III SA/Gl 1443/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2015-09-30

Skład orzekający: Jolanta Skowronek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółce prawnej, która deklaruje stratę z działalności gospodarczej i posiada zablokowane rachunki bankowe, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Spółce prawnej, która deklaruje stratę, ale jednocześnie wykazuje dochód w zeznaniu podatkowym CIT-8 za poprzedni rok obrotowy, nie przyznaje się prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. Koszty sądowe są uznawane za normalne koszty działalności gospodarczej, a spółka powinna zapewnić środki na ich pokrycie, podobnie jak na bieżącą działalność. Nawet przy zablokowanych rachunkach bankowych, spółka może dokonywać wypłat na bieżące koszty działalności, a jej kapitał zakładowy i rezerwowy pozostają znaczące.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych, argumentując trudnościami finansowymi spowodowanymi blokadą środków przez Urząd Skarbowy oraz kryzysem gospodarczym. Spółka wykazała stratę za pierwsze pięć miesięcy 2015 r. i zmniejszenie wartości środków trwałych z powodu zajęcia egzekucyjnego. Mimo to, w zeznaniu podatkowym CIT-8 za 2014 r. wykazała dochód, a jej środki pieniężne na rachunkach bankowych, choć częściowo zablokowane, nie uniemożliwiały prowadzenia działalności na znaczną skalę.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 30 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych (vide: rubryka nr 4) skarżąca Spółka podała, że zajmuje się wykonywaniem instalacji budowlanych i hydraulicznych. Wprawdzie jej kapitał wynosi [...] zł, natomiast wartość środków trwałych szacuje się na poziomie [...] zł, niemniej jednak za ubiegły rok obrotowy poniosła stratę rzędu [...] zł, a stan jej rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 0,00 zł. Spółka boryka się bowiem z trudnościami finansowymi, które są spowodowane blokadą środków przez Urząd Skarbowy w T., jako że zaskarżonym decyzjom nadano rygor natychmiastowej wykonalności, a nadto kryzysem gospodarczym, który zahamował działalność inwestycyjną w branży budowlanej. W oparciu o dołączone do wniosku dokumenty źródłowe ustalono, co następuje. Wynik finansowy Spółki za pierwsze pięć miesięcy 2015 r. zamknął się stratą w kwocie [...] zł (vide: rachunek zysków i strat). Z kolei aktywa trwałe z kwoty [...] zł na koniec 2014 r. zmniejszyły się do [...] zł, jako że wartość urządzeń technicznych i maszyn z kwoty [...] zł spadła do [...] zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. dokonał bowiem zajęcia posiadanych środków transportu w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Natomiast aktywa obrotowe Spółki w porównaniu do roku 2014 zwiększyły się z kwoty [...] zł do [...] zł. Powyższe spowodowane było m.in. wzrostem należności krótkoterminowych jak również inwestycji krótkoterminowych, które z kwoty [...] zł osiągnęły wartość [...] zł, podczas gdy blokada konta w Banku "A" dotyczy kwoty [...] zł. Z przedłożonego wykazu wynika, że Spółka nie odprowadza na bieżąco zaliczek na rzecz ZUS, PIT-4, CIT-2, VAT-7 i należności na rzecz Urzędu Miasta w T. Ponadto na dzień [...] r. posiadała nierozliczone zobowiązania z kontrahentami w kwocie [...] zł i jednocześnie nierozliczone należności o wartości [...] zł. Natomiast łączne obciążenia objęte tytułami wykonawczymi kształtowały się na poziomie [...] zł (vide: zawiadomienie z [...] r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego). Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 tej ustawy zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). Tymczasem jak ustalono z dołączonych do wniosku dokumentów źródłowych skarżąca Spółka choć deklaruje stratę z prowadzonej działalności (vide: rachunek zysków i strat), to w zeznaniu podatkowym CIT-8 za 2014 r. wykazuje dochód w kwocie [...] zł. Powyższy stanowi różnicę pomiędzy przychodami rzędu [...] zł, a kosztami ich uzyskania, które wynoszą [...] zł. W ocenie rozpoznającego wniosek nic nie stoi na przeszkodzie, aby w ramach ponoszonych przez Spółkę kosztów prowadzonej działalności, przyjmujących dużo wyższe wartości, znalazły się również wydatki dotyczące postępowania sądowego. Tym bardziej, że w doktrynie za dominujący uznany został pogląd, zgodnie z którym koszty sądowe należą do normalnych kosztów działalności gospodarczej, a dochodzenie roszczeń na drodze sądowej - jako element tej działalności - wymaga na równi z koniecznością zapewnienia środków na bieżącą działalność, także zapewnienia środków na ich dochodzenie (por. M. Kowalska, A. Malmuk-Cieplak, Stosowanie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Przegląd Sądowy 2006/9/44). Wprawdzie w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, saldo końcowe Spółki na posiadanych rachunkach bankowych wynosiło 0,00 zł, niemniej jednak jak ustalono z dołączonego bilansu we wcześniejszym okresie jej środki pieniężne w kasie i na rachunku bankowym wynosiły [...] zł. Kwota ta na koniec maja 2015 r. wzrosła do [...] zł, podczas gdy blokada konta w Banku "A" dotyczy [...] zł. Nie jest ona zatem tożsama z niemożliwością korzystania z rachunku bankowego, co potwierdza choćby fakt, że Spółka nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej lecz prowadzi ją na znaczną skalę o czym świadczą jej przychody za 2014 r., a nadto we własnym zakresie ponosi koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, który reprezentuje ją przed tut. Sądem. W tej sytuacji twierdzenie jakoby Spółka nie posiadała środków pieniężnych, albowiem jej rachunki bankowe zostały zablokowane na skutek prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Tym bardziej, że w razie zajęcia rachunku bankowego istnieje możliwość dokonywania wypłat na bieżące wynagrodzenia za pracę wraz z podatkiem od wynagrodzenia i innymi ustawowymi ciężarami, a także na bieżące koszty prowadzonej działalności gospodarczej, które jak ustalono z rachunku zysków i strat od dwóch lat przekraczają wypracowane przychody. I choć majątek Spółki na skutek dokonywanych zajęć egzekucyjnych uległ zmniejszeniu z kwoty [...] zł do [...] zł to kapitał podstawowy wynosi [...] zł i jest wielkością stałą podobnie jak kapitał zapasowy. Niezależnie od powyższego Spółka posiada też kapitał (fundusz) rezerwowy, który na koniec maja 2015 r. wynosił [...] zł, podczas gdy na koniec 2014 r. zamykał się w kwocie [...] zł. Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło