III SA/Gl 146/16

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z opłat sądowych postanawia: zwolnić skarżącego z opłat sądowych. W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika procesowego, domagał się zwolnienia z opłat sądowych. W jego motywach podał, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie należnego wpisu sądowego w kwocie 35.798,00 zł. Przeciwko jego osobie toczą się liczne postępowania egzekucyjne, w wyniku których rachunki bankowe w ING, WBK i PKO zostały zablokowane. Miesięczne wynagrodzenie za pracę, które skarżący otrzymuje wynosi po potrąceniach 1.750,00 zł brutto, tj. 1.286,16 zł netto. Tymczasem na jego utrzymaniu pozostaje 11-letnia córka oraz 7-letni syn. Ponieważ na rzecz dzieci przeznacza od 400,00 zł do 500,00 zł, koszty wyżywienia, mieszkania, środków czystości, odzieży oraz lekarstw przekraczają jego możliwości finansowe. Dlatego posiada zaległości wobec MZGK z tytułu opłat czynszowych na kwotę 2.592,55 zł (vide: monit z dnia 22 kwietnia 2015 r. oraz wezwanie z dnia 1 lipca 2015 r.). Okoliczność ta – jego zdaniem - może przyczynić się w dalszej perspektywie do eksmisji. Dodatkowo w piśmie z 18 marca 2016 r. wyjaśnił, że pozostaje w związku małżeńskim z E.M., z którą od 20 stycznia 2011 r. pozostaje w rozdzielności majątkowej. W chwili obecnej małżonkowie nie zamieszkują pod tym samym adresem, gdyż są w separacji (vide: zaświadczenie o zameldowaniu). Żona skarżącego jest osobą bezrobotną, dlatego też skarżący dobrowolnie płaci na rzecz dzieci wskazane wyżej kwoty jako świadczenia alimentacyjne. Wprawdzie jest właścicielem pojazdu marki Chrysler Voyager 2,5 CDR rok prod. 2001 o wartości 4.800,00 zł oraz przyczepy marki THULE rok prod. 2011 o wartości ok. 1.000,00 zł (vide: pismo z dnia 29 lutego 2016 r.), te jednak z uwagi na małą wartość nie zostały zabezpieczone w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, które postanowieniem z dnia 21 grudnia 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. umorzył. Ponadto z przedłożonego do akt wyciągu z rachunku bankowego z dnia 18 marca 2016 r. ustalono, że jego saldo jest wartością ujemną wynoszącą (-) 986,73 zł, a niespłacone odsetki wynoszą 204,14 zł. Wynagrodzenie skarżącego według aktualnego zaświadczenia, które nadesłano wynosi 907,95 zł netto, podczas gdy udokumentowane wydatki obejmują opłaty za gaz (105,06 zł) oraz energię elektryczną (44,85 zł). Natomiast zadłużenie z tytułu opłat czynszowych według zaświadczenia z dnia 29 lutego 2016 r. to kwota 6.065,66 zł. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z opłat sądowych (vide: art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a.) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Podkreślić w tym miejscu należy, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa. Zatem powinno mieć ono miejsce tylko w przypadkach, kiedy zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Tym bardziej, że opłaty sądowe, do których zalicza się wpis od skargi, stanowią rodzaj danin publicznych, a zwolnienie z ich uiszczania jest odstępstwem od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też tego rodzaju ulgi mogą być stosowane wyłącznie w sytuacjach szczególnych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucania ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka zwolnienia J. M. z opłat sądowych została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku. Jak wynika z dokumentów źródłowych miesięczne dochody skarżącego wynoszą 907,95 zł netto (vide: zaświadczenie wystawione przez zakład pracy z dnia 29 lutego 2016 r.). Kwota ta rzeczywiście nie wystarcza na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych. Tym bardzie, że na utrzymaniu wnioskodawcy pozostaje małoletni syn i córka, a on sam posiada zadłużenie z tytułu opłat czynszowych, które w ostatnim czasie wzrosło z kwoty 2.592,55 zł do 6.065,66 zł. Ponieważ żadnego majątku, do którego egzekucja mogłaby zostać skierowana nie posiada, Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. umorzył prowadzone wobec jego osoby postępowanie egzekucyjne. Dodatkowo w treści wydanego 21 grudnia 2015 r. postanowienia wskazał, że Sąd Rejonowy K.-Wschód Wydział VIII Gospodarczy KRS wpisał skarżącego do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. W tej sytuacji zawarty w piśmie z dnia 18 marca 2016 r. wniosek pełnomocnika o przedłużenie o kolejne 14 dni terminu do nadesłania dokumentów źródłowych wskazujących na powyższą okoliczność nie zasługiwał na uwzględnienie. Tym bardziej, że materiał dowodowy, który przedłożono do akt w sposób wystarczający obrazował sytuację finansową skarżącego, która biorąc pod uwagę rosnące zadłużenie z tytułu bieżących opłat rzeczywiście kwalifikuje go do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.