III SA/Gl 1470/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Golat, Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.), Protokolant St. sek. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2008r. przy udziale - sprawy ze skargi D. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu zażalenia D. J., utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...] r. nr [...] wydane przez Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Z. - działającego z upoważnienia Starosty [...] - w przedmiocie zwolnienia z egzekucji 70 % świadczenia emerytalnego D. J., z którego pokrywana jest odpłatność za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w Z. – obniżając kwotę egzekucji skarbowej do kwoty pozwalającej na wyegzekwowanie należności z części świadczenia, tj. kwoty [...] zł pozostającej do dyspozycji D. J. W podstawie prawnej powołano art. 17, art. 18, art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 13 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn.. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu Kolegium podało, że D. J. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z prośbą o zmianę sposobu egzekucji w ten sposób, aby obniżyć egzekwowaną z jej emerytury kwotę pieniężną do takiej wysokości, żeby nie powstawały nowe zaległości z tytułu odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w Z. Pismo to zostało przesłane do Kierownika Powiatowego Centrum Rodzinie w Z. celem zajęcia stanowiska w sprawie potrącania mniejszej kwoty z zajętej emerytury, który postanowieniem z dnia [...] r. uwzględnił wniosek strony. W zażaleniu na to postanowienie D. J. wniosła o sprawdzenie pod względem merytorycznym i rachunkowym nakazów egzekucyjnych. Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie uwzględniło zażalenia. Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium powołało się na art. 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego, jeżeli zobowiązany uzyskał na to zgodę wierzyciela. Z emerytury D. J. prowadzona jest egzekucja, jednak w taki sposób, że choć maleje istniejące zadłużenie z tytułu odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w Z., to wolna od zajęcia część emerytury nie jest wystarczająca na regulowanie bieżącej odpłatności za pobyt w Domu Pomocy, a zatem powstają nowe zaległości. W tych okolicznościach organ pierwszej instancji przychylił się do wniosku strony i wydał postanowienie, które ma na celu obniżenie zajmowanej kwoty pieniężnej na zaspokojenie zadłużenia w taki sposób, aby spłacane było to zadłużenie i jednocześnie nie powstawały nowe zaległości z tytułu odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. Kolegium stwierdziło zatem, że nie rozumie dlaczego strona wniosła zażalenie na postanowienie, które jest zgodne z jej wnioskiem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło także, iż zarzuty dotyczące tytułu wykonawczego nie mogą być przedmiotem tego postępowania, bowiem tytuł wykonawczy nie jest decyzją w rozumieniu art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, ani też postanowieniem, na które służy zażalenie, w rozumieniu przepisu art. 123 w związku art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego, lub postanowieniem, o którym mowa w art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona podniosła, że wykazane w tytułach wykonawczych kwoty są nieprawidłowe, co w konsekwencji doprowadziło ją do trudnej sytuacji finansowej i przyczyniło się do pogorszenia stanu zdrowia. Zaakcentowała, że czynione przez nią od wielu lat starania o sprawdzenie egzekwowanej kwoty nie przyniosły rezultatu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie. W kolejnych pismach procesowych skarżąca podtrzymała stanowisko, iż egzekwowana kwota jest nieprawidłowa, żądając przy tym ukarania winnych takiego stanu urzędników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Przystępując do oceny zaskarżonego postanowienia należy w punkcie wyjścia przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269): "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika zaś, iż zaskarżone postanowienie może ulec uchyleniu wyłącznie w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto Sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 K.p.a. (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.) lub w innych przepisach (art.145 § 1 pkt 2) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dodać należy, że w myśl art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przytoczony przepis w realiach rozpatrywanej sprawy oznacza, że Sąd nie może dokonać oceny zasadności zarzutów skarżącej wskazujących na błędne określenie kwoty zobowiązania podlegającego egzekucji (kwoty wykazanej w tytule wykonawczym), bowiem ta kwestia wykracza poza granice rozpatrywanej sprawy, której przedmiotem jest rozstrzygnięcie w kwestii zgody wierzyciela na zwolnienie spod egzekucji części dochodów osiąganych przez skarżącą. Nadto chociaż w istocie rzeczy w skardze nie podniesiono zarzutów w stosunku do zaskarżonego postanowienia, to Sąd zobowiązany jest do dokonania oceny zgodności z prawem tego aktu w pełnym zakresie. Z akt sprawy wynika, że w stosunku do skarżącej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne w związku z zadłużeniem z tytułu odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w Z. (akta administracyjne karta nr [...] - tytuł wykonawczy wystawiony z upoważnienia Starosty [...]). Jednak egzekwowana z emerytury skarżącej kwota pieniężna doprowadziła do tego, że skarżąca nie była w stanie regulować bieżących płatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w Z., a w konsekwencji powstawało nowe zadłużenie. Działający z upoważnienia wierzyciela – Starosty [...] – Kierownik Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Z. postanowieniem z dnia [...] r., uwzględniając wniosek strony, wyraził zgodę na to aby organ egzekucyjny zwolnił spod zajęcia 70 % świadczenia emerytalnego D. J., tj. do wysokości odpowiadającej kwocie odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. W myśl art. 13 § 1 ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn.. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) "organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na ważny jego interes, może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego, jeżeli zobowiązany uzyskał na to zgodę wierzyciela. W świetle przytoczonego przepisu jednym z warunków zwolnienia spod egzekucji, w tej sprawie świadczeń emerytalnych, jest zgoda wierzyciela. Postanowieniem z dnia [...] r. Kierownik Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w [...], działający z upoważnienia Starosty [...] takiej zgody udzielił. Omawiane stanowisko organu pierwszej instancji odpowiada żądaniu skarżącej, a ponadto, w ocenie Sądu, przemawia za nim ważny interes strony, zasadnie zatem organ odwoławczy nie uwzględnił zażalenia. Dodać należy, że Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego (art. 134 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a uwzględnienie skargi w tej sprawie oznaczałoby podjęcie przez Sąd takiego niekorzystnego dla skarżącej orzeczenia. Skarżąca nie miałaby bowiem podstaw do ubiegania się o zwolnienie z egzekucji części świadczenia emerytalnego, z którego mogłaby na bieżąco regulować należności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w [...]. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.