III SA/Gl 1446/16

WyrokWSA w Gliwicach2017-03-01

Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Magdalena Jankiewicz, Barbara Orzepowska-Kyć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wstrzymać wykonanie decyzji ostatecznej w przypadku, gdy podatnik wnioskuje o wznowienie postępowania, powołując się na prawomocny wyrok uniewinniający go od popełnienia przestępstwa, które było podstawą do wydania decyzji administracyjnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji nie miał obowiązku wstrzymać wykonania decyzji ostatecznej. Stwierdził, że prawomocny wyrok uniewinniający od popełnienia przestępstwa i decyzja administracyjna o nałożeniu kary pieniężnej stanowią dwa odrębne i niezależne reżimy odpowiedzialności. Kara administracyjna ma charakter restytucyjny, a nie represyjny, i jej orzeczenie nie wymaga uzyskania stanowiska sądu karnego. Ponadto, organ nie miał podstaw do wstrzymania wykonania decyzji, ponieważ postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończyło się decyzją odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej, co podważało prawdopodobieństwo jej uchylenia.
Stan faktyczny
Skarżący D.K. został ukarany karą pieniężną za urządzanie gier na automacie poza kasynem. Po uprawomocnieniu się decyzji, skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na wydanie decyzji bez uzyskania stanowiska innego organu (sądu karnego, który go uniewinnił od popełnienia przestępstwa) oraz na wyrok TSUE. Wniósł również o wstrzymanie wykonania decyzji. Organ pierwszej instancji wznowił postępowanie, ale odmówił uchylenia decyzji ostatecznej, uznając, że nie było potrzeby uzyskiwania stanowiska sądu karnego. Następnie odmówił wstrzymania wykonania decyzji. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących wstrzymania wykonania decyzji oraz błąd w uzasadnieniu postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, po rozpoznaniu na w trybie uproszczonym w dniu 1 marca 2017 r. sprawy ze skargi D.K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z [...] r. Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...] z [...] r., odmawiające wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej nr [...] z [...] r. wymierzającej skarżącemu D.K. karę pieniężną za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ stwierdził, że Naczelnik Urzędu Celnego w B. decyzją nr [...] z [...] r. wymierzył stronie karę pieniężną w wysokości 12.000 zł, za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry, tj. w lokalu o nazwie "[...] " znajdującym się w miejscowości K. przy ulicy [...] . Ponieważ strona nie wniosła od niej odwołania, stała się ona decyzją ostateczną. Pismem z [...] r. skarżący zwrócił się z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego wskazaną decyzją ostateczną (w przedmiocie kary pieniężnej), na podstawie art. 240 § 1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa z uwagi na fakt, że została ona wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu oraz na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 ustawy Ordynacja podatkowa powołując się na wyrok TSUE w sprawie C-98/14. W piśmie zawarł również wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej na czas postepowania wszczętego wnioskiem z 23.03.2016r., na podstawie art. 246 § 1 Ordynacji podatkowej, z uwagi na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Uzasadniając swoje stanowisko pełnomocnik strony odwołał się do wyroków Sądu Rejonowego w T. z [...]r. (sygn. akt [...] ) uniewinniającego stronę od popełnienia zarzucanego mu czynu oraz wyroku Sądu Okręgowego w K. z [. ..]r . (sygn. akt [...] ) utrzymującego w mocy wyrok sądu pierwszej instancji. Podniósł, że tym samym w obiegu prawnym istnieje zarówno decyzja nakładająca karę za urządzanie gier na automatach, jak i prawomocny wyrok uniewinniający go od zarzutu popełnienia przestępstwa za urządzanie takich gier. Zdaniem strony decyzja o wymierzeniu kary została wydana przedwcześnie, bez uzyskania stanowiska sądu powszechnego w sprawie i ta okoliczność stanowi przesłankę uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Natomiast wniosek strony w zakresie wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 O.p. został rozpatrzony odrębnie w sprawie o nr [...] i nie jest przedmiotem postepowania w sprawie niniejszej. Postanowieniem nr [...] z [..] r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z [...]r. w oparciu o przesłankę określoną w art. 240 §1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, ale ponieważ doszedł do wniosku, iż nie wystąpiła ona z uwagi na to, że rozstrzygnięcie dotyczące przedmiotowej sprawy nie wymagało stanowiska innego organu, decyzją nr [...] z 7.07.2016r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej w całości. Następnie postanowieniem nr [...] z [...] r. organ pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej nr [...] z [...] r. Powołując się na wyrok NSA o sygn. akt I FSK 207/14 stwierdzający, że "Jedynie uprawdopodobnienie, że przesłanka wznowienia doprowadzi do uchylenia decyzji, obliguje organ do wstrzymania wykonania decyzji ...", a taka sytuacja nie występuje w sprawie, wobec faktu wydania decyzji w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie z 29.07.2016r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 246 §1 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej, pomimo że postępowanie w przedmiocie jej uchylenia nie zostało zakończone decyzją ostateczną, zaś podatnik zamierza odwołać się od decyzji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej, co wskazuje na prawdopodobieństwo uchylenia tej decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia postępowania. Dyrektor Izby Celnej w K. , po rozpatrzeniu zarzutów zawartych w zażaleniu, postanowieniem nr [...] z [...]r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane w pierwszej instancji w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji. Organ odwoławczy stwierdził bowiem, że wniosek strony o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej nr [...] z [...] r., nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż w przedmiotowej sprawie nie zachodziło prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej skoro postępowanie w przedmiocie wznowienia zakończyło się wydaniem decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Skoro rozstrzygnięta została kwestia odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej, wymierzającej karę pieniężną, którą organ jest związany, brak było podstaw do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 246 § 1 Ordynacji podatkowej na czas trwania postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania. Na postanowienie wydane przez organ odwoławczy, pismem z 11.10.2016r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o: 1) uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia; 2) uchylenie w całości poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi; 3) zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w G. na rzecz skarżącego zwrotu kosztów; 4) rozpoznanie sprawy również pod nieobecność skarżącego. Zaskarżonemu postanowieniu, pełnomocnik strony zarzucił: - naruszenie art.246 §1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez odmowę wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej, pomimo że postępowanie w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej nie zostało zakończone decyzją ostateczną, co wskazuje na dalsze istnienie prawdopodobieństwa uchylenia tej decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia postępowania, - naruszenie art. 217 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez sporządzenie uzasadnienia postanowienia niepodlegającego kontroli instancyjnej, wskazującego zupełnie inną sprawę podatkową (odnośnie sprawy podatnika K.B.). W uzasadnieniu zarzutów skargi podniósł, że nie może odnieść się do tej części uzasadnienia rozstrzygnięcia organu, która dotyczy innego podatnika. Dalej stwierdził, że skarżącemu została wymierzona kara za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Jednocześnie prawomocnym wyrokiem Sądu rejonowego w Tychach został uniewinniony od zarzutu popełnienia przestępstwa urządzania gier na automatach poza kasynem gry, a Sąd Okręgowy utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. Zdaniem strony świadczy to o tym, że decyzja organu o wymierzeniu kary administracyjnej była przedwczesna, gdyż została wydana bez uzyskania stanowiska innego organu, tj. sądu powszechnego. Organ odwoławczy na podstawie art. 215 §1 Ordynacji podatkowej wydał postanowienie z 15.11.2016r. o sprostowaniu omyłki w uzasadnieniu postanowienia nr [...] z [...]r. w zakresie, w jakim w uzasadnieniu powołano personalia innej osoby. Następnie w odpowiedzi na skargę z 16.11.2016r. organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zmianami – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, a kontrola ta obejmuje m.in. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Tylko stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez sąd zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c P.p.s.a.). Nadmienić również trzeba, że w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie z 6.09.2016 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej odpowiada prawu. Skarżący pismem z 23.03.2016r.wniósł o: - wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 O.p. powołując się na wyrok TSUE w sprawie C-98/14 i wniosek ten był przedmiotem odrębnego rozpatrzenia, - wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 6 O.p. powołując się na fakt wydania decyzji w przedmiocie kary pieniężnej bez uzyskania stanowiska innego organu i wniosek ten był przedmiotem odrębnego rozpatrzenia, - wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie kary pieniężnej na czas trwania postępowania o wznowienie. Stosownie do art. 246 § 1 O.p. organ podatkowy właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. W Ordynacji podatkowej mowa jest o prawdopodobieństwie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 7.07.2014r. , sygn. akt III SA/Wa 162/14 , opublikowanym w CBOSA ) stwierdził, że we wskazanym wyżej przepisie prawdopodobieństwo oznacza , że przypuszczalne istnienie wady decyzji powodującej jej nieważność odnosi się tylko do wady mającej pewne cechy oczywistości jeszcze przed podjęciem czynności postępowania dowodowego albo ujawniających takie cechy w trakcie trwania tych czynności. Tezę tę należy zaaprobować także w przypadku wniosku o wznowienie postępowania. W związku z powyższym zgodzić należy się z Dyrektorem Izby Celnej, że zastosowanie środka, o którym mowa w art. 246 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wstrzymanie wykonania decyzji , która korzysta z domniemania legalności i wywołuje określone skutki w obrocie prawnym, musi wynikać z daleko idącego przekonania organu o wystąpieniu przesłanek określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Prawdopodobieństwo, że postępowanie zakończone decyzją, jest dotknięta wadą uzasadniającą jego wznowienie musi być na tyle wysokie, że uzasadnia stosowanie środka o charakterze tymczasowym, jeszcze przed właściwym rozstrzygnięciem organu w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej. Istnienie tego prawdopodobieństwa musi zatem wynikać ze wstępnej oceny organu, a nadto musi być uzasadnione nie budzącymi wątpliwości okolicznościami sprawy. Podkreślić należy, że ta wstępna ocena nie może zastępować właściwego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o wznowienie. Fakt przedstawienia przez stronę określonych argumentów nie oznacza samo przez się, że takie prawdopodobieństwo w istocie zaistniało. Skarżąca wskazując na prawdopodobieństwo zaistnienia wady wymienionej w art. 240 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej wskazała, że decyzja ostateczna nakładająca karę pieniężną z tytułu urządzania gier poza kasynem gry została wydana bez uzyskania stanowiska innego organu, tj. sądu karnego, który rozpoznawał sprawę przestępstwa zarzucanego stronie w związku z urządzaniem gier na automatach. Natomiast organ rozpoznający wiosek o wznowienie postepowania decyzją z 7.07.2016r. odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej, stwierdzając, że – przed wymierzeniem kary pieniężnej za urządzanie gier - nie zachodziła konieczność uzyskania stanowiska innego organu i Sąd pogląd ten podzielił. Zdaniem Sądu orzekającego, wskazane przez skarżącą okoliczności, nie uprawdopodobniają uchylenia decyzji w przedmiocie kary pieniężnej tylko z powodu wydania prawomocnego wyroku uniewinniającego skarżącego od zarzutu popełnienia przestępstwa, są to bowiem dwa odrębne i niezależne reżimy odpowiedzialności. Zauważyć bowiem należy, że kara administracyjna wymierzana jest w innym trybie i za inne działania niż kara z Kodeksu karnego. Pierwsza z nich nie ma charakteru represji, a jedynie restytucji uszczerbku, jaki powstał w budżecie państwa z tytułu nielegalnej działalności hazardowej, prowadzonej bez uiszczania z tego tytułu obciążeń podatkowych, a kwestia winy dla jej orzeczenia jest pozbawiona znaczenia prawnego. Druga natomiast ma właśnie charakter represyjny, jest wymierzana za działania zabronione ustawą karną, obowiązującą w dacie popełnienia czynu. Przy jej wymierzaniu, takie elementy jak wina mają znaczenie decydujące. Wobec tego słuszne jest stanowisko organu co do tego, że orzeczenie kary administracyjnej nie wymagało uzyskania stanowiska sądu karnego. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 246 § 1 O.p. poprzez odmowę wstrzymania wykonania decyzji pomimo, że postępowania w przedmiocie uchylenia decyzji nakładającej karę pieniężną nie zostało zakończone decyzją ostateczną. Zauważyć bowiem należy, że stosownie do art. 212 O.p. organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Oznacza to, że rozpoznając wniosek strony o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie wymierzenia kary administracyjnej – w świetle cytowanego artykułu 246 § 1 O.p. - organ musiał brać pod uwagę nie tylko prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, (a takie prawdopodobieństwo wszak nie istniało, jeśli zważyć, że decyzja odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej – jakkolwiek niedostateczna - istniała już w obrocie prawnym), ale także fakt związania własną decyzją w tym przedmiocie. Odnosząc się do drugiego z zarzutów, dot. sporządzenia uzasadnienia odnoszącego się do innego podatnika zauważyć należy, że stosownie do art. 215 § 1 w zw. z art. 219 O.p. organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanym przez ten organ postanowieniu. Sprostowaniu podlega oczywista omyłka zawarta zarówno w rozstrzygnięciu (sentencji), jak i w uzasadnieniu decyzji (postanowienia). Przy czym, sprostowanie omyłki nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia, czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego. Postanowieniem z [...] r. organ sprostował oczywistą omyłkę w zaskarżonym postanowieniu, a polegająca na powołaniu danych osobowych innej strony w uzasadnieniu postanowienia. Sąd uznał takie sprostowanie za dopuszczalne, albowiem w sentencji postanowienia w jego pierwotnym brzmieniu prawidłowo jako stronę wskazano skarżącego, nie było więc wątpliwości kto w istocie jest jego adresatem. Nadto skorzystanie z trybu tzw. autoweryfikacji orzeczenia nie jest ograniczone czasowo. Dlatego zarzut w powyższym zakresie stał się bezprzedmiotowy wobec usunięcia przez organ wady rozstrzygnięcia zasadnie podniesionej przez stronę w skardze. Podsumowując, Sąd stwierdził, że zarzuty podniesione w skardze są nieuzasadnione, w pozostałym zakresie również nie dostrzegł wad zaskarżonego rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Celnej, dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło