III SA/Gl 1479/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku podatnika zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z [...] r., nadesłanym w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego wpisu sądowego w kwocie 500,00 zł, skarżący domagał się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu powyższego wyjaśnił, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną. Ich źródłem utrzymania są świadczenia rentowe w kwocie 1.038,00 zł i 988,00 zł. Poza domem o pow. [...] m2 i nieruchomością rolną o pow. [...] ha innych składników majątku nie posiadają. Ponieważ podane wyżej dane okazały się niewystarczające do oceny sytuacji finansowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy, pismem z [...] r. wezwano do ich uzupełnienia – w terminie siedmiu dni - poprzez: - nadesłanie odpisów lub kserokopii zeznań podatkowych skarżącego i jego żony (bądź ich wspólnego zeznania) za rok 2013; - przedłożenie wyciągów i wykazów z rachunków bankowych skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont; - udokumentowanie za pomocą przekazu pocztowego (tzw. odcinka) wysokości pobieranych świadczeń rentowych bądź nadesłanie decyzji o ich przyznaniu; - przedłożenie wystawionego przez właściwą jednostkę samorządu terytorialnego zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zameldowane pod adresem wskazanym jako miejsce zamieszkania wnioskodawcy; - udokumentowanie wielkości posiadanej nieruchomości rolnej oraz wskazanie czy ta przynosi dochody, jeżeli tak to w jakiej wysokości, a nadto czy wnioskodawca otrzymywał w związku z jej posiadaniem jakiekolwiek wsparcie ze środków wspólnotowych; - nadesłanie odpisu lub kopii decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego oraz innych dokumentów źródłowych wskazujących na wielkość ponoszonych miesięcznie za tzw. media wydatków. Wezwanie to – jak wynika z akt przedmiotowej sprawy – przesłane zostało na adres podany w skardze i wobec nieobecności adresata pozostawione na okres 14 dni w urzędzie pocztowym do odbioru, o czym stosowne zawiadomienia w postaci awiza umieszczono w skrzynce na korespondencję. Ponieważ przesyłka nie została odebrana zwrócono ją do tut. Sądu z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". W tej sytuacji zastosowanie znalazł art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. -zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") zgodnie z którym doręczenie uważa się za skutecznie dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej. To z kolei oznacza, że skarżący nie zastosował się do wezwania, albowiem do dnia dzisiejszego stosowne dokumenty źródłowe nie zostały nadesłane. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym w myśl art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a. zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata z urzędu – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy, jako że to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Użycie w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. określenia "gdy wykaże" wskazuje bowiem wyraźnie, iż to wnioskodawca ma przekonać rozpoznającego wniosek, że jego żądanie zasługuje na uwzględnienie (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 322/08, LEX nr 479084). Analogiczne rozwiązanie przewidziano w odniesieniu do uregulowanego w art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. prawa pomocy w zakresie częściowym, które także może być przyznane dopiero wtedy, gdy wnioskodawca wykaże przesłanki pozwalające to uczynić, wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., tj. że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Jeżeli zatem strona nie wywiąże się w sposób należyty z ciążących na niej powinności przejawiających się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz w dostarczaniu wszelkich dokumentów źródłowych pozwalających na jednoznaczną weryfikację składanego oświadczenia, przyznanie prawa pomocy nie może wchodzić w rachubę i to tak w zakresie całkowitym jak i częściowym. Brak jest bowiem jakichkolwiek możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Tym bardziej, że z treści art. 255 ustawy p.p.s.a. wynika jednoznacznie, że odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. Dlatego też jego bierność w tym zakresie musi być postrzegana jako nienależyte wykazanie przewidzianych w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy p.p.s.a. przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienia NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06, LEX nr 1405507 oraz z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt OZ 128/05, LEX nr 1405502). Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżący do dnia dzisiejszego nie wykonał wezwania z dnia [...] r. weryfikacja złożonego przez niego oświadczenia nie była możliwa. Podobnie niemożliwym było ustalenie jaki uszczerbek w koniecznym utrzymaniu skarżącego i jego rodziny spowoduje uiszczenie należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego, który zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynosi 500,00 zł. Wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków nie została bowiem w żaden sposób podana, podobnie jak źródła i wysokość dochodu, z którego te są pokrywane. Jak bowiem ustalono z akt administracyjnych sprawy (vide: k-40) skarżący posiada do 2020 r. licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego i do 2023 r. zezwolenie na transport odpadów. Ponadto w 2013 r. prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług przewozowych z tytułu, której zadeklarował stratę w wysokości 54.610,99 zł (vide: zaskarżona decyzja), podczas gdy jego obroty w tym okresie wykazane w deklaracji VAT-7 wynosiły 640.590,00 zł (vide: pismo [...] Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] r., k-2 akt administracyjnych), czy działalność ta została zawieszona czy też jest kontynuowana w treści urzędowego formularza nie podano. Powyższe nie wynikało też z akt sprawy. Podobnie jak informacja czy wydzierżawione w 2004 r. na 10 lat osobom trzecim działki zabudowane o łącznej pow. [...] ha (vide: pismo Starostwa Powiatowego w C. z [...] r., k-32 akt administracyjnych) przynoszą dodatkowe dochody, a nadto czy dzierżawa ta nadal jest aktualna. W tej sytuacji nie sposób było uznać jakoby podane w treści formularza dane były kompletne. A ponieważ wątpliwości dotyczyły przede wszystkim źródeł utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny, a zatem miały na tyle istotne znaczenie, że ich brak nie pozwalał na uwzględnienie złożonego wniosku. Dlatego też, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1, § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.