III SA/Gl 145/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Referent Magdalena Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2023 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 7 grudnia 2022 r. nr 4221/RT/2022 w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013 (odpowiedzialność solidarna) oddala skargę. Decyzją z 7 grudnia 2022 r. nr 4221/RT/2022 Zarząd Województwa Śląskiego utrzymał w mocy swoją decyzję nr [...] z 3 sierpnia 2022 r. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności P. W. (dalej określanego jako Skarżący) z [...] Fundacją [...] (dalej określanej jako Beneficjent lub Fundacja) za zaległość wynikającą z decyzji Zarządu Województwa Śląskiego z 12 grudnia 2017 r. nr [...] w sprawie zwrotu dofinansowania nieprawidłowo wykorzystanego przez Beneficjenta – [...] Fundację [...], w związku z realizacją projektu pn. "[...]", na podstawie umowy o dofinansowanie z 20 lutego 2013 r. o numerze; [...] wraz z aneksem w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013, w wysokości 787.919,27 zł wraz z odsetkami w wysokości 577.339,00 zł. Uzasadniając rozstrzygnięcie Zarząd Województwa ustalił, że na podstawie umowy z 20 lutego 2013 r. nr [...] o dofinasowanie projektu pn. " [...]" Instytucja Zarządzająca RPO WSI- 2007-2014 przyznała Beneficjentowi – [...] Fundacją [...] dofinasowanie w kwocie 804 950,00 zł (tj. 85% kwoty całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu), z czego kwota 684 207,50 zł stanowiła dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (72,25%), a kwota 120 742,50 zł stanowiła współfinansowanie z krajowych środków budżetu państwa — dotacja celowa (12,75%). W dniu 15 marca 2017 r. Zespół kontrolujący IZ RPO WSL udał się pod adres siedziby Beneficjenta celem przeprowadzenia kontroli na miejscu, ale nie zastał Beneficjenta w miejscu realizacji projektu. Zespół kontrolujący stwierdził, że Beneficjent nie prowadzi działalności operacyjnej, że projekt w okresie jego trwałości nie jest realizowany, a nieruchomość, będąca siedzibą Beneficjenta i miejscem realizacji projektu, posiada ślady po usuniętych tablicach informacyjnych projektu. Wobec stwierdzenia zaprzestania przez Beneficjenta realizacji projektu, a także zaprzestania jakiejkolwiek działalności operacyjnej przez Beneficjenta, IZ RPO WSL stwierdziła nieprawidłowość polegającą na: a) naruszeniu trwałości projektu zgodnie z art. 57 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 1 1 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE. L nr 210 z 2006 r., str. 25 i nast. z późn. zm., dalej: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006), polegające na zaprzestaniu działalności mającej wpływ na charakter i warunki realizacji projektu oraz b) naruszenie § 15 umowy o dofinansowanie, ponieważ Beneficjent nie poddał się kontroli. Z uwagi na brak zwrotu środków, decyzją z 12 grudnia 2017 r. nr [...] Zarząd Województwa Śląskiego zobowiązał Beneficjenta, na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (aktualnie obowiązujący: t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1270, dalej: u.f.p.) do zwrotu dofinansowania w kwocie 787 919,27 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia ich zwrotu. Decyzja ta nie został przez Beneficjenta wykonana. Postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do Beneficjenta okazało się bezskuteczne. Postanowieniem z 23 września 2020 r. o sygn. [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Beneficjenta, stwierdzając, iż nie uzyska się w nim kwoty [pic]przewyższającej wydatki egzekucyjne (bezskuteczność egzekucji). W postępowaniu tym organ egzekucyjny ustalił również, iż Beneficjent nie posiada żadnego majątku nadającego się do egzekucji. 8 grudnia 2021 r., Zarząd Województwa podjął uchwałę nr [...] w sprawie wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności osób trzecich za zaległość Beneficjenta – [...] Fundacja [...]. Jako strony postępowania IZ RPO WSL wskazała Skarżącego oraz B. K. 1. W toku postępowania ustalono, że: 2. Umowę o dofinasowanie projektu w imieniu Beneficjenta zawierał Skarżący. 3. Zgodnie z prawomocną i ostateczną decyzją zobowiązującą Beneficjenta do zwrotu całości dofinasowania, dniem wystąpienia nieprawidłowości i powstania z mocy prawa obowiązku zwrotu dofinasowania jest dzień 20 kwietnia 2016 r. 4. Skarżący piastował funkcje prezesa zarządu Beneficjenta zarówno w okresie realizacji projektu (wydatkowania dofinasowania), jak i w okresie trwałości projektu, oraz reprezentował Beneficjenta w czasie realizacji wszystkich wniosków o płatność, 5. Po wypłacie ostatniej części dofinansowania, Beneficjent zaprzestał jakiejkolwiek działalności operacyjnej, czym jednoznacznie dał wyraz, że nie zamierza utrzymywać efektów projektu po jego realizacji, przestał odbierać korespondencję, i zmienił zarząd na nieuchwytnego p. G. Z. (ob. B.), 6. Decyzja zobowiązująca do zwrotu dofinasowania nie została wykonana, a zakreślony termin płatności upłynął bezskutecznie, 7. Czynności egzekucyjne przeprowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., w tym poszukiwanie majątku dłużnika, pozwoliły na ustalenie iż Beneficjent zaprzestał prowadzenia działalności, a nadto nie posiada żadnego majątku nadającego się do egzekucji, co skutkowało umorzeniem postępowania egzekucyjnego wobec jego bezskuteczności. 8. Skarżący w toku postępowania administracyjnego nie wskazał majątku Beneficjenta nadającego się do egzekucji, ani nie wykazał braku winny w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Beneficjenta. Początkowo postępowanie administracyjne wszczęto i prowadzono w stosunku do Skarżącego oraz B. K., jako osoby zarządzające i reprezentujące Beneficjenta w dacie wystąpienia nieprawidłowości w projekcie. Organ rozważył również czy postępowaniem tym nie powinien zostać objęty również Pan G. Z. (ob. B.), powołany na funkcję prezesa zarządu Beneficjenta, już po wystąpieniu nieprawidłowości w projekcie i po "porzuceniu tegoż podmiotu" — zaprzestania prowadzenia działalności. Zważywszy na fakt, iż najwcześniej zidentyfikowane naruszenie przepisów prawa wystąpiło 20 kwietnia 2016 r., to już w tej dacie, w ocenie organu, powstał z mocy prawa obowiązek zwrotu dofinasowania, choć nie został on jeszcze wtedy wówczas skonkretyzowany w wezwaniu, czy też decyzji. Fakt uniemożliwienia kontroli projektu zaplanowanej w czasie już po rezygnacji Skarżącego i powołaniu nowego Prezesa, nie zmienił faktu, iż nieprawidłowość powstała wcześniej, wraz z pierwszym zidentyfikowanym naruszeniem prawa, tym samym obowiązek zwrotu dofinasowania powstał wcześniej, aniżeli w okresie powołania nowego Prezesa Fundacji. Ponadto, ustalając krąg osób odpowiedzialnych solidarnie za zobowiązania Beneficjenta, organ dał wiarę pisemnym wyjaśnieniom drugiego członka zarządu Fundacji, która podniosła, że Fundacją w całości kierował Skarżący, a daty zmian w okresach pełnienia funkcji w zarządzie ujawnione w rejestrze KRS nie odpowiadają faktycznym datom pełnienia przez nich funkcji w zarządzie Fundacji. Twierdzenia drugiego członka zarządu znalazły potwierdzenie w przedstawionej pisemnej rezygnacji, uprawdopodobnionej co do daty jej złożenia korespondencją mailową oraz dokumentacją z biura rachunkowego. W oparciu o powyższe organ przyjął, iż faktycznie B. K. z dniem 31 maja 2015 r. przestała pełnić funkcje w zarządzie Beneficjenta (na blisko rok przed powstaniem nieprawidłowości w projekcie), a tym samym, brak jest podstaw faktycznych do przypisywania jej odpowiedzialności subsydiarnej za zobowiązania tegoż podmiotu. Pismem z 21 czerwca 2022 r. o sygn. [...] ([...]) , na podstawie art. 50 § 1 k.p.a., wezwano Skarżącego do złożenia wyjaśnień na piśmie, poprzez wskazanie mienia Beneficjenta, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zobowiązania [...] Fundacji [...] w znacznej części. Skarżący odebrał pismo 23 czerwca 2022 r. ale nie udzielił na nie odpowiedzi. Także po otrzymaniu zawiadomienia o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym sprawy, nie skorzystał z tego prawa. Decyzja z 3 sierpnia 2022 r., nr [...] Zarząd Województwa Śląskiego umorzył postępowanie administracyjne w części dotyczącej odpowiedzialności B. K. za zaległości Beneficjenta, natomiast Skarżącego uznał za osobę odpowiedzialną solidarnie z Beneficjentem i zobowiązał do zwrotu zaległości Beneficjenta wraz z odsetkami. W podstawie prawnej decyzji powołał się m. in. na art. 60 u.f.p. zgodnie z którym należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności są środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym. Natomiast zgodnie z art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych tą ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Zgodnie zaś z art. 116a §1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 2383, dalej określanej skrótem O.p. ) za zaległości podatkowe innych osób prawnych niż wymienione w art. 116 odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających tymi osobami. Przepis art. 116 stosuje się odpowiednio. Na podstawie art. 116 § 1 O.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: nie wykazał, że: we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1574, 1579, 1948 i 2260) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Stosownie zaś do art. 116 § 2 O.p., odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Skarżący domagał się uchylenia decyzji i umorzenia postepowania. Konsekwentnie podkreślał, ze w czasie, gdy pełnił funkcję Prezesa zarządu nie wystąpiły żadne nieprawidłowości a Fundacja nie miała problemów finansowych uzasadniających złożenie wniosku o ogłoszenie jej upadłości. Organ, ponownie rozpoznając sprawę, podtrzymał w całości dotychczasowe ustalenia faktyczne poczynione w sprawie. Odnosząc się do kwestii osób odpowiedzialnych za zaległość Fundacji [...] stwierdził, że zgodnie z § 6 aktu notarialnego Repertorium “A" nr [...] z 6 maja 2011 r. stanowiącego oświadczenie o ustanowieniu fundacji. Fundatorzy powołali Zarząd Fundacji pierwszej kadencji w składzie: Skarżący - jako Prezes Fundacji oraz B. K. - jako Wiceprezes Fundacji. Zgodnie z § 15 statutu Fundacji do zadań Rady należy w szczególności: 1. Powoływanie i odwoływanie Prezesa i członków Zarządu (...)". Zarząd FUNDACJI składa się z 1-3 osób, i jest powoływany przez FUNDATORÓW na czas nieoznaczony. 2. Pierwszy Zarząd jest dwuosobowy i jest nim Skarżący - jako PREZES FUNDACJI oraz B. K. - jako WICEPREZES FUNDACJI" - § 17 ust. 1 i 2. Uchwałą Rady Fundacji w sprawie odwołania członków Zarządu Fundacji z 1 grudnia 2016 r., na podstawie § 15 pkt 1 Statutu Fundacji odwołano z Zarządu: Prezesa Zarządu Fundacji [...] Skarżącego, Wiceprezesa Zarządu Fundacji [...] B. K. Wskazana zmiana została odnotowana w Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej: KRS) 21 lutego 2017 r. Organ ustalił dalej, że pismem z 16 kwietnia 2015 r., wiceprezes Fundacji złożyła rezygnację ze stanowiska członka zarządu Fundacji. Wywołanie skutku prawnego rezygnacji określono na dzień 31 maja 2015 r. Przedmiotowe pismo, skierowane do Rady Fundacji, zostało wysłane przesyłką poleconą 20 kwietnia 2015 r. na adres Fundacji ujawniony w rejestrze. Ponadto zauważył, że w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego Fundacji [...] za okres 01.01.2013 - 31.12.2013, jako Zarząd Fundacji wskazano p. Skarżącego oraz Wiceprezes Fundacji, podobnie wskazano w informacji za okres 01.01.2014 - 31.12.2014. Natomiast za okres 01.01.2015 - 31.12.2015, jako Zarząd Fundacji wskazano tylko Skarżącego. Podobnie wskazywano organy w sprawozdaniach merytorycznych z działalności Fundacji za rok 2014 i za rok 2015 (sprawozdanie podpisane w dniu 23 marca 2016 r. przez Skarżącego), w wierszu dotyczącym danych członków zarządu wskazano Skarżącego jako Prezesa Zarządu. Taki skład Zarządu potwierdziło Zwyczajne Zgromadzenie Fundatorów Fundacji [...] w dniu 30 czerwca 2015 r., które uchwałą nr [...] powołało wyłącznie Skarżącego na Prezesa Zarządu Fundacji. W decyzji z 12 grudnia 2017 r. ostatecznie i prawomocnie ustalono, iż nieprawidłowość wynikająca z naruszenia art. 57 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 (tj. naruszenie okresu trwałości projektu poprzez poddanie projektu zasadniczej modyfikacji) — wystąpiła już w dacie 20 kwietnia 2016 r. i z tą datą powstał obowiązek zwrotu całości otrzymanego przez beneficjenta dofinasowania. Data ta jednoznacznie wskazuje na odpowiedzialność Skarżącego, jako osoby piastującej wówczas funkcje w zarządzie Beneficjenta i faktycznie zarządzającego Fundacją. Nieprawidłowość wynikająca z § 15 umowy o dofinansowanie, polegająca na niepodaniu się kontroli (z dnia 15 marca 2017 r.), w ocenie Zarządu, ma swoje źródło w ww. nieprawidłowości i nie spowodowała powstania nowego obowiązku zwrotu dofinansowania. W stanie faktycznym sprawy, bezspornym jest to, iż wraz z otrzymaniem ostatnich płatności, Skarżący działając wraz z pozostałymi osobami z rady fundacji, wbrew przyjętym na siebie zobowiązaniom zaprzestał realizacji projektu i utrzymania jego efektów w czasie. Po otrzymaniu pieniędzy publicznych Fundacja [...] została "porzucona" [pic]a w miejsce skarżącego do zarządu Fundacji powołano nieuchwytnego . G. Z. Podsumowując organ uznał, że skoro w dacie wystąpienia nieprawidłowości, tj. 16 kwietnia 2017r. , stwierdzonej decyzja z 17 grudnia 2017 r., Skarżący pełnił funkcję Prezesa Zarządu Fundacji, to jest osoba trzecia w rozumieniu art. 116a O.p. zobowiązana do zapłaty solidarnie z Fundacja kwot podlegających zwrotowi wraz z odsetkami. Tym bardziej, że nie wykazał, by w sprawie zaistniały przesłanki uwalniające go od tej odpowiedzialności. W skardze skierowanej do sądu administracyjnego Skarżący powyższej decyzji Zarządu Województwa Śląskiego zarzucił naruszenie: 1. Art. 107 § 1 O.p. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie przez organ wydający decyzję, że w niniejszej sprawie odpowiadam za zaległości podatkowe podatnika całym swoim majątkiem jako osoba trzecia; 2. Art. 116a § 1 O.p. w zw. z art. 116 § 2 O.p. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie przez organ wydający decyzję mojej odpowiedzialności za zaległości podatkowe podatnika, mimo że termin płatności upływał po okresie pełnienia przeze mnie obowiązków Prezesa Zarządu Beneficjenta — [...] Fundacja [...]; 3. Art. 207 pkt 1 i 9 u.f.p. poprzez jego błędne niezastosowanie i przyjęcie przez organ wydający decyzję, że zaległość podatkowa stała się wymagalna z chwilą wystąpienia naruszeń zapisów umowy zawartej między stronami, mimo że zgodnie z przepisami prawa organ zobowiązany jest do wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu oraz termin, od którego nalicza się odsetki. W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu Województwa Śląskiego w Katowicach z 3 sierpnia 2022 r., numer: [...], oraz o uchylenie w konsekwencji poniższych decyzji; ewentualnie o uchylenie w całości decyzji Zarządu Województwa Śląskiego w Katowicach z 7 grudnia 2022 r., numer: 4221/RT/2022, podtrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję Zarządu Województwa Śląskiego w Katowicach z 3 sierpnia 2022 r., numer: [...] oraz zasądzenie zwrotu kosztów postepowania. W uzasadnieniu skargi stwierdził, że o rzekomych nieprawidłowościach dowiedział się dopiero po zapoznaniu się z treścią decyzji nr [...] z dnia 12 grudnia 2017 r. Zauważył, że w chwili wydania decyzji nie pełnił już funkcji Prezesa Zarządu w fundacji [...] Fundacja [...] Rezygnację złożył ze skutkiem od dnia 1 października 2016 r.. Zgodnie z przepisami prawa wpis, jak i wykreślenie członka zarządu z rejestru są obowiązkowe, ale mają one skutek deklaratoryjny. Wpis do KRS nie decyduje o tym, czy dana osoba jest lub nie jest członkiem zarządu. Dla skutecznego wystąpienia danej osoby z zarządu fundacji wystarczające jest złożenie pozostałym członkom zarządu swojej rezygnacji. Zwolnienie członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości podatkowe fundacji jest następstwem jego rezygnacji, bez względu na to, czy fakt złożenia rezygnacji został ujawniony w KRS. Podkreślił także, że obowiązek zwrotu podatku powstaje od daty doręczenia stosowanej decyzji. W sprawie decyzja z 17 grudnia 2017 r. została doręczona Fundacji po tym, jak przestał być Prezesem Fundacji. Zgodnie z przepisami prawa członek zarządu może uwolnić się od osobistej odpowiedzialności za zaległości podatkowe poprzez wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy. W niniejszej sprawie, w chwili pełnienia przez Skarżącego funkcji Prezesa Zarządu Fundacji nie istniały przesłanki, aby zarząd mógł złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości. W okresie tym Fundacja wykazywała płynność finansową. Istniała obiektywna niezawiniona niemożność podjęcia działań w celu ogłoszenia upadłości beneficjenta co zaś powoduje wyłączenie jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Śląskiego wniósł o jej oddalenia jako niezasadnej. W całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustalił i zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2188 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1364, dalej P.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając zatem zarzuty skargi oraz badając zaskarżoną decyzję we wskazanym wyżej zakresie - także stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a. - Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, ani przepisów procedury w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Przechodząc do oceny przesłanek orzeczenia o subsydiarnej odpowiedzialności członka zarządu fundacji należy na wstępie wyjaśnić, że zgodnie z norma art. 207 ust. 8 u.f.p., w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, tj.m.in. w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, instytucja określona odpowiednio w ust. 9, 11 i 11a lub instytucja, która podpisała z beneficjentem umowę o dofinansowanie, wzywa do zwrotu środków (pkt1) lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o którym mowa w ust. 2 (pkt 2), w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Natomiast zgodnie z art. 207 ust. 9 pkt 1 u.f.p. po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2, oraz zawierającą pouczenie o sankcji wynikającej z ust. 4 pkt 3, z zastrzeżeniem ust. 7. Stosownie zaś do art. 67 ust. 1 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 pkt 6 u.f.p., tj.m.in. środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, którymi są w szczególności dochody budżetu państwa, w tym) należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Nadto, zgodnie z art. 60 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r., ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U.UE.L Nr 210, poz. 25 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem nr 1083/2006, instytucja zarządzająca odpowiada za zarządzanie programami operacyjnymi i ich realizację zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami. Dodać można, że wprawdzie rozporządzenie nr 1083/2006 zostało od dnia 1 stycznia 2014 r. uchylone na mocy art. 153 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE.L z 2013 r. nr 347, str. 320, z późn. zm.), to jednak na zasadzie art. 152 ust. 1 tego rozporządzenia, nie ma ono wpływu na kontynuację albo modyfikację, w tym całkowite lub częściowe anulowanie pomocy - obejmującej programy operacyjne i duże projekty - zatwierdzonej przez Komisję na podstawie rozporządzenia nr 1083/2006 lub wszelkich innych przepisów prawa mających zastosowanie do tej pomocy na dzień 31 grudnia 2013 r. Rozporządzenie nr 1083/2006 stosuje się nadal po dniu 31 grudnia 2013 r. do tej pomocy lub do danych operacji aż do ich zamknięcia. Z powołanych rozwiązań systemowych wynika, że na etapie odzyskiwania środków unijnych i środków uzupełniających z dotacji celowej pochodzącej z budżetu państwa zastosowanie znajduje procedura administracyjna, w tym wydawanie decyzji o zwrocie na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Ordynacji podatkowej. W pojęciu zwrotu mieści się również subsydiarna odpowiedzialność członków zarządu. Zgodnie z art. 25 pkt 1 w zw. z art. 5 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju z dnia 6 grudnia 2006 r. (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 712 ze. zm. dalej: z.p.p.r.) za przygotowanie i prawidłową realizację programu operacyjnego odpowiada instytucja zarządzająca, którą w przypadku programu regionalnego jest zarząd województwa. Do zadań instytucji zarządzającej należy między innymi - odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych (art. 26 ust. 15 u.z.p.p.r.) oraz ustalanie i nakładanie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (art. 26 ust. 15a u.z.p.p.r.). Zatem raz jeszcze należy zaznaczyć, że zwrot dofinansowania unijnego i dotacji celowej pozyskanej z budżetu państwa, następuje w myśl powołanych przepisów zarówno krajowych, jak i wspólnotowych na podstawie decyzji administracyjnej. Na gruncie tych przepisów została wydana (...) r. decyzja w przedmiocie zwrotu środków. Zgodnie z art. 60 pkt 6. u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności. Wreszcie, zgodnie z art. 67 ust. 1 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Należy zaznaczyć w tym miejscu, że przepis art. 67 ust. 1 u.f.p. ma charakter odsyłający, zobowiązujący obligujący do tego, by w zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy o finansach publicznych stosować odpowiednio, w sprawach środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy działu III O.p. Odpowiednie stosowanie przepisów polega (poza ich stosowaniem wprost bądź niestosowaniem w ogóle) na wprowadzeniu doń niezbędnych modyfikacji tak, by - bez uszczerbku dla istoty danej konstrukcji prawnej - wykorzystać ją nieco inaczej bądź w innym niż pierwotnie przewidzianym zakresie (zob. J. Nowacki, "Odpowiednie" stosowanie przepisów prawa, PiP 1964, nr 3, s. 370 - 371). Stanowiące w tej sprawie podstawę prawną zaskarżonej do Sądu decyzji art. 116a § 1 O.p. i art. 116 § 1 O.p. odnoszą się wprawdzie do odpowiedzialności członków zarządu osób prawnych za zaległości podatkowe, to jest, zgodnie z art. 51 § 1 O.p., niezapłaconego w terminie podatku, jednak konstrukcja stosowania odpowiedniego obliguje do orzekania o takiej odpowiedzialności także w przypadku niezapłaconych w terminie środków publicznych, o których mowa w art. 67 ust. 1 u.f.p. Za tak rozumiane zaległości w uiszczeniu środków publicznych odpowiadają członkowie zarządu osoby prawnej, w tym fundacji, na tych samych zasadach jak za zaległości podatkowe. Podstawa do orzeczenia o tej odpowiedzialności aktualizuje się zatem z chwilą upływu terminu przewidzianego na zapłatę tych środków publicznych. Przechodząc do meritum sprawy na wstępie przyjdzie stwierdzić, iż istotą sporu, jaki w rozpatrywanej sprawie zarysował się między stronami, jest odpowiedź na pytanie o to, czy istniały dostateczne podstawy prawne ku temu, by obciążyć odpowiedzialnością za zaległości Fundacji członka jej zarządu - Skarżącego i czy w konsekwencji decyzja przenosząca na niego taką odpowiedzialność nie została wydana z naruszeniem prawa. Odpowiedź na to pytanie wymagała ustalenia w toku postępowania, czy spełnione zostały przesłanki określone w art. 116 § 1 i 2 O.p. w związku z art. 116a O.p. Jeśli chodzi o przepisy procesowe pozwalające ustalić wymagany stan faktyczny sprawy w ramach przepisu materialnego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, tj. art. 116 O.p. w związku z art. 116a O.p., to na wstępie należy przede wszystkim zauważyć, że w trakcie postępowania organy winny podejmować niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym zgodnie z ogólną zasadą postępowania wyrażoną w art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego 9tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej określanego skrótem K.p.a.), zwaną zasadą prawdy materialnej. Ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania norm prawa materialnego, co wiąże się z kolei z realizacją zasady praworządności (art. 6 K.p.a.). Te normy ogólne mają odzwierciedlenie w szczegółowych przepisach procesowych między innymi w art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Zgodnie z tymi przepisami organ ma obowiązek podejmowania określonych czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a następnie na tle całokształtu ustalonych faktów oceny, czy dana okoliczność została udowodniona. Zasada swobodnej oceny dowodów oznacza, że organ podatkowy według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych oraz wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Wszechstronne rozważenie zebranego materiału wiąże się z koniecznością uwzględnienia wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu oraz wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzaniu poszczególnych środków dowodowych, mających znaczenie dla ich mocy i wiarygodności. Przy wskazywaniu na istnienie lub nieistnienie określonej okoliczności wynikającej ze zgromadzonych faktów organ winien posługiwać się zasadami logicznego rozumowania. Zgodnie z art. 116a § 1 O.p. za zaległości podatkowe innych osób prawnych niż wymienione w art. 116 i fundacji rodzinnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających tymi podmiotami. Przepis art. 116 stosuje się odpowiednio. Zgodnie zaś z art. 116 § 1 O.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji – odpowiednio fundacji - odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2022 r. poz. 2309 oraz z 2023 r. poz. 1723 i 1860) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Zmiana wprowadzona do przytoczonego przepisu z dniem 1 lipca 2021 r. art. 10 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz.1665) zwiększająca katalog podmiotów, których członkowie zarządu ponoszą subsydiarną odpowiedzialność nie miała wpływu na określenie przesłanek tej odpowiedzialności. Ponadto, wobec braku w ustawie zmieniającej przepisów przejściowych, w ocenie Sądu, zgodnie z zasadą tempus regit actio w sprawie zastosowanie miał art. 116 1 O.p. sprzed tej zmiany. Zarząd Województwa wydając w sprawie decyzję nr [...] z 3 sierpnia 2022 r prawidłowo przeanalizował wystąpienie w rozpoznawanej sprawie wyżej wskazanych przesłanek. Prawidłowo ustalił stan prawny sprawy. Decyzją z dnia 12 grudnia 2017 r. nr [...] Zarząd Województwa Śląskiego zobowiązał Beneficjenta, na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 pkt 1 u.f.p. do zwrotu dofinansowania w kwocie 787.919,27 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia ich zwrotu. Z decyzji wynikało, że stwierdzono nieprawidłowość polegającą na: a) naruszeniu trwałości projektu zgodnie z art. 57 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE. L nr 210 z 2006 r., str. 25 i nast. z późn. zm., dalej: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006), polegające na zaprzestaniu działalności mającej wpływ na charakter i warunki realizacji projektu oraz b) naruszeniu § 15 umowy o dofinansowanie, ponieważ Beneficjent nie poddał się kontroli. Z kolei organ egzekucyjny, postanowieniem z dnia 23 września 2020 r. o sygn. [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Beneficjenta, ponieważ stwierdził, iż nie uzyska się w nim kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (bezskuteczność egzekucji). Prawidłowo także organ ustalił, że Zwyczajne Zgromadzenie Fundatorów Fundacji [...] w dniu 30 czerwca 2015 r., uchwałą nr [...] powołało wyłącznie Skarżącego na Prezesa Zarządu Fundacji. Pełnił ta funkcje także w dniu 20 kwietnia 2016 r. kiedy to, w ocenie organu zobowiązującego beneficjanta do zwrotu środków, doszło do nieprawidłowości. Tego faktu Skarżący nie negował. Natomiast zarzucił, że z dniem 1 października 2016 r. zrezygnował z pełnienia funkcji Prezesa Zarządu Fundacji. Wobec tego w dacie kontroli i później w dacie orzekania o obowiązku Beneficjenta zwrotu otrzymanych środków nie był już Prezesem Zarządu. Nie był odpowiedzialny za niezwrócenie środków. Kiedy pełnił funkcje Prezesa Fundacja nie miała problemów finansowych, nie istniało zobowiązanie, za zapłatę którego miałby ponieść odpowiedzialność. Wskazać w tym miejscu należy, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji – 7 grudnia 2022 r. – obowiązywał już art. 66b u.f.p., który wszedł w życie w 21 sierpnia 2022 r. na mocy art. 113 pkt 5 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021- 2027 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1079). Miał zastosowanie w sprawie, bowiem zgodnie z art. 140 ust. 1 ww. ustawy, do postępowań o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6 ustawy zmienianej w art. 113, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie art. 113 pkt 4 lit. b i pkt 5, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 113, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Z kolei z art. 66b u.f.p., wynika, że osoby trzecie odpowiedzialne za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, ustala się według stanu z dnia powstania naruszeń określonych w art. 189 ust. 3 lub w art. 207 ust. 1. u.f.p. W ostatecznej decyzji z 17 grudnia 2017 r. zobowiązującej Fundację do zwrotu otrzymanych środków organ uznał, że do naruszenia, skutkującego obowiązkiem zwrotu środków, doszło 20 kwietnia 2016 r., kiedy to zaprzestano kontynuacji trwałości projektu. Stosując zatem odpowiednio art. 116 § 1 w związku z art. 116a O.p. oraz w zawiązku z art. 67 u.f.p. organ ponownie rozpoznając sprawę winien był uwzględnić zmieniony stan prawny. Tego nie uczynił. Jednak, w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy, za datę decydującą o tym, kto ponosi subsydiarną odpowiedzialność z Beneficjentem przyjął datę naruszenia – 20 kwietnia 2016 r. W tym zaś dniu Skarżący pełnił jeszcze funkcję Prezesa zarządu Fundacji. Zatem uwzględnił stan faktyczny zgodny z norma art. 66b u.f.p. Odnosząc się do kwestii wystąpienia w sprawie przesłanek egzoneracyjnych zauważyć należy, że ciężar ich udowodnienia obciąża osobę trzecią, a nie organ. Ten ostatni winien jedynie ocenić i rozważyć dowody zaoferowane przez stronę. Skarżący nie wykazał majątku, do którego można by skierować skuteczną egzekucję. Z kolei stwierdzenie, że w czasie, kiedy pełnił funkcje Prezesa zarządu nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, nie poparte żadnymi dowodami, przy jednoczesnym niespornym fakcie braku zwrotu środków, nie może być uznane za wykazanie przesłanki egzoneracyjnej uwalniającej od odpowiedzialności, o jakiej mowa w art. 116 § 1 O.p. W ocenie Sadu, organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy i go ocenił pod katem wykazania przesłanek warunkujących orzeczenie o subsydiarnej odpowiedzialności Skarżącego. Rozważył także, w oparciu o dowody zaoferowane, a właściwie ich brak, wystąpienie lub nie przesłanek egzoneracyjnych. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 207 ust. 1 i 9 u.f.p. poprzez jego niezastosowanie i wadliwe określenie daty powstania obowiązku zwrotu środków należy stwierdzić, że w sprawie odpowiedzialności subsydiarnej członka zarządu Fundacji Sąd nie może poddać kontroli decyzję wydaną w stosunku do beneficjenta, w rozpoznawanej sprawie Fundacji [...], zobowiązującą do zwrotu środków. Jest związany tą decyzją, wydaną zresztą w innej sprawie administracyjnej. Stąd też tak organ jaki i Sąd nie mogą przyjąć innej daty powstania obowiązku zwrotu środków niż ta ustalona w decyzji z 17 grudnia 2017 r. Wobec powyższego Sąd uznał, że mimo wyżej opisanej wady, nie mającej jednak wpływu na wynik sprawy, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Dlatego skargę, jako niezasadna, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił. [pic] ----------------------- #/26