku z dnia 20 lutego 2007 r. I GSK 559/2006, ONSAiWSA 2008/4, poz. 63). Z kolei stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne w postępowaniu przed organami celnymi stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Wskazane Prawo celne stanowiące prawny grunt dla oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Celnej w K. nie przewiduje instytucji stwierdzenia wygaśnięcia zobowiązania celnego. Zgodnie z art. 83 ust. 3 i 6 ustawy - Prawo celne należności celnych można dochodzić w ciągu 3 lat licząc od dnia, w którym decyzja o ich wymiarze stała się ostateczna i przedawnienie to podlega uwzględnieniu z urzędu, o czym wyraźnie postanowił ustawodawca. Oznacza to, że uprawnienia strony, wiążące się z przedawnieniem dochodzenia należności celnych, wynikają bezpośrednio z mocy prawa i podlegają uwzględnieniu z urzędu. Nie zachodzi zatem potrzeba wydawania odrębnej decyzji organu celnego w przedmiocie przedawnienia, tym bardziej że wydawania tego rodzaju decyzji nie przewidują przepisy prawa materialnego. Przedmiotowa kwestia podlega ocenie w postępowaniu egzekucyjnym, w którym może stanowić podstawę zarzutu, określonego w art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i podstawę umorzenia postępowania (art. 59 tej ustawy). Brak przepisu materialnoprawnego upoważniającego organ do działania przy jednoczesnym wyraźnym przesądzeniu przez ustawodawcę, iż przedawnienie podlega uwzględnieniu ex lege, determinuje sposób rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Ze względu na konstytucyjną zasadę działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) i ogólną zasadę ustanowioną w art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego - nie można domniemywać stosowania władczej i jednostronnej formy działania, jaką jest decyzja administracyjna, tylko z okoliczności sprawy lub z samego przepisu art. 104 czy art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzja administracyjna jest aktem stosowania prawa, aktem woli, czynnością prawną, bezpośrednio zmierzającą do wywołania skutków prawnych, co odróżnia ją np. od zaświadczenia stanowiącego czynność faktyczną, akt wiedzy, dokument mający znaczenie dowodowe, potwierdzające istnienie prawa lub faktów i nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że załatwienie indywidualnej sprawy administracyjnej, w formie decyzji, o których mowa w art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, ma miejsce wówczas, gdy forma taka wynika z przepisów prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 1985 r. III SA 988/85 - ONSA 1985 nr 1, poz. 38, z dnia 7 września 1982 r. SA/Wr 363/82 - ONSA 1982 nr 2, poz. 82), zaś w wyroku z dnia 31 sierpnia 1984 r. SA/Wr 430/84-OSPiKA nr 8-9, poz. 176 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w wypadku gdy uprawnienie strony nie powstaje bezpośrednio z mocy prawa, lecz w wyniku konkretyzacji normy prawnej, organ administracji państwowej, jeżeli nie jest przewidziana inna forma jego działań - obowiązany jest dokonać tej konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej. Skład orzekający w sprawie niniejszej podziela powyższe stanowisko. Należy w związku z tym z naciskiem podkreślić, że rozstrzygniecie kwestii stwierdzenia wygaśnięcia długu celnego nie należy do materii tego rodzaju postępowania w którym mogłaby zostać wydana decyzja administracyjna. Skoro zatem organ prowadził postępowanie ogólne (jurysdykcyjne) w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia zobowiązania, to zasadnym było jego umorzenie. Jedną z postaci bezprzedmiotowości postępowania jest bowiem brak podstaw prawnych do prowadzenia postępowania. Stosownie bowiem do dyspozycji art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności, czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym. Przedmiotem postępowania jest konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Analogiczny przepis zawiera art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, powołany przez organ I instancji. Musi zatem istnieć przepis prawny, który - stosownie do zasady praworządności, wyrażonej m.in. w art. 7 Konstytucji RP – warunkuje możliwość legitymowanego prawem działania organu. Brak przepisu prawnego uprawniającego do wydania decyzji pozbawia działanie organu cechy działania legalności. Postępowanie w sprawie wszczętej mimo braku prawnych podstaw ku temu staje się bezprzedmiotowe. Za bezprzedmiotowe należy bowiem uznać postępowanie, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego (B. Adamiak i J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1996 r., s. 462). Tak więc sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. Skoro umorzenie postępowania stanowi wyłącznie wyraz jego procesowego zakończenia, bez rozstrzygania zagadnień merytorycznych, negatywnie należy ocenić zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenia odnoszące się do kwestii merytorycznych w sposób stanowiący ich prawną ocenę. Nie ma to jednak wpływu na wynik sprawy, podobnie jak powołanie analogicznych przepisów Ordynacji podatkowej zamiast przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem sformułowań tych nie należy utożsamiać z merytorycznym załatwieniem wniosku strony, a zatem – stosownie do brzmienia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. stanowiących, że tylko te uchybienia, które mogą wywrzeć wpływ na wynik sprawy dają Sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonego aktu, skład orzekający w niniejszej sprawie nie stwierdził istnienia podstaw do wyeliminowania z obrotu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Reasumując należy stwierdzić, że ani z przepisów proceduralnych, ani z przepisów materialnoprawnych nie da się wywieźć podstawy do rozstrzygnięcia o przedmiotowej kwestii w formie decyzji merytorycznej. Mając na uwadze że podstawy takiej nie można domniemywać, należało w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a. skargę jako nieuzasadnioną oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło