III SA/Gl 1472/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Asesor WSA Piotr Pyszny, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi P. G. na niewykonanie przez Przedsiębiorstwo Inżynierii Komunalnej sp. z o.o. w P. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 115/21 w kwestii udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. W dniu [...] r. P. G. (dalej: skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na niewykonanie przez "A" Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: Spółka, "A") wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 kwietnia 2021r., o sygn. akt: III SA/Gl 115/21. Powyższym orzeczeniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Spółki z dnia [...] r., nr [...] o odmowie udostępnienia wnioskowanej przez skarżącego informacji publicznej w postaci zawartej przez "A" umowie dzierżawy nieruchomości działki o numerze [...] położonej w L. przy ulicy [...], z firmą "B" sp. z o.o. W uzasadnieniu tej decyzji "A" podał, że objęcie umowy dzierżawy z [...] r. tajemnicą przedsiębiorstwa nastąpiło w celu ochrony usprawiedliwionego interesu prawnego spółki; w stosownej klauzuli zastrzeżono poufność postanowień umowy dzierżawy z [...] r. (tajemnica handlowa). Natomiast w w/w wyroku tut. Sąd uchylając powyższą decyzję stwierdził, że rozstrzygnięcie nie zawiera należytego uzasadnienia. Organ nie wskazał szczegółowo z czego wywodzi przesłankę odmowy udzielenia informacji i na czym opiera swoje uzasadnienie. Dalej Sąd wskazał, że uzasadnienie tej decyzji jest zdawkowe bowiem spółka powołała Zarządzenie nr [...] r. Prezesa Zarządu "A" z [...] r" wskazując, że objęcie umowy dzierżawy z [...] r. tajemnicą przedsiębiorstwa nastąpiło w celu ochrony usprawiedliwionego interesu prawnego spółki w trybie i na zasadach przewidzianych w tym Zarządzeniu. Ponadto w stosownej klauzuli zastrzeżono poufność postanowień umowy dzierżawy z [...] r. (tajemnica handlowa), której naruszenie skutkować może odpowiedzialnością odszkodowawczą przewidzianą w kodeksie cywilnym oraz przepisach szczególnych (ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji). Nie negując przywołanego zarządzenia Prezesa Zarządu "A" oraz faktu, ze niewątpliwie wiele informacji publicznych, którymi dysponuje "A" ma charakter tajemnicy przedsiębiorstwa, Sąd podkreślił, że organ nie uzasadnił, że żądana informacja do nich należy. Organ nie wyjaśnił z jakiego powodu uważa, że informacja dotycząca umowy dzierżawy stanowi tego rodzaju informację, która zasługuje na jej ochronę jako tajemnica przedsiębiorstwa. Nie wyjaśnił w szczególności, dlaczego uważa, że informacje te mają wartość gospodarczą. Spółka nie wyjaśniła również, czy klauzula dotyczy całej umowy, czy jej określonych postanowień. Zatem wobec braku wyczerpującego uzasadnienia Sąd nie mógł zweryfikować twierdzeń podmiotu wydającego zaskarżoną decyzję, co do przesłanek odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy z dokumentami źródłowymi. W przedmiotowej skardze skarżący wskazał jako podstawę prawną swych roszczeń przepis art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2019r., poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) i zażądał: wymierzenia organowi grzywny w wysokości maksymalnej, zasądzenia od organu na swoja rzecz jako wnioskodawcy kwoty 5.000,00zł, obciążenia organu kosztami postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że prawomocnym wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie o sygn. akt III SA/GI 115/21 uchylił decyzję spółki o odmowie udzielenia informacji publicznej, co oznacza, że "A" jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej poprzez udostępnienie umowy dzierżawy łączącej go z "B" sp. z o.o. w zakresie dzierżawy nieruchomości położonej w L. przy ulicy [...]. Natomiast w dniu [...] roku "A" wydał decyzję o odmowie dostępu do przedmiotowej umowy wnioskodawcy, a na wezwanie do realizacji w/w wyroku udzielił odpowiedzi pismem z dnia [...] roku w którym ponownie odmówiono dostępu do żądanej informacji uzasadniając to tym, że wyrok nie zawiera nakazania organowi udzielenia żądanej informacji. Takie stanowisko jest oczywiście bezpodstawne, albowiem uchylenie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oznacza, że organ jest prawnie zobowiązany do udzielenia takiej informacji. W odpowiedzi na skargę "A" na wstępie wyjaśnił, że powoływany w skardze art. 154 § 1 p.p.s.a. dotyczy niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania; tego rodzaju orzeczenie nie zostało wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w stosunku do spółki. Dlatego też żądania skarżącego są bezpodstawne, a zawarte w uzasadnieniu motywy wskazujące na niezrozumienie kasatoryjnego charakteru orzeczeń sądów administracyjnych - z oczywistych względów nie mogą być uwzględnione. Podkreślono, że "A" wydało zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zawartymi w wyroku z dnia 22 kwietnia 2021 r. - kolejną decyzję odmowną; decyzja ta nie została zaskarżona przez skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że szczególnym rodzajem skargi do sądu administracyjnego jest skarga na niewykonanie wyroku. Ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi została wprowadzona zmiana zakresu skargi na niewykonanie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu: "w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny". Ten rodzaj skargi służy w przypadku rozpoznania przez sąd administracyjny skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania przez organ wykonujący administrację publiczną. Jej przedmiotem jest kontrola działania organu wykonującego administrację publiczną, z przepisami prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem na podstawie wyż. cyt. art. 154 § 1 p.p.s.a. służy aktualnie skarga na niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe postępowanie, czyli skarga w zakresie właściwości sądu administracyjnego unormowana w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. w sytuacji gdy, po uwzględnieniu skargi na bezczynność lub przewlekłość, organ nie wydał aktu lub nie podjął czynności. Skarga ta jest więc ograniczona wyłącznie do przypadków bezczynności lub przewlekłości prowadzenia postępowania przez organ wykonujący administrację publiczną, po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Nie obejmuje ona natomiast bezczynności lub przewlekłości organu, po wyroku uwzględniającym skargę na akt lub czynność przez jego/jej uchylenie, jak miało to miejsce w sprawie skarżącego w wyroku z 22 kwietnia 2021r., o sygn. akt III SA/Gl 1115/21. Powyższym orzeczeniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję spółki z dnia [...] r. o odmowie udostępnienia wnioskowanej przez skarżącego informacji publicznej w postaci zawartej przez "A" umowie dzierżawy nieruchomości działki o numerze [...] położonej w L. przy ulicy [...], z firmą "B" sp. z o.o. stwierdzając, że rozstrzygnięcie nie zawiera należytego uzasadnienia bowiem spółka "A" nie wskazała szczegółowo z czego wywodzi przesłankę odmowy udzielenia informacji i na czym opiera swoje uzasadnienie. Zauważyć należy, że w takim przypadku – czyli po uchyleniu aktu i zwrocie sprawy do rozpatrzenia organowi – bezczynność lub przewlekłość podlega zaskarżeniu na ogólnych zasadach skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania. Tego rodzaju skargą nie są też objęte przypadki niewykonania wyroku, gdy zostaje wydany akt lub podjęta czynność przez organ wykonujący administrację publiczną wbrew ocenie prawnej i wbrew wskazaniom co do dalszego postępowania. Na ten akt lub czynność służy odpowiedni rodzaj skargi z art. 52 § 1 p.p.s.a., czyli skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje środek zaskarżenia przewidziany w ustawie, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie. O spełnieniu tego warunku można mówić dopiero po rozpoznaniu wniesionego środka zaskarżenia przez właściwy organ administracji publicznej. Oznacza to, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego musi zostać poprzedzone nie tylko wniesieniem właściwego środka zaskarżenia od decyzji organu pierwszej instancji, lecz także zakończeniem postępowania administracyjnego, w tym wypadku przed organem drugiej instancji, poprzez wydanie rozstrzygnięcia, które mogłoby stanowić przedmiot skargi do sądu w rozumieniu art. 3 p.p.s.a. Natomiast w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z wyżej omówionych przesłanek. Jak bowiem wskazano wyrokiem z 22 kwietnia 2021r., o sygn. akt III SA/Gl 1115/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję spółki z dnia [...] r. o odmowie udostępnienia skarżącemu żądanej informacji publicznej. W uzasadnieniu zawarł stosowne wskazania – co przedstawiono w części opisowej tego uzasadnienia. Skutkiem powyższego "A" wydał [...] r. kolejną decyzję odmowną, który to fakt skarżący zresztą wskazał w uzasadnieniu swej skargi. Decyzja ta jednak nie została zaskarżona do sądu administracyjnego, na co wskazał "A" w odpowiedzi na skargę. Podsumowując zauważyć należy, że skarga na niewykonanie wyroku dotyczy wyłącznie sytuacji uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Celem w tym przypadku jest bowiem przymuszenie podmiotu zobowiązanego do działania, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został zobowiązany. Istotne jest więc, czy organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku. Zatem w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy sformułowany zarzut niewykonania wyroku był niezasadny, bowiem przedmiotem postępowania nie była bezczynność organu ale wydana decyzja merytoryczna negatywnie załatwiająca wniosek skarżącego. Natomiast w postępowaniu o niewykonanie wyroku sąd nie jest władny do badania, czy załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej było prawidłowe, czyli czy wydana decyzja odpowiada prawu. Badanie legalności tej decyzji byłoby możliwe dopiero w postępowaniu zainicjowanym skargą w w/w trybie art. 52 p.p.s.a. W opisanych okolicznościach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.