III SA/Gl 1452/14

WyrokWSA w Gliwicach2015-03-10

Skład orzekający: Małgorzata Herman, Agata Ćwik-Bury, Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej prawidłowo zastosował instytucję zabezpieczenia zobowiązania podatkowego na majątku podatnika przed wydaniem decyzji określającej jego wysokość, opierając się na obawie niewykonania zobowiązania, gdy podatnik spłacił zaległości w drodze egzekucji, a jego sytuacja finansowa nie wskazuje na bankructwo?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe nie wykazały uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było to, że zaległości podatkowe zostały wyegzekwowane, a analiza kondycji finansowej podatnika była niepełna i wadliwa, nie uwzględniając pozytywnych aspektów jego działalności i zamiaru spłacania zobowiązań. W związku z tym zaskarżona decyzja o zabezpieczeniu została uchylona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym na majątku R.F. przed wydaniem decyzji określającej jego wysokość. Organ pierwszej instancji utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, uznając, że istnieje uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania z uwagi na wysokość zaległości, prowadzone postępowanie egzekucyjne oraz kondycję finansową podatnika. Podatnik w odwołaniu i skardze kwestionował zasadność zastosowania zabezpieczenia, wskazując m.in. na wyegzekwowanie zaległości i pozytywne wskaźniki finansowe firmy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant St. sekr. sądowy Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi R.F. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 740 zł (słownie: siedemset czterdzieści złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w K. , działając na podstawie art. 233 §1 pkt 1 oraz art. 33 § 1, § 2 pkt 2, § 3 i § 4 pkt 2, § ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., w skrócie O.p.) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez R. F. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "A" w C. (dalej "A" ), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w C. z dnia [...] r. nr [...] , którą określono przybliżoną wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za grudzień 2012 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł oraz dokonano zabezpieczenia tego zobowiązania na majątku podatnika przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. R. F. prowadzi działalność gospodarczą w ramach której dokonuje obrotu olejem opałowym i olejem napędowym przeznaczonym na cele grzewcze oraz olejem napędowym i benzynami. W maju 2014 r. w jego firmie "A" została przeprowadzona kontrola w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku akcyzowego, która wykazała nieprawidłowości skutkujące uszczupleniem podatkowym na łączną kwotę [...] zł w okresie od września 2012 do marca 2013 r. Stwierdzono bowiem, że przyjmowane przez podatnika oświadczenia o przeznaczeniu wyrobów na cele opałowe były wadliwe, gdyż nie zawierały oznaczenia typu urządzeń grzewczych bądź data oświadczenia była późniejsza niż data sprzedaży. Ponadto w miesięcznym zestawieniu za październik 2012 r. brak było podpisu osoby sporządzającej zestawienie, a w zestawieniu za marzec 2013 r. wskazano inny adres urządzenia grzewczego niż wynikający ze złożonego przez nabywcę oświadczenia. Jednocześnie stwierdzono, że podatnik na dzień [...] r. zalega w zapłacie podatku akcyzowego na kwotę [...] zł, która dochodzona jest w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie 5 tytułów wykonawczych wystawionych przez Dyrektora Izby Celnej w K. w dniu [...] r. w oparciu o decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r. Niezależnie od powyższego w stosunku do podatnika prowadzone jest postępowanie podatkowe za okres od lipca do grudnia 2010 r. Dalej organ wskazał, że zgodnie z poczynionymi ustaleniami roczny obrót netto podatnika za rok 2013 ze sprzedaży oraz operacji finansowych wyniósł [...] zł (oświadczenie z [...] r.), zysk brutto [...] zł (Rachunek zysków i strat na dzień 31.12.2013 r.) i posiada majątek trwały netto łącznej wartości [...] zł (Raport o środkach trwałych na dzień 6.05.2014 r.), który może być przedmiotem zabezpieczenia. Jako podstawy materialne wydanego w dniu [...] r. rozstrzygnięcia, organ I instancji wskazał art. 33 Ordynacji podatkowej, który wymaga spełnienia przesłanki obawy, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. W szczególności obawa taka zachodzi w sytuacji, kiedy podatnik nie uiszcza wymaganych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub zbywa majątek celem udaremnienia czynności egzekucyjnych. Zabezpieczenie może być dokonane w postępowaniu podatkowym lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji określającej (art. 33 § 2 O.p.) i może obejmować również odsetki za zwłokę. Analizując sytuację podatnika organ uznał, że zestawiając wysokość zobowiązania - [...] zł, z uzyskanym za rok 2013 z prowadzonej działalności gospodarczej zyskiem w kwocie [...] zł, przy posiadanej zaległości podatkowej należy stwierdzić, że istnieje uzasadniona obawa, o której mowa w art. 33 § 1 O.p. Sytuacja materialna podatnika daje podstawę aby domniemywać, że wykonanie zobowiązań w podatku akcyzowym będzie zagrożone, gdyż im wyższa wysokość zobowiązań, tym obawa wykonania zobowiązań bardziej racjonalna i uzasadniona. W odwołaniu strona zarzuciła organowi wydanie decyzji z naruszeniem art. 33 § 1 O.p. przez błędne przyjęcie wystąpienia przesłanek uzasadniających jego zastosowanie, art. 210 § 1 pkt 6 O.p. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej wydanej decyzji oraz lakoniczne uzasadnienie wystąpienia przesłanek uprawniających do zastosowania instytucji zabezpieczenia, a także art. 121 § 1 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niweczący zaufanie do działania organów państwa. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub orzeczenie co do istoty sprawy przez jej umorzenie. W uzasadnieniu podatnik podkreślił, że stwierdzenie w postępowaniu kontrolnym pewnych nieprawidłowości, które są dopiero przedmiotem badania nie przesądza o wystąpieniu uzasadnionej obawy, że podatnik nie uiści określonych w decyzji zobowiązań. Nadto posiadany majątek netto ([...] zł) wyklucza stwierdzenie uzasadnionej obawy mającej uzasadnienie w całokształcie okoliczności faktycznych. Przeczy temu również obrót za rok 2013 i brak badania kondycji finansowej podatnika. Sama wysokość przewidywanego zobowiązania nie daje podstaw do zastosowania zabezpieczenia z art. 33 O.p. Uzasadniając powyższe zarzuty strona oparła się na poglądach przedstawionych w licznych wyrokach sądów administracyjnych, które przywołała. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że podstawą zabezpieczenia jest tylko i wyłącznie uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane i musi być ona wykazana w sposób nie budzący wątpliwości, adekwatnie do konkretnego przypadku. Zdaniem organu pojęcie obawy należy łączyć z dobrowolnym wykonaniem zobowiązania a nie jego zaspokojeniem w toku egzekucji. Nadto przesłanki zastosowania zabezpieczenia wskazane w art. 33 § 1 O.p. nie stanowią katalogu zamkniętego, wskazano dwie przykładowe, z których wystąpienie tylko jednej, jest wystarczające dla zastosowania tej instytucji. Organ wyjaśnił też, że przez pojęcie trwałego zaprzestania regulowania zobowiązań, chociaż nie zostało zdefiniowane w ustawie, należy rozumieć konieczność dochodzenia zobowiązań w drodze postępowania egzekucyjnego lub opóźnienie w ich regulacji przekraczające kilka miesięcy. Nie wyklucza to jednak wskazanie przez organ na inne okoliczności, które te obawę też uzasadniają. Wskazał tu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 października 2013 r., sygn. SK 40/12, w którym wskazano inne przesłanki pozytywne uzasadniające zastosowanie zabezpieczenia, jak: - znaczna kwota zaległości z odsetkami w porównaniu z dochodami, - relatywnie niskie dochody w stosunku do przyszłego zobowiązania, - pozbywanie się środków trwałych, gdy podatnik spłaca kredyty i część bieżących zobowiązań reguluje z opóźnieniem, - nierzetelne prowadzenie ksiąg i zaniżanie dochodów, - ujawnienie obniżania podatku na podstawie fikcyjnych faktur, co nakazuje oceniać całokształt działalności podatnika, kondycję finansową jego firmy, a także dotychczasowe wywiązywanie się ze zobowiązań. W związku z tą okolicznością organ skorzystał z możliwości uzupełnienia materiału dowodowego w trybie art. 229 O.p. i ustalił, że z dniem 26 maja 2014 r. zostało wszczęte względem podatnika postępowanie egzekucyjne, które w dniu 29 lipca 2014 r. w całości zaspokoiło zobowiązania w podatku akcyzowym z decyzji wydanych [...] r. W części przez zajecie środków na rachunku bankowym "B" i "C" w Ż. oraz z kaucji gwarancyjnej. Odnośnie kondycji finansowej organ odwoławczy wskazał na posiadane środki trwałe w postaci samochodów, jak również wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu 5 maja 2014 r. a obejmującej okres rozliczeniowy od września 2012 r. do marca 2013 r., która wykazała uszczuplenie podatkowe na łączną kwotę [...] zł. Analiza dokumentacji finansowej wykazała słabą kondycję finansową podatnika w latach 2012 i 2013, co uzasadnia strata w roku 2012 ([...] zł) i niewielki zysk w roku 2013 ([...] zł). Oznacza to, że podatnik osiągnął 0,2% z przychodu [...] zł. Również 1/3 pasywów ogółem stanowi udział kapitałów własnych, co nie zapewnia podatnikowi stabilności a wierzycielom wypłacalności. Rośnie udział kredytów krótkoterminowych w sumie bilansowej (71,8%), a udział należności krótkoterminowych wynosi 65,6%. Nie stwierdzono jednak okoliczności mogących świadczyć o bankructwie. Stwierdzony stan zaległości na dzień 7 maja 2014 r. wynosił [...] zł, a oszacowana zaległość [...], co łącznie daje kwotę [...] zł. Kapitał własny podatnika na dzień 31 grudnia 2013 r. został określony na kwotę [...] zł, z czego wynika, że kwota zaległości przewyższa jego wartość. Natomiast wartość środków trwałych na dzień 31 grudnia 2013 r. wynosiła netto [...] zł, a na dzień 6 maja 2014 r. [...] zł, a więc była wyższa niż w bilansie. Podsumowując organ wskazał, że zabezpieczenie oszacowanych zobowiązań na kwotę łączną [...] zł plus odsetki było zasadne, gdyż kwota ta jest znaczna a podatnik nie wywiązywał się z obowiązku uregulowania zaległości, które zostały wyegzekwowane w dniu 29 lipca 2014 r., niewielki zysk, słaba kondycja finansowa mimo posiadanych środków trwałych potwierdzają uzasadnione obawy, że przedmiotowe zobowiązania nie zostaną uregulowane. Organ podkreślił, że R. F. nie posiada majątku nieruchomego, a konieczność dochodzenia zaległości w drodze egzekucji potwierdza trwałe nieregulowanie zobowiązań. Również na dzień wydania decyzji przez organ I instancji zaległości łącznie przewyższały kwotę majątku podatnika, układając się w stosunku [...] zł do [...] zł (zysk a środki trwałe). Dodatkowo nadmienił, że decyzją z [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w C. odmówił skarżącemu rozłożenia na raty zaległości podatkowej wynikającej z decyzji [...] r. i z dnia [...] r. Podkreślił, że w roku 2011 podatnik dysponował dochodem a mimo to nie płacił podatku akcyzowego i zniósł wspólność majątkową małżeńską. Argumentacja ta ma zastosowanie do całej kwoty oszacowanych zaległości w podatku akcyzowym za okres od 1 września 2012 do 31 marca 2013 r., w tym za grudzień 2012 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w kwocie [...] zł. Kwota ta powstała z przeliczenia [...] litrów oleju opałowego sprzedanego na cele inne niż opałowe x 1 822,00 zł/1000 litrów (stawka sankcyjna) = [...] zł i odsetki liczone na dzień 19 maja 2014 r. Organ nie dopatrzył się też naruszenia pozostałych przepisów prawa procesowego. Od decyzji organu odwoławczego strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach powtarzając zarzuty odwołania poszerzone o zarzut naruszenia art. 122 w związku z art. 187 O.p. polegającego na orzekaniu na podstawie niekompletnych ustaleń dowodowych co do kondycji finansowej podatnika. Zawnioskowała o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi akcentowała, że nie można się zgodzić z wnioskami organu co do zasadności wystąpienia przesłanek zabezpieczenia, gdyż zgromadzony materiał dowodowy nie uzasadnia tego twierdzenia. Dokonana jego ocena w tym zakresie jest niepełna i wadliwa. Nie uwzględnia istotnej zmiany okoliczności zaistniałej po dacie wydania decyzji przez organ I instancji w postaci spłaty znacznej części zaległości, bez uszczerbku wartości środków trwałych oraz pomija okoliczności powstania zaległości w podatku akcyzowym, które są wynikiem wydanych decyzji, a wcześniej podatnik składał deklaracje podatkowe i należności podatkowe uiszczał w terminie. Powstałe zaległości są wynikiem wadliwości oświadczeń składanych przez nabywców oleju opałowego i nie wynikają z chęci uszczuplenia należności budżetowych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. w całości podtrzymał dotychczasowe stanowisko i argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ). Ponadto sąd może stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli została wydana : z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa , dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą ( art. 145 § 1 pkt 3 tej ustawy w związku z art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej). Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.). Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny wystąpienia przesłanek uzasadniających zastosowanie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego przed wydaniem decyzji określającej jego prawidłową wysokość w związku z uzasadnioną obawą, że nie zostanie ono wykonane. Organ uznał, że takowa obawa występuje z racji kwoty zaległości podatkowej, dochodzenia wcześniejszych zaległości w drodze egzekucji oraz słabej kondycji przedsiębiorcy. Zdaniem podatnika obawa takowa nie występuje, gdyż zaległość została wyegzekwowana, wartość środków trwałych nie uległa zmniejszeniu, a firma prowadzi działalność z zyskiem. Należy przypomnieć, że stosownie do art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego (§ 2 pkt 2). Zabezpieczeniu, z zastrzeżeniem art. 54 § 1 pkt 1, podlega również kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu (art. 33 § 3). Z kolei, § 4 art. 33 stanowi, że w przypadku, o którym mowa w § 2, organ podatkowy na podstawie posiadanych danych, co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2. Zasadniczą przesłanką uzasadniającą zabezpieczenie jest obawa niewykonania zobowiązania podatkowego. Powyższego nieostrego pojęcia, ze względu na jego rozległy zakres, ustawodawca nie zdefiniował. Przybliżył je jednak dwoma przykładami. Są to "trwałe zaprzestanie regulowania zobowiązań o charakterze publicznoprawnym" lub "dokonywanie czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję". Wystąpienie już jednej z przedstawionych niżej okoliczności uzasadnia obawę, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Te dwie okoliczności "w szczególności" wskazują na to, że ustawowa przesłanka zabezpieczenia (uzasadniona obawa) ma miejsce. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby organ podatkowy wnioskujący o zastosowanie zabezpieczenia wskazał na inne okoliczności, które tę obawę też uzasadniają (art. 33 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Komentarz. LEX, 2009, wyd. III, (w:) C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski). Należy też wskazać, że decyzja o zabezpieczeniu, zgodnie z art. 33a § 1 O.p. wygasa z mocy prawa w trzech przypadkach, w tym z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zaległości podatkowe (pkt 2), co jednakże w przedmiotowej sprawie jeszcze nie nastąpiło. Należy zgodzić się z organem, że prawidłowa wykładnia art. 33 O.p. pozwala organom podatkowym na zabezpieczenie, gdy istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że podatnik nie będzie w stanie uregulować określonego zobowiązania. Prawdopodobieństwo to organ musi wykazać na podstawie poczynionych ustaleń faktycznych. Koniecznym zatem jest rozważenie w pierwszej kolejności zarzutów naruszenia prawa procesowego, gdyż dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organ w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod zastosowany przez organ przepis prawa materialnego (por. w szczególności J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 433 i wyrok NSA z dnia 9.03. 2005 r., sygn. akt FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 120). Innymi słowy zatem, ewentualne zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego mogą podlegać ocenie dopiero wtedy, gdy stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego wyroku nie nasuwa wątpliwości (por. w szczególności wyroki NSA z dnia 7.02.2006 r., sygn. akt II FSK 1328/05, LEX nr 193314 i z dnia 25.04.2008 r., sygn. akt II FSK 397/07, LEX nr 468936). W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na zróżnicowany charakter przesłanek warunkujących możliwość sięgnięcia do instytucji zabezpieczenia. Z jednej strony bowiem nawiązują one do sytuacji już istniejącej (stan obawy), z drugiej natomiast do przyszłości (groźba niewykonania zobowiązania podatkowego). Zatem uzasadniona obawa musi istnieć już w chwili rozstrzygania w przedmiocie zabezpieczenia, jednak obawa ta odnoszona jest zarazem do zdarzenia, które jeszcze na nastąpiło (a nawet nie wiadomo czy w ogóle wystąpi). W odniesieniu do przyszłości zawsze przedmiotem rozważań jest pewien stan hipotetyczny, co sprawia, że ocenie (a także wykazywaniu argumentów mających wskazywać na rzecz tej oceny), podlegać może tylko możliwość ziszczenia się tego stanu (por. wyrok NSA z19.11.2009 r. sygn. akt I FSK 1383/08, LEX 785839). Należy też podkreślić, że postępowanie zabezpieczające jest postępowaniem szczególnym, którego głównym celem jest zabezpieczenie skuteczności przyszłej egzekucji obowiązku podatkowego. Jest to postępowanie pomocnicze stosunku do postępowania egzekucyjnego. Przesłanką zabezpieczenia jest tylko i wyłącznie uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego. Zatem trwałe nieuiszczanie wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych lub zbywanie majątku są tylko przykładami zachowań sugerujących zaistnienie powyższej ustawowej przesłanki. Oznacza to, że organy podatkowe mogą za pomocą wszelkich okoliczności i dowodów wykazywać, że istnieje groźba niewykonania zobowiązania podatkowego w przyszłości, przy czym uzasadniona obawa musi istnieć w chwili rozstrzygania w przedmiocie zabezpieczenia. W konkretnym przypadku do uznania organu podatkowego pozostawiono stwierdzenie, czy istnieje obawa niewykonania zobowiązania podatkowego. Uznanie to nie może oznaczać dowolności działania, lecz powinno być oparte na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych. Należy wykazać, że podatnik z uwagi na swój stan majątkowy nie będzie w stanie uiścić należnego podatku. Obowiązek właściwego uzasadnienie decyzji wynika nie tylko z art. 210 § 4, ale również z art. 124 Ordynacji podatkowej, statuującego zasadę przekonywania stron. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że R. F. nie zbywał majątku, ani nie podejmował innych czynności które mogłyby utrudnić lub udaremnić egzekucję. Dowodzi tego, po wydaniu decyzji zabezpieczającej wyegzekwowanie w dniu 29 lipca 2014 r. kwoty [...] zł, która stanowiła jedyną istniejącą zaległość na dzień wydania decyzji zabezpieczającej. Nie sposób też nie zauważyć, że zaspokojenie tej wierzytelności nastąpiło w wyniku zajęcia kaucji gwarancyjnej będącej w dyspozycji I Urzędu Skarbowego w C. , której organ nie uwzględnił przy podejmowaniu decyzji zabezpieczającej. Organ podatkowy wskazał dodatkowo, że skarżący trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań podatkowych, powołując się na prowadzone postępowania podatkowe dotyczące podatku akcyzowego za kolejne miesiące od lipca do grudnia 2010 r. Należy wyjaśnić, że trwałe niepłacenie zobowiązań podatkowych ma miejsce wówczas, gdy podatnik nie płaci obciążających go zobowiązań podatkowych przez dłuższy czas i dotyczy to wszystkich jego zobowiązań, a ponadto nic nie wskazuje, że sytuacja ta ulegnie zmianie, przy czym trwałość niepłacenia podatków organ podatkowy musi wykazać i uzasadnić. W niniejszej sprawie organ podatkowy nie wykazał jednak okoliczności trwałego niepłacenia podatków przez R. F. . Również przedstawiona analiza kondycji finansowej firmy skarżącego budzi wątpliwości, gdyż nie została oparta na pełnych ustaleniach jej dotyczących. Firma spłaca zaległości, mimo odmówienia ich spłaty w ratach, ze strat w roku 2012 wypracowuje w roku 2013 zysk, zachowuje złotą regułę bilansową, nie traci płynności finansowej, co wskazuje na pozytywne działania przedsiębiorcy i zamiar spłacania własnych zobowiązań, a nie obawę, że nie zostaną wykonane. Z uzasadnienia decyzji organu nie wynika, aby skarżący nie uiszczał innych zobowiązań podatkowych niż te wynikające z wydanych decyzji, będących konsekwencją naruszenia wymogów z art. 86 ust. 6 i 8 ustawy o podatku akcyzowym, ani też czy organ w swoich ustaleniach uwzględniał jednofazowy charakter podatku akcyzowego i jego zapłatę przez producenta na wcześniejszym etapie obrotu. W decyzji brak informacji w tym zakresie, a wskazane wyliczenia nie uwzględniają tej okoliczności. Brak ustaleń w tej kwestii może skutkować zawyżeniem kwoty podatku akcyzowego objętej zabezpieczeniem. Zdaniem Sądu organ podatkowy nie wykazał również innych okoliczności wskazujących na uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązania podatkowego, tym bardziej, że w dacie jego orzekania wskazywane zaległości nie istniały a sytuacja firmy nie uległa pogorszeniu i jak sam wskazuje nie grozi jej bankructwo. Również wskazanie przez organ I instancji w decyzji z dnia [...] r. na znaczną wysokość zobowiązania podatkowego dochodzonego w trybie egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 14 maja 2014 r. (doręczonych 26.05.), wyegzekwowanego w dniu 29 lipca 2014 r. a sprecyzowanego w związku z wydanymi decyzjami określającymi z [...] r., aktualnie prowadzonym postępowaniem podatkowym za rok 2010, kolejne miesiące od września 2012 r. do marca 2013 r. w zestawieniu z błędną i niepełną oceną sytuacji majątkowej i finansowej podatnika nie może stanowić uzasadnienia dla orzeczenia o zabezpieczeniu. Nie może organ jednocześnie wskazywać na wysoką kwotę zaległości, która ulega zmniejszeniu przez jej zapłatę nawet przymusową, czy też na negatywne rozpatrzenie wniosku podatnika o rozłożeniu spłaty zaległości podatkowej na raty i podkreślać wzrost zadłużenia krótkoterminowego. Nie może też tracić z pola widzenia, w tej konkretnej sprawie przyczyny powstania zaległości podatkowej, która wynika z błędnej wykładni przepisów podatkowych, a w szczególności art. 86 ustawy o podatku akcyzowym, która była przedmiotem rozważań NSA, Trybunału Konstytucyjnego, a nawet zawisła przed Trybunałem Sprawiedliwości UE. Jak również wzrostu wartości środków trwałych z [...] zł (31.12.2013 r.) do [...] zł (6.05.2014 r.). W ocenie Sądu wysoka kwota zaległości i sam fakt nieuiszczania wymagalnych zobowiązań podatkowych tylko w podatku akcyzowym nie stanowi przesłanki do dokonania zabezpieczenia na majątku Spółki. Dopiero w zestawieniu z sytuacją majątkową i finansową podatnika mogą stanowić przesłankę do orzeczenia o zabezpieczeniu. Zatem organy podatkowe nie podjęły w toku postępowania podatkowego wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w szczególności nie zebrały i w sposób wyczerpujący nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego, co stanowi o naruszeniu art. 122, art. 187 § 1, art. 121 § 1 O.p., jak również nie przedstawiły przekonującego uzasadnienia dla wydanego na podstawie art. 33 § 1 O.p. rozstrzygnięcia, co stanowi naruszenie art. 210 § 4 O.p. Należy wskazać, że organ odwoławczy dostrzegł braki dowodowe co do analizy sytuacji finansowej podatnika, które uzupełnił częściowo w trybie art. 229 O.p., jednakże uzupełnienie to nie było wystarczające, a dokonana ponowna ocena zgromadzonego materiału dowodowego wadliwa z przyczyn wskazanych wyżej. W toku ponownego rozpoznawania sprawy organ winien dokonać ponownej analizy zgromadzonego materiału dowodowego z uwzględnieniem powyższych uwag. Dokonać analizy prawidłowości określonej kwoty zobowiązania, możliwości jego spłaty z uwzględnieniem sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego, terminowości uiszczania innych zobowiązań podatkowych (VAT, opłaty drogowe) czy finansowych. W szczególności powinien dokonać dogłębnej analizy sprawozdań finansowych, w tym bilansu zysków i strat, uwzględniając przy tym aktualną sytuację majątkową i możliwości płatnicze firmy, a następnie wskazać te okoliczności, które zdaniem organu podatkowego uzasadniają obawę niewykonania zobowiązania podatkowego, a w przeciwnym razie rozstrzygnąć zgodnie z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. Podsumowując należy dodać, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko i argumentację tut. Sądu w wyrokach zapadłych w tym samym stanie faktycznym i prawnym w innych sprawach ze skargi R. F. , m. in. sygn. III SA/Gl 1453 - 1455/14. Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uchylić zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 p.p.s.a. i na wniosek skarżącego złożony w treści skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło