III SA/Gl 1466/21

3ySygn. akt III SA/Gl 1466/21 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 stycznia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska - Kyć Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Z. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: organ odwoławczy) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta C. (dalej: organ I instancji) z dnia [...] r., nr [...], którym to zawieszono postępowanie w sprawie przyznania Z. G. (dalej: skarżący) dodatku mieszkaniowego. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Skarżący pismem z 25 marca 2021 r. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Z uwagi na informację umieszczoną na wniosku przez zarządcę domu, z której wynikało, że skarżący nie posiadał w dniu składania wniosku tytułu prawnego do lokalu, a także z uwagi na podjęte przez skarżącego działania zmierzające do ustalenia przez Sąd Rejonowy w C. istnienia stosunku prawnego, organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2021 poz. 735 ze zm. - dalej: "k.p.a."), zawiesił postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego. Postanowienie zawierające szczegółowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia zażalenia zostało doręczone skarżącemu 10 maja 2021 r. Skarżący, nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem, w dniu 12 maja 2021 r. osobiście złożył w Sądzie Rejonowym w C. zażalenie, które zostało przekazane Prezydentowi Miasta C. 24 czerwca 2021 r. (data stempla pocztowego). Mając powyższe na względzie zaskarżonym rozstrzygnięciem z dnia [...] r. organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie na postanowienie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Nadto zaakcentował, że w sprawach nie uregulowanych w rozdziale 11 k.p.a. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań (art. 144 k.p.a.). Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 65 § 2 k.p.a. podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu, przy czym dla zachowania terminu wymagane jest by pismo było wniesione do podmiotu będącego organem administracji publicznej. W nawiązaniu do stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy stwierdził, że nie został zachowany 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia bowiem zażalenie zostało złożone w dniu 12 maja 2021 r. w Sądzie Rejonowym w C., a nie w organie administracji publicznej. Sąd ten przekazał zażalenie organowi I instancji dopiero 25 czerwca 2021 r. (data wpływu do organu). Końcowo organ odwoławczy działając na podstawie art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842, 2112, 2113, 2123, 2157), zawiadomił skarżącego o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia oraz wyznaczył mu termin 30 dni od dnia otrzymania postanowienia, na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia od postanowienia organu I instancji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący podniósł, że z treści powołanego w zaskarżonym postanowieniu art. 141 § 2 k.p.a. nie wynika, by ustawodawca wskazał, gdzie dokładnie należy wnieść zażalenie. Prawo natomiast powinno być tak skonstruowane, aby nie było wątpliwości. Nadto zdaniem skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie było uprawnione do wydawania przepisów prawa i pouczania o prawie wniesienia zażalenia do właściwego organu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślenia także wymaga, że sądy administracyjne co do zasady, nie prowadzą postępowania dowodowego i nie orzekają merytorycznie. Innymi słowy nie rozpoznają sprawy administracyjnej co do jej istoty, lecz oceniają, czy organy prowadzące postępowanie administracyjne prawidłowo stosowały przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie mogło być i było jedynie postanowienie wydane w kwestii proceduralnej, którym to stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia organu I instancji o zawieszeniu postępowania w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że jego podstawę stanowi art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Podkreślić należy, że w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 134 k.p.a. organ jest zobowiązany do stwierdzenia uchybienia terminu. Warunkiem skuteczności czynności procesowej w postaci wniesienia środka odwoławczego, jest bowiem zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność tego środka, następstwem czego jest ostateczność kwestionowanego rozstrzygnięcia. Mając jednocześnie na uwadze treść art. 144 k.p.a., zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań, wskazać należy, że zażalenie zgodnie z przepisem art. 129 § 1 k.p.a. wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał skarżone postanowienie, przy czym przepis art. 141 § 2 k.p.a. stanowi, że zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. W przedmiotowej sprawie skarżący odebrał postanowienie organu I instancji 10 maja 2021 r. (dowód: potwierdzenie odbioru w aktach sprawy), a zatem termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 17 maja 2021 r. Wbrew twierdzeniom skarżącego postanowienie zawierało wszystkie elementy formalne wymienione w art. art. 107 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., w tym również prawidłowe pouczenie o przysługującym stronie środku odwoławczym oraz informację, za pośrednictwem którego organu należy złożyć zażalenie. Pomimo prawidłowego pouczenia, skarżący w dniu 12 maja 2021 r. złożył osobiście zażalenie w Sądzie Rejonowym w C. Sąd ten przekazał zażalenie organowi odwoławczemu dopiero 24 czerwca 2021 r. (data stempla pocztowego), czyli już po upływie terminu do jego wniesienia. Jednocześnie, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, w sprawie nie będzie miała zastosowania zasada wyrażona w art. 65 § 2 k.p.a., zgodnie z którą podanie wniesione do organu administracji publicznej niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Komentowany przepis, co znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, ma bowiem zastosowanie jedynie do przekazywania podań między różnymi organami administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z 9 marca 2010 r. sygn. I OSK 686/09, wyrok WSA z dnia 12 września 2019 r., sygn. VIII SA/Wa 371/19, dost. w CBOiS – orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ulega zaś wątpliwości, że sąd powszechny, w tym wypadku Sąd Rejonowy w C, nie jest organem administracji publicznej. W świetle powyższego w ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że wobec prawidłowego doręczenia postanowienia organu I instancji, zażalenie złożone za pośrednictwem Sądu Rejonowego w C. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Termin do złożenia takiego zażalenia upłynął bowiem w dniu 17 maja 2021 r. Przekazanie zażalenia do organu właściwego dopiero 24 czerwca 2021 r. nastąpiło z uchybieniem terminu. Wskazać należy, że Kodeks postępowania administracyjnego regulujący postępowanie przed organami administracji publicznej przewiduje przywrócenie uchybionego terminu do złożenia przewidzianego środka zaskarżenia, z możliwości takiej skarżący nie skorzystał pomimo zawartego w tym zakresie pouczenia. Konsekwencją uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej jest zatem postanowienie wydane na podstawie art. 134 k.p.a., mianowicie postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, gdyż prowadzenie postępowania w wyniku zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu określonego w art. 141 § 2 k.p.a., bez przywrócenie terminu do jego wniesienia, stanowi rażące naruszenie prawa. Odnosząc się natomiast do zawartych w skardze zarzutów należy wskazać, że organy administracji nie tworzą prawa lecz zobowiązane są je stosować, co też uczyniły w niniejszej sprawie. Nadto zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zatem to na mocy tego przepisu organ zobowiązany był pouczyć w niniejszej sprawie strony o możliwych trybach weryfikacji rozstrzygnięć. Z powyższych względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia przez organ odwoławczy reguł procedury administracyjnej, skutkujących wznowieniem postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 p.p.s.a.