III SA/Gl 1444/16
WyrokWSA w Gliwicach2017-05-26
Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Krzysztof Kandut, Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, odmawiając wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej, może na etapie badania dopuszczalności wniosku oceniać merytoryczną zasadność wskazanej przez stronę przesłanki wznowienia (art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej)?Ratio decidendi
Organ podatkowy, odmawiając wznowienia postępowania na podstawie art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej, nie może na etapie badania dopuszczalności wniosku oceniać merytorycznej zasadności wskazanej przez stronę przesłanki wznowienia. Ocena ta powinna nastąpić dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania i być zawarta w decyzji wydanej na podstawie art. 245 Ordynacji podatkowej. Odmowa wznowienia na etapie formalnym jest dopuszczalna jedynie w przypadku braku wskazania jakiejkolwiek ustawowej przesłanki wznowienia lub uchybienia innym wymogom formalnym.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wznowienie postępowania podatkowego, argumentując, że bez własnej winy nie brała w nim udziału z powodu zmian w zarządzie i siedzibie spółki oraz braku wpisu do KRS. Organy podatkowe obu instancji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że wskazana przesłanka (art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej) nie została prawidłowo wskazana, a spółka powiązała ją z brakiem możliwości złożenia skargi do sądu, co wykraczało poza zakres postępowania podatkowego. Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Kandut (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2017 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w upadłości układowej w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania podatkowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] ; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., po rozpatrzeniu odwołania A spółka z o.o. w W., utrzymał w mocy własną decyzję z [...]r. nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: grudzień 2011 r., marzec 2012 r., sierpień 2012 r.
Decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją ostateczną z [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej w K., na podstawie m.in. art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz art. 86 ust. 10a i art. 89 ust. 4 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, po rozpatrzeniu odwołania spółki z o.o. A od decyzji Naczelnika Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w B. z [...]r.: nr [...]określającej za grudzień 2011 r. zobowiązanie w podatku od towarów i usług w wysokości [...]zł; nr [...] określającej za marzec 2012 r. zobowiązanie w podatku od towarów i usług w wysokości [...]zł; nr [...] określającej za sierpień 2012 r. zobowiązanie w podatku od towarów i usług w wysokości [...]zł - utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Na powyższą decyzję ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w K. spółka nie wniosła skargi do sądu administracyjnego.
Podaniem z 6 maja 2016 r. nazwanym "skarga na wznowienie postępowania", spółka, powołując się na art. 140 kpa, zwróciła się do Naczelnika Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w B. o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzjami w przedmiocie podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że złożenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w ustawowo przewidzianym terminie nie było możliwe, gdyż strona "bez własnej winy nie brała udziału z powodu zmiany Prezesa spółki oraz zmiany siedziby spółki i braku stosownego wpisu w tym zakresie do KRS."
Dalej spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, obszernie przedstawiając merytoryczne argumenty i zarzuty przeciwko decyzjom organów podatkowych obu instancji oraz wnosząc o ich uchylnie w całości. W szczególności podniosła, że nie otrzymała w odpowiednim czasie stosownego wpisu do KRS ujawniającego zmiany we władzach spółki, przez co bez swojej winy nie mogła skutecznie złożyć skargi. Wpis do KRS-u spółka otrzymała 14 lipca 2014 r. i dopiero nowy zarząd spółki podjął działania prawne mające na celu dochodzenie swoich roszczeń.
Dyrektor Izby Skarbowej w K., któremu naczelnik urzędu skarbowego przekazał sprawę do załatwienia zgodnie z właściwością, pismem z 20 maja 2016 r., na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, wezwał stronę do sprecyzowania żądania.
W odpowiedzi strona wskazała, że na podstawie art. 240 Ordynacji podatkowej żąda wznowienia postępowania w sprawie zakończonej w/w decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w K..
Decyzją z [...]r. organ podatkowy, na podstawie art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej, odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w instytucji wznowienia postępowania odróżnia się dwa etapy: postępowanie wznowieniowe (rozpoznawcze) oraz postępowanie wznowione. Przed wszczęciem postępowania w sprawie wznowienia organ obowiązany jest rozpoznać dopuszczalność wznowienia postępowania. Pozytywnymi przesłankami dopuszczalności wznowienia są: 1) zakończenie sprawy decyzją ostateczną, 2) zachowanie terminu do wznowienia, 3) złożenie wniosku przez uprawniony podmiot, 4) wskazanie jednej z ustawowych podstaw wznowienia. Jeżeli nie zachodzi jeden z tych warunków, to wznowienie postępowania jest niedopuszczalne. Ponieważ w przedmiotowej sprawie strona nie wskazała precyzyjnie żadnej przesłanek zawartych w punktach od 1 do 11 art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, to brak była podstaw do wznowienia postępowania.
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, wnosząc o jej zmianę i uwzględnienie wniosku o wznowienie postępowania. Zarzuciła naruszenie:
- art. 180 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie ustaleń w sprawie bez należytego zebrania i analizy materiału dowodowego, a w szczególności bez przesłuchania istotnych świadków, którzy mieliby wiedzę na temat zmiany zarządu spółki oraz braku możliwości działania zarządu;
- art. 187 § 1 O.p. poprzez brak logicznej oceny całego zebranego materiału dowodowego wyrażającej się w przyjęciu, iż wskazane w skardze przesłanki i okoliczności faktyczne nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania;
- art. 191 O.p. poprzez dokonanie ustaleń w sprawie bez należytego uwzględnienia całego materiału dowodowego, w tym okoliczności dotyczących zmiany zarządu oraz siedziby spółki.
Motywując zarzuty spółka podniosła, że ze względu na zmiany zarządu i siedziby z G. na W., nie brała czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. Zaistniała więc przesłanka z art. 240 § 1 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa do wznowienia postępowania. Strona powinna mieć możliwość czynnego udziału na każdym etapie postępowania podatkowego, w tym możliwość wypowiedzenia się na temat zebranego materiału dowodowego, żądania uzupełnienia zebranego materiału dowodowego oraz zaskarżenia niekorzystnych dla niej decyzji, czego została pozbawiona bez swojej winy w odniesieniu do możliwości udziału w jednym z w/w etapów. Dodała, że "Fakt ten winien skutkować przywróceniem terminu do złożenia odwołania od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]roku."
Zaskarżoną decyzją z [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej w K., działając jako organ II instancji, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy w całości podtrzymał argumentację zawartą w decyzji organu pierwszej instancji. Dodatkowo wskazał, dokonując ponownej analizy treści podania o wznowienie z 6 maja 2016 r., uzupełnionego pismem z 6 czerwca 2016 r., że nie zawierają one konkretnego wskazania żadnej z jedenastu przesłanek z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Co więcej, treść obu pism wskazuje, że wniosek o wznowienie postępowania strona łączy z faktem niewniesienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. Taka przesłanka nie stanowi jednak podstawy wznowienia w rozumieniu art. 240 O.p. Organ odwoławczy zauważył, że na przepis art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej strona wskazała precyzyjnie dopiero w odwołaniu. Ponieważ jednak spełnienie przesłanki z tego przepisu, tj. brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu, spółka wiązała z postępowaniem sądowoadministracyjnym, a nie podatkowym, to prawidłowo organ I instancji argumenty strony zakwalifikował do tzw. innych przyczyn (nie wymienionych w art. 240 O.p.) i słusznie odmówił wznowienia postępowania na podstawie art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej.
W skardze strona skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania, a nadto naruszenie przepisów postępowania, w tym w szczególności:
- art. 180 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie ustaleń w sprawie bez należytego zebrania i analizy materiału dowodowego, w tym bez przesłuchania istotnych świadków, którzy mieliby wiedzę na temat zmiany zarządu spółki oraz braku możliwości działania zarządu;
- art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak logicznej oceny całego zebranego materiału dowodowego, wyrażającej się w przyjęciu, iż wskazane w skardze przesłanki i okoliczności faktyczne nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania;
- art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie ustaleń w sprawie bez należytego uwzględnienia całego materiału dowodowego, w tym okoliczności dotyczących zmiany zarządu oraz siedziby spółki;
- art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych;
- art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej;
- art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady praworządności.
W uzasadnieniu skarżąca podtrzymała stanowisko prezentowane w odwołaniu podnosząc, że w sprawie zachodzi przesłanka z art. 240 § 1 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa do wznowienia postępowania, albowiem strona bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu. Strona winna mieć możliwość czynnego udziału na każdym etapie postępowania podatkowego, w tym możliwość wypowiedzenia się na temat zebranego materiału dowodowego, żądania uzupełnienia zebranego materiału dowodowego oraz zaskarżenia niekorzystnych dla niej decyzji. Ze względu na zmiany osobowe w organach spółki oraz zmianę siedziby została jednak pozbawiona, bez swojej winy, możliwości udziału w jednym z etapów postępowania podatkowego, co winno skutkować przywróceniem terminu do złożenia odwołania od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]roku.
W konsekwencji stawianych zarzutów spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. podtrzymał w całości dotychczas prezentowane stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek zasadniczo z innych przyczyn niż podniesiono w skardze.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2016 r., poz.1066 ze zm.) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.
Stosując powyższe kryteria w rozpoznawanej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzje oraz poprzedzająca ją decyzja tego samego organu naruszają prawo w stopniu powodującym konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. – dalej zwana O.p.), na który spółka powoływała się w toku postępowania, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Instytucja nadzwyczajnego wzruszenia decyzji ostatecznej, jaką stanowi wznowienie postępowania, jest ukształtowana w taki sposób, że postępowanie w tym przedmiocie ma charakter dwuetapowy. Tego rodzaju konstrukcja, normowana przepisami Ordynacji podatkowej, służy zasadzie trwałości decyzji ostatecznych. W konsekwencji w postępowaniu podatkowym, aby mogło dojść do zbadania, czy w sprawie zachodzi podnoszona we wniosku o wznowienie postępowania przesłanka (art. 240 § 1 pkt 1 – 11 O.p.), właściwy organ musi przeprowadzić postępowanie wstępne, którego celem w pierwszej kolejności jest zbadanie dopuszczalności wznowienia postępowania. Na tym wstępnym etapie postępowania o wznowienie organ podatkowy bada, czy wniosek pochodzi od strony postępowania, czy dochowała ona terminu do złożenia wniosku o wznowienie oraz czy powołała podstawę wznowieniową wskazaną w art. 240 § 1 pkt 1 – 11 O.p., a nadto czy wniosek dotyczy decyzji ostatecznej. Niespełnienie jednego z wymienionych wyżej warunków formalnych zamyka postępowanie wznowieniowe na etapie wstępnym i uzasadnia odmowę wznowienia postępowania na podstawie art. 243 § 3 O.p., na co słusznie zwróciły uwagę organy obu instancji.
Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1299/13, odmowa wznowienia postępowania podatkowego może mieć miejsce tylko w przypadku, gdy z żądaniem wznowienia występuje podmiot, który nie był stroną postępowania głównego albo wystąpiły inne okoliczności o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym nie dające podstaw do wznowienia postępowania. Takimi okolicznościami może być m.in. brak zdolności do czynności prawnych strony i nie działanie w jej imieniu ustawowego przedstawiciela, żądanie dotyczące decyzji, która nie ma waloru ostateczności albo skierowana jest w stosunku do rozstrzygnięcia, które nie jest decyzją administracyjną, bądź złożone zostało z uchybieniem ustawowego terminu do wznowienia, a termin ten nie został przywrócony lub wniosek nie został oparty o jedną z przesłanek z art. 240 § 1 O.p. W innych przypadkach decyzja odmawiająca wznowienia postępowania podatkowego nie ma prawnego uzasadnienia.
Podkreślenia wymaga, że przedstawione wyżej przesłanki negatywne do wznowienia postępowania mają charakter wyłącznie formalny, stąd w odniesieniu do podstawy wznowienia konieczne jest jedynie jej wskazanie (poprzez przywołanie konkretnego przepisu lub jego treści), natomiast ocena jej trafności i skuteczności oraz wpływu na wynik sprawy, może być dokonana jedynie po wznowieniu postępowania.
Zatem przy braku wystąpienia jednej z w/w przesłanek negatywnych, złożenie wniosku o wznowienie postępowania powinno skutkować wszczęciem postępowania wznowieniowego.
Stosownie do art. 243 § 1 O.p. w razie dopuszczalności wznowienia postępowania, organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 243 § 2 O.p.). Zgodnie z art. 245 § 1 O.p. organ podatkowy - po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 O.p. - wydaje decyzję, w której: 1) uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p., i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie; 2) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1; 3) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p., lecz w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa, albo wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68 lub art. 70 O.p.
Podsumowując, wznowienie postępowania składa się z dwóch etapów. W pierwszym etapie rozstrzygnięciu podlega kwestia dopuszczalności wdrożenia trybu nadzwyczajnego, o czym stanowi art. 243 § 1 O.p. Etap ten kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 243 § 1 O.p.) lub wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 243 § 3 O.p.). Wydanie postanowienia jest równoznaczne z rozpoczęciem drugiego etapu, w którym organ zgodnie z art. 243 § 2 O.p. ustala przede wszystkim, czy w sprawie istotnie zachodzi którakolwiek ze wskazanych w art. 240 § 1 O.p. podstaw wznowienia postępowania. Kwestia racjonalności przesłanki wskazywanej przez wnioskodawcę, w tym oceny tego, czy jest ona zasadna, logiczna, prawidłowo sformułowana, właściwie i w pełni umotywowana i uzasadniona okolicznościami sprawy, zdolna wywołać skutek wzruszenia decyzji ostatecznej – może nastąpić dopiero po wznowieniu postępowania. Z kolei decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydaje się tylko i wyłącznie, gdy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Raz jeszcze przypomnieć trzeba, że treść art. 243 § 3 O.p. należy odczytywać w ten sposób, że chodzi w nim m.in. o przypadki, gdy wniosek nie został oparty o żadną z przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 240 O.p. Wskazany wymóg nie ma charakteru merytorycznego i nie zawiera się w nim obowiązek organu badania merytorycznej zasadności przesłanki wznowienia. Organ uprawniony jest na tym etapie jedynie do kontroli, czy wniosek wymienia jedną z podstaw z art. 240 § 1 O.p. Natomiast kwestia czy wskazana przez stronę podstawa faktycznie zachodzi, podlegać może analizie dopiero w toku drugiego etapu rozpatrywania wniosku o wznowienie. Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy dokonanego decyzją ostateczną, może być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 243 § 1 i 2 O.p. i musi być zawarte w decyzji wydanej na podstawie art. 245 O.p., a nie w decyzji wydanej na podstawie art. 243 § 3 O.p. (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 9 czerwca 2015 r., I SA/Gd 177/15).
Przy przesłance wznowienia wskazanej w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. ważne jest i to, że w tym przypadku wznowienie postępowania może nastąpić tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Badanie dopuszczalności wznowienia winno zatem odnosić się do całej konstrukcji postępowania wznowieniowego
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie zachodziła sytuacja, w której wniosek o wznowienie nie opierałby się o jedną z ustawowych przesłanek wznowienia. Jak wynika z jego treści opisującej postępowanie zakończone decyzją objętą wnioskiem, "strona bez własnej winy nie brała udziału z powodu zmiany Prezesa spółki oraz zmiany siedziby spółki i braku stosownego wpisu w tym zakresie do KRS.". W odwołaniu spółka ponownie podniosła i doprecyzowała, przywołując art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, że ze względu na zmiany jej zarządu i siedziby z G. na W., nie brała czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, co organ odwoławczy dostrzegł w wydanej decyzji. Tymczasem organy obu instancji doszły do wniosku, że powołana we wniosku strony przesłanka wznowieniowa o jakiej mowa w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. nie została prawidłowo wskazana, gdyż "przepisy Ordynacji podatkowej regulują kwestie związane m. in. z postępowaniami podatkowymi - nie zwierają natomiast żadnych uregulowań dotyczących procedur obowiązujących przed sądami administracyjnymi". W tej sytuacji "zakwalifikowane przyczyny wznowienia postępowania wskazanej przez Stronę do kategorii tzw. innych przyczyn (vide: str. 3 zaskarżonej decyzji) jest (...) prawidłowe." Chodzi tu o wskazaną przez spółkę przesłankę z art. 240 § 1 pkt 4 O.p., którą strona powiązała z brakiem możliwości złożenia skargi do sądu, co organ ocenił jako wykraczające poza treść w/w przepisu, w związku z czym odmówił wznowienia postępowania na podstawie art. 243 § 3 O.p.
Zdaniem Sądu ocena taka świadczy o tym, że organ w istocie już na etapie badania dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania faktycznie dokonał oceny wystąpienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 4 O.p., gdy tymczasem organ na tym etapie nie powinien oceniać istnienia przesłanki wznowienia, skoro nie zostało wydane postanowienie o wznowieniu postępowania. Ocena przesłanki stanowi bowiem proces myślowy organu wykraczający poza aspekt ustaleń formalnych (ustalenie faktu istnienia podmiotu, przedmiotu sprawy, zachowanie terminów, wskazanie przesłanki). Przyjęcie stanowiska organu prowadziłoby do nieracjonalnego wniosku, że ocena przesłanki może nastąpić zarówno w pierwszym jak i drugim etapie wznowieniowym.
W konsekwencji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 243 § 3 O.p. Słuszne okazały się zarzuty skargi naruszenia przepisów art. 120 – 122 O.p. Miało to istotny wpływ na wynik sprawy bowiem ocena zasadności przesłanek wznowienia postępowania powinna stanowić uzasadnienie decyzji wydanej w oparciu o treść art. 245 O.p., a więc rozstrzygnięcia o zupełnie innej treści. Z uwagi na to, że we wniosku o wznowienie postępowania strona oparła swój wniosek na jednej z ustawowych podstaw wznowienia wskazanej w art. 240 § 1 pkt 4 O.p., organ rozpatrując ponownie sprawę, będzie obowiązany wydać postanowienie o wznowieniu postępowania na podstawie art. 243 § 2 O.p. Natomiast kwestia, czy strona zasadnie dopatruje się w tej sprawie okoliczności o jakiej mowa w art. 240 § 1 pkt 4 O.p., powinna zostać rozstrzygnięta w decyzji wydanej na podstawie art. 245 § 1 lub § 2 O.p.
Sąd nie podzielił zarzutów skargi naruszenia art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej bowiem, jako dotyczące decyzji co do której odmówiono wznowienia, wykraczają one poza ramy niniejszego postępowania.
Mając na uwadze przedstawione wyżej rozważania Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji tego samego organu.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło