III SA/Gl 1476/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.), Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2007r. przy udziale – sprawy ze skargi Państwowego Przedsiębiorstwa Użyteczności Publicznej - ,,Poczta Polska’’ Centrum Usług Pocztowych na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej. oddala skargę. Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] r., nr [...] powołując się na art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) umorzył postępowanie w sprawie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dokonanego w dniu [...]r., nr [...] B. A. "[...] Poczta [...]". W uzasadnieniu tej decyzji podał, że do Urzędu Miasta R. wpłynął wniosek Dyrektora Generalnego Poczty Polskiej o stwierdzenie nieważności wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nr [...] B. A. "[...]Poczta [...]". Z uwagi na argumentację podniesioną w tym wniosku został on potraktowany jako żądanie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej omawianego wpisu. W ocenie Prezydenta Miasta R. w sprawie w sprawie nie występują przesłanki dające podstawę do wykreślenia wpisu na podstawie art. 7c pkt 3 w związku z art. 7e ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej. Zgodnie z tymi przepisami wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu w przypadku, gdy prawomocnie orzeczono zakaz wykonywania określonej w zgłoszeniu działalności gospodarczej. Tymczasem w stosunku do A. B. takiego zakazu nie orzeczono, lecz decyzją administracyjną nakazano jedynie wstrzymanie działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług pocztowych. Odwołanie od tej decyzji wniosło Państwowe Przedsiębiorstwo Użyteczności Publicznej – "Poczta Polska" Centrum Usług Pocztowych zarzucając organowi pierwszej instancji: 1) rażące naruszenie art. 7e ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej polegające na niezastosowaniu powołanego przepisu, gdy wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu ze względu na dokonanie go przez organ ewidencyjny z naruszeniem prawa, 2) rażące naruszenie art. 7c pkt 3 w związku z art. 7e ust. 1 pkt 2 wyżej powołanej ustawy polegające na bezpodstawnym zastosowaniu trybu przewidzianego tymi przepisami i wydaniu na ich podstawie decyzji, 3) naruszenie art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na nie rozpoznaniu sprawy, poprzez potraktowanie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji przez organ administracji jako żądania wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej z uwagi na zaistnienie okoliczności, o których mowa w art. 7c pkt 1 i 3 Prawa działalności gospodarczej, co świadczy o nie wyjaśnieniu przez organ administracji stanu sprawy oraz o prowadzeniu postępowania w sposób sprzeczny z celami tego postępowania, 4) naruszenia art. 12 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na bezpodstawnym korespondowaniu ze stroną postępowania i Sądem Rejonowym w R. w celu uzyskania dokumentacji, która nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, co stoi w sprzeczności z nałożonym na organ obowiązkiem działania w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, 5) naruszenie art. 157 Kodeksu postępowania administracyjnego i wydanie decyzji w sprawie należącej do właściwości organu wyższego stopnia. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., powołując się na art. 1 ustawy z dnia 12 października 19994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu Kolegium nawiązało do przepisu art. 127 Kodeksu postępowania administracyjnego zgodnie, z którym odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie postępowania. Następnie stwierdziło, że z uwagi na to, że odwołanie zostało złożone przez Państwowe Przedsiębiorstwo Użyteczności Publicznej – "Poczta Polska", powstaje problem oceny jego pozycji materialnoprawnej i procesowej, tj. oceny czy dysponuje ono kwalifikacjami pozwalającymi na uznanie go za stronę postępowania. Stroną postępowania może być jedynie podmiot, który dysponuje interesem prawnym w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przez interes prawny należy rozumieć interes, który na zasadzie przepisu prawa materialnego może zostać zrealizowany wobec konkretnego podmiotu przy pomocy decyzji administracyjnej. Organ odwoławczy uznał, że skoro decyzja organu pierwszej instancji dotyczy wpisu do ewidencji działalności gospodarczej dokonanego pod numerem [...] na rzecz przedsiębiorcy A. B., to jedynie ten przedsiębiorca jest stroną w zakresie postępowań administracyjnych dotyczących tego wpisu. Brak jest zatem podstaw do uznania bezpośredniego związku między sferą uprawnień Państwowego Przedsiębiorstwa Użyteczności Publicznej – "Poczta Polska", a wydaną decyzją administracyjną. Decyzja ta bowiem nie kształtuje żaden sposób jego sytuacji prawnej, stąd nie można przyjąć istnienia interesu prawnego po jego stronie. Brak takiego umocowania czyni interes w postępowaniu wyłącznie interesem faktycznym, a więc wykluczającym przymiot strony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik Państwowego Przedsiębiorstwa Użyteczności Publicznej – "Poczta Polska" zarzucając: 1) naruszenie art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na odmowie uwzględnienia skarżącego jako strony postępowania w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dokonanego pod numerem [...] B. A." [...] Poczta [...]", 2) rażące naruszenie art. 7e ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej polegające na niezastosowaniu powołanego przepisu, gdy wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu ze względu na dokonanie go przez organ ewidencyjny z naruszeniem prawa, na co wskazywał skarżący w toku postępowania, ponieważ w tym przypadku stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności decyzji, a skarżący wnosił w trybie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji, wniosek skarżącego podlegał rozpoznaniu we wskazanym przez skarżącego trybie, czego organ administracji nie uczynił, 3) rażące naruszenie art. 7c pkt 3 w związku z art. 7e ust. 1 pkt 2 wyżej powołanej ustawy polegające na bezpodstawnym zastosowaniu trybu przewidzianego tymi przepisami i wydaniu na ich podstawie decyzji, 4) naruszenie art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na nie rozpoznaniu sprawy, poprzez potraktowanie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji przez organ administracji jako żądanie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej z uwagi na zaistnienie okoliczności, o których mowa w art. 7c pkt 1 i 3 Prawa działalności gospodarczej, co świadczy o nie wyjaśnieniu przez organ administracji stanu sprawy oraz o prowadzeniu postępowania w sposób sprzeczny z celami tego postępowania, 5) naruszenia art. 12 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na bezpodstawnym korespondowaniu ze stroną postępowania i Sądem Rejonowym w R. w celu uzyskania dokumentacji, która nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, co stoi w sprzeczności z nałożonym na organ obowiązkiem działania w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia; wniósł: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie, zgodnie z wnioskiem skarżącego, ewentualnie: 2) uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, 3) orzeczenie o kosztach postępowania na rzecz skarżącego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i piśmiennictwem jedyna przesłanką do uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest to, czy legitymuje się interesem prawnym lub obowiązkiem ze względu, na który "żąda czynności organu" lub którego "dotyczy postępowanie. Pojęcie "interes prawny" nie zostało zdefiniowane w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, a w doktrynie jest rozumiane jako "prawo do postępowania", lub jako "interes chroniony prawem materialnym". Rozwiniętą definicję "interesu prawnego" sformułowano w Komentarzu Borkowskiego (Komentarz, 1996, s.194), przyjmując, że z "treścią tego pojęcia będzie publiczne prawo podmiotowe rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnej korzyści, które można zrealizować w postępowaniu administracyjnym, bo orzeka się o nich przez wydanie decyzji administracyjnej. Cechami tego interesu będzie to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego". Pojęcie "interes prawny" użyte w art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo, a przepis ten nie wymaga również, aby postępowanie administracyjne bezpośrednio dotyczyło interesu prawnego jednostki w sposób bezpośredni. Jeżeli zostało stwierdzone, że postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku określonego podmiotu, to nie jest dopuszczalne określenia stopnia hipotetycznego wpływu wyniku tego postępowania na sytuacje tego podmiotu, a wynikać on również może nie tylko z przepisów prawa materialnego administracyjnego, lecz także z prawa cywilnego (za wyrokiem NSA z dnia 19 stycznia 1982 r., sygn. akt SA/Kr 517/81, ONSA, nr 1, poz. 11). Pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że przedmiotowy wpis został dokonany z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej w tym art. 5 pkt 5 , w związku z art. 14a ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo Pocztowe. Podniósł także uwagę, iż wpis narusza również przepis art. 3 ustawy z dnia 30 lipca 1997 r. o państwowym przedsiębiorstwie użyteczności publicznej "Poczta Polska", zgodnie z którym "Poczcie Polskiej" przysługuje wyłączne prawo używanie wyrazu "poczta". W konsekwencji przedmiotowy wpis został dokonany z naruszeniem art. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, uznającego za czyn nieuczciwej konkurencji wykorzystanie nazwy wcześniej używanej do oznaczenia innego przedsiębiorstwa, jak i art. 120 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej uznającej nazwę za prawnie chroniony znak towarowy. Reasumując pełnomocnik strony skarżącej stwierdził, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej pod numerem [...] A. B. "[...] Poczta [...]" dla działalności pocztowej (PKD 64.12) dokonany został z naruszeniem przepisów prawa, w tym stanie, zgodnie z wnioskiem strony, organ administracji publicznej powinien dokonać rozpoznania sprawy pod względem stwierdzenia nieważności decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym akcie, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji rozstrzygnięć organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w świetle przedstawionych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) "od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie...". Z kolei w myśl art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny. Z powyższego unormowania wynika, że ustawodawca, definiując pojęcie strony postępowania administracyjnego, wskazał wyraźnie na powiązanie danego podmiotu z konkretnym interesem prawnym. Skład orzekający w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w skardze, wywiedzione z literatury przedmiotu, że z "treścią pojęcia interes prawny związane jest publiczne prawo podmiotowe rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnej korzyści, które można zrealizować w postępowaniu administracyjnym, bo orzeka się o nich przez wydanie decyzji administracyjnej. Cechami tego interesu będzie to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego" (por. B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego -Komentarz, wyd. C.H.Beck 1996, s.194). W świetle przedstawionego wyżej znaczenia pojęcia "interes prawny", wbrew stanowisku skarżącej, stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uznania, iż istnieje bezpośredni związek miedzy sferą uprawnień lub obowiązków Państwowego Przedsiębiorstwa Użyteczności Publicznej "Poczta Polska", a decyzją wydaną przez organ pierwszej instancji. Decyzja to bowiem nie kształtuje w żaden sposób sytuacji prawnej strony skarżącej, a zatem nie można przyjąć istnienia interesu prawnego po jej stronie. W takiej sytuacji odwołanie wniesienie przez skarżącą należy uznać za niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych. Oceny tej nie może zmienić argumentacja skargi wskazująca, że przedmiotowy wpis został dokonany z naruszeniem: art. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji ( tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), uznającego za czyn nieuczciwej konkurencji wykorzystanie nazwy wcześniej używanej do oznaczenia innego przedsiębiorstwa, jak i art. 120 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej ( tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508 ze zm.) uznającej nazwę za prawnie chroniony znak towarowy, w związku z art. art. 3 ustawy z dnia 30 lipca 1997 r. o państwowym przedsiębiorstwie użyteczności publicznej "Poczta Polska" ( Dz. U. nr 106, poz. 675 ze zm.). Umknęło bowiem uwadze skarżącej, że w razie dokonania czynu nieuczciwej konkurencji, przedsiębiorca, którego interes został zagrożony lub naruszony, może dochodzić swoich roszczeń na drodze cywilnej - Rozdział 3 – Odpowiedzialność cywila – ustawy o zwalczaniu (...). Z kolei ustawa Prawo własności przemysłowej oprócz regulacji w kwestii dochodzenia roszczeń w postępowaniu cywilnym (Tytuł IX) zawiera również przepisy karne (Tytuł X). Przyznane zatem przez omawiane przepisy prawa uprawnienia (roszczenia) nie mogą być zrealizowane w postępowaniu administracyjnym, bo nie orzeka się o nich przez wydanie decyzji administracyjnej. Uwzględniając charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd zobowiązany był do pominięcia w swoich rozważaniach zarzutów wskazujących na wadliwość decyzji pierwszoinstancyjnej. Wyjaśnienia jednak wymaga, iż zgodnie z art. 7b ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) "organ ewidencyjny doręcza z urzędu przedsiębiorcy zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej...". Nie można było zatem wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, która nie została wydana, bowiem przepisy cyt. ustawy o takim rozstrzygnięciu nie wspominają. Decyzję taką wprowadza art. 29 ust. ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.), który stosownie do art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808 ze zm.) wchodzi w życie z dniem 1 października 2008 r.. W tych okolicznościach wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej prawidłowo został potraktowany przez organ ewidencyjny jako informacja, która mogła stanowić podstawę do wszczęcia " z urzędu" postępowania w sprawie wykreślenia wpisu do ewidencji działalności gospodarczej pod numerem [...] A. B. "[...] Poczta [...]", zaś stroną tego postępowania był tylko A. B.. Na koniec przypomnieć trzeba, że w odrębnym postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty z dnia [...] r. nakazano A. B. wstrzymać prowadzenie działalności pocztowej, w związku niedopełnieniem wymogów określonych w przepisach Prawa pocztowego. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd może uwzględnić skargę na decyzję administracyjną lub postanowienie tylko w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się po stronie orzekającego organu tego typu naruszeń prawa - oddalił skargę w trybie art. 151 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.