III SA/Gl 1456/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.), Protokolant Staż. ref. Beata Kapłon, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2007r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją administracyjną oddala skargę. Dyrektor Izby Celnej w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania W. S., utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] r. nr [...]. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne – (Dz. U. Nr 68, poz.623), art. 262 i art. 265² ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (tekst jedn. Dz. U. z 2001r. nr 75, poz. 802 ze zm.). W uzasadnieniu tej decyzji podano, że Dyrektor Urzędu Celnego w C. decyzją z dnia [...]r. nr [...] orzekł, iż w dniu [...] 1999 r. została nielegalnie wprowadzona na polski obszar celny przyczepa do samochodu ciężarowego marki [...], co spowodowało powstanie z mocy prawa długu celnego, którego wysokość określono w kwocie [...] zł. Decyzja ta została doręczona dłużnikom solidarnym W. S. i J. S. (odpowiednio w dniach [...] i [...] 2001 r.). Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Pismem z dnia [...] 2005 r. pełnomocnik W. S. wniósł o stwierdzenie nieważności wyżej opisanej decyzji pierwszoinstancyjnej oraz o wznowienie postępowania. Decyzją nr [...] z [...]r. Dyrektor Izby Celnej w K. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w C. z dnia [...]r., utrzymanej w mocy decyzją Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] r.. We wniosku jako podstawę wznowienia postępowania wskazano art. 240 § 1 pkt 3 i pkt 5 Ordynacji podatkowej, zarzucając organowi celnemu naruszenie art. 122 i art. 210 § 3 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Celnej w K., opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., odmówił wznowienia postępowania. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał na negatywne przesłanki wynikające z art. 265² Kodeksu celnego, zgodnie z którym jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego, organ celny: (pkt 1) nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, (pkt 2) nie wznawia postępowania. Przepis ten należało zastosować w związku z regulacją wynikającą z art. 26 ustawy z dnia z dnia 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne. W odwołaniu od tej decyzji W. S. zażądał jej uchylenia, zarzucając organowi celnemu naruszenie: - art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne, poprzez błędną interpretację i zastosowanie także do norm procesowych, a nie jedynie do prawa materialnego. - art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez brak postanowienia w sprawie wznowienia postępowania, - art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – poprzez uniemożliwienie wyeliminowania z obiegu prawnego orzeczenia zawierającego rażące wady, - art. 32 Konstytucji – poprzez nierówne traktowanie podmiotów, które złożyły w tym samym dniu wniosek w sprawie wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Dyrektor Izby Celnej w K. nie uznał argumentów odwołania i utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję. Powołując się na uregulowania zawarte art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne wskazał, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 265² Kodeksu celnego. To zaś oznacza, że postępowanie wszczęte wnioskiem ( pismo oznaczone datą [...] 2005 r.) złożonym po upływie 3 lat od dnia powstania długu celnego należało zakończyć decyzją o odmowie wznowienia postępowania. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zastosowanie do długu celnego, powstałego przed 1 maja 2004 r., przepisów postępowania obowiązujących po tej dacie, sankcjonowałoby stosowanie do tej samej grupy dłużników celnych różnych terminów, w zależności od daty złożenia wniosku, po upływie których nie mogą być wydane decyzje w sprawie długu celnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła przy tym rażące naruszenie: - art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne, poprzez błędne zastosowanie w sprawie, - art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez nierozpatrzenie wszystkich zarzutów odwołania, - art. 204 § 1 i 243 § 1 Ordynacji podatkowej – poprzez ich niezastosowanie, - art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – poprzez uniemożliwienie wyeliminowania z obiegu prawnego orzeczenia zawierającego rażące wady, - art. 8 Konstytucji – poprzez niezastosowanie przepisów Konstytucji, - art. 32 Konstytucji – poprzez nierówne traktowanie podmiotów. W uzasadnieniu skargi, po przedstawieniu przepisów obowiązujących w dacie złożenia wniosku o wznowienie postępowania, zarzucono organom celnym w szczególności błędną interpretację art. 26 przepisów wprowadzających Prawo celne, w wyniku której uznały one, że w sprawie ma zastosowanie art. 265² Kodeksu celnego. Wniosek o wznowienie postępowania należało rozpatrzyć zgodnie z zasadami określonymi w dziale IV Ordynacji podatkowej, do którego odsyła art. 73 ust. 1 Prawa celnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia [...] 2007 r. ( bez podpisu) skarżący potrzymał argumentacje naprowadzoną w skardze akcentując, że w świetle art. 2 Konstytucji zasada praworządności jest nadrzędną w stosunku do zasady trwałości decyzji ostatecznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrole tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Nie kierują się zasadami słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż nie jest ona zasadna. Przechodząc do meritum sprawy należy zaakcentować, że kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowi zasadność zastosowania przez organy celne art. 265² ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (tekst jedn. Dz. U. z 2001r. nr 75, poz. 802 ze zm.) w stosunku do długu celnego, który co prawda powstał w czasie obowiązywania tej ustawy, lecz wniosek dotyczący tego długu złożony został, kiedy utraciła ona moc obowiązują. Zgodnie z wyżej powołanym przepisem "jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego, organ celny: 1) nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, 2) nie wznawia postępowania". Art. 265² Kodeksu celnego jest przepisem szczególnym, dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji lub wznowienia postępowania, który w zakresie w nim unormowanym wyłącza stosowanie przepisów działu IV ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, do których stosowania z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów Prawa celnego odsyła art. 262 Kodeksu celnego. W rozpoznawanej sprawie dług celny powstał w dniu [...] 1999 r., co wynika z decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w C. z dnia [...]r. nr [...] i utrzymującej ją w mocy decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] r.. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania nosi datę [...] 2005 r. ( wpływ do Izby Celnej w K. [...] r.). Nie ulega zatem wątpliwości, że dotyczył on długu celnego, dla którego 3 letni okres, wynikający z art. 265² Kodeksu celnego, upłynął w [...] 2002 r., kiedy jeszcze obowiązywały przepisy ustawy Kodeks celny. Ustawa ta bowiem utraciła moc obowiązującą dopiero z dniem 1 maja 2004 r. (art. 25 i art. 39 ustaw Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne). Obowiązujące od 1 maja 2004 r. przepisy ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne ( Dz. U. nr 68, poz. 622 ze zm.) jak i Wspólnotowego Kodeksu Celnego nie zawierają odpowiednika przytoczonego na wstępie art. 265² Kodeksu celnego. Nie oznacza to jednak, że nowe przepisy, obowiązujące w dacie złożenia wniosku o wznowienie postępowania, mogły mieć zastosowanie do długu celnego, dla którego trzy letni termin od powstania upłynął w [...] 2002 r.. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że zgodnie z art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne "przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej". Nie ulega wątpliwości, że przytoczony na wstępie rozważań przepis art. 265² Kodeksu celnego dotyczy długu celnego, a określony w nim 3 termin dopuszczalnego wznowienia postępowania, liczony od daty powstania długu celnego, jest terminem prawa materialnego, a więc terminem nieprzywracalnym. Wprowadzając takie rozwiązanie, ustawodawca kierował się dążeniem do zapewnienia stabilności stosunków prawnych ukształtowanych decyzją w sprawie długu celnego, przedkładając zasadę trwałości decyzji administracyjnej nad zasadę praworządności. Konsekwencją takiego charakteru tej regulacji jest również brak w niej norm pozwalających na jakiekolwiek wydłużenie 3-letniego okresu od dnia powstania długu celnego, w którym może nastąpić wznowienie postępowania w sprawie tego długu. W świetle powyższego zarzuty dotyczące nieprawidłowego zastosowania przez organy celne art. 265² Kodeksu celnego, w związku z art. 26 ustawy przepisy wprowadzające (...) oraz art. 240 § 1 i art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej uznać należy za nieuzasadnione, a także sformułowane na ich podstawie zarzuty naruszenia Konstytucji Rzeczypospolitej. Dodać przyjdzie, że organy celne prawidłowo zastosowały obowiązujące w dacie orzekania przepisy procesowe i ustrojowe. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd może uwzględnić skargę na decyzję administracyjną i uchylić ją tylko w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się po stronie orzekających organów tego typu naruszeń prawa - oddalił skargę W. S. w trybie art. 151 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.