III SA/Gl 1483/14
WyrokWSA w Gliwicach2015-06-24
Skład orzekający: Marzanna Sałuda, Agata Ćwk-Bury, Małgorzata Jużków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który otrzymał nienależne płatności rolnośrodowiskowe z powodu błędu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jest zwolniony z obowiązku ich zwrotu, jeśli błąd ten mógł zostać wykryty przez niego w zwykłych okolicznościach?Ratio decidendi
Rolnik, który otrzymał nienależne płatności rolnośrodowiskowe z powodu błędu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, nie jest zwolniony z obowiązku ich zwrotu, jeśli błąd ten mógł zostać wykryty przez niego w zwykłych okolicznościach. Znajomość zasad programu rolnośrodowiskowego i zobowiązań z nimi związanych, a także złożenie wniosku z nieprawidłowymi danymi, świadczy o możliwości wykrycia błędu przez rolnika, co wyłącza zastosowanie przepisów o zwolnieniu z obowiązku zwrotu.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na 2011 rok, który został rozpatrzony pozytywnie. Następnie organ stwierdził nieważność tej decyzji, uznając, że płatności zostały przyznane bez podstawy prawnej do niektórych działek, ponieważ terminy realizacji zobowiązań rolnośrodowiskowych dla tych działek już wygasły. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku, przyznano niższą kwotę płatności. Rolnik nie zakwestionował tej decyzji. Następnie organ pierwszej instancji wszczął postępowanie o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności, uznając, że różnica między pierwotnie przyznaną a ostateczną kwotą stanowi płatność nienależną. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Rolnik zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów o zwolnieniu z obowiązku zwrotu nienależnych płatności oraz zasady zaufania do władzy publicznej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agata Ćwk-Bury, Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Protokolant Specjalista Beata Mahlhofer, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi V. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. utrzymał w mocy decyzję wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z dnia [...] r., Nr [...] , o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych przez V. B. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na 2011r.
Organ odwoławczy za podstawę wydanego rozstrzygnięcie przyjął art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267, zwany dalej k.p.a.) w związku z art. 10 ust. 2 oraz art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, z późn. zm., zwanej dalej ustawa o ARiMR)
V. B. w dniu [...] r. złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na 2011 rok obejmujący:
- pakiet S02 - Rolnictwo ekologiczne w wariancie:
- S02a02 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) do powierzchni 143,72 ha,
- S02b02 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) do powierzchni 8,27 ha.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] przyznał V. B. płatność z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt w wysokości [...] zł, w tym:
pakiet S02 - Rolnictwo ekologiczne w wariancie:
S02a02 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) w wysokości [...] zł do powierzchni 143,72 ha,
S02b02 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) w wysokości [...] zł do powierzchni 8,27 ha,
Decyzja dotycząca przyznania płatności została doręczona Stronie w dniu [...] r., a przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego we wniosku o wpis do ewidencji producentów w dniu [...] r.
Następnie Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, w dniu 8 listopada 2013 r. na podstawie art. 156 § 1 k.p.a., stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. Nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2011, podkreślając, iż na podstawie opisanej decyzji z dnia [...] r. przyznano V. B. płatność rolnośrodowiskową do działek ewidencyjnych o identyfikatorach: [...] bez podstawy prawnej.
Organ wyjaśnił, iż ponowna analiza dokumentacji sprawy wskazała, że V. B. zadeklarował wskazane działki ewidencyjne do pakietu S02 - Rolnictwo ekologiczne, w tym:
- działka nr [...] z zadeklarowaną powierzchnią 4,62 ha; z czego powierzchnię 3,09 ha w wariancie S02a02 (uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności) i powierzchnię 1,53 ha w wariancie S02b02 (trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności);
- działka nr [...] z zadeklarowaną powierzchnią 18,72 ha w wariancie S02a02 (uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności);
- działka nr [...] z zadeklarowaną powierzhnią 8,92 ha w wariancie S02a02 (uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności);
- działka nr [...] z zadeklarowaną powierzhnią 10,24 ha w wariancie S02a02 (uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności);
- działka nr [...] z zadeklarowaną powierzhnią 16,50 ha w wariancie S02a02 (uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności);
- działka nr [...] z zadeklarowaną powierzhnią 8,28 ha w wariancie S02a02 (uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności).
pomimo, iż termin realizacji zobowiązania dla działki ewidencyjnej nr [...] zakończony został z dniem [...] r., natomiast termin realizacji zobowiązania dla działek ewidencyjnych nr: [...] zakończony został z dniem [...] r. Pomimo wezwania, które przez V. B. , zostało odebrane w dniu [...] r., Strona odmówiła skorygowania błędnych danych z wniosku.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu V. B. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na 2011 rok, w której z urzędu zmniejszył powierzchnię do powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności rolnośrodowiskowej,
w tym: - pakiet S02 - Rolnictwo ekologiczne w wariancie:
S02a02 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) w wysokości [...] zł do powierzchni 77,97 ha,
S02b02 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) w wysokości [...] zł do powierzchni 6,74 ha.
Decyzja ta została doręczona w dniu [...] r. Stronie, która nie wniosła od niej odwołania .
W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. , wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nadmiernie pobranych środków finansowych przyznanych V. B. , na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] r., wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. .
Organ w trakcie przeprowadzonego postępowania dowodowego stwierdził, że nieprawidłowości, które powstały z przyczyn leżących po stronie rolnika, nawet jeśli potem organ nieprawidłowo zweryfikował deklarację wskazują, iż charakter należności należy ustalić jako nienależne,
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. podkreślił, iż na podstawie obowiązujących przepisów kwota stanowiąca różnicę pomiędzy sumą płatności przekazaną na rachunek strony zgodnie z pierwotną decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z dnia [...] r., a sumą tych płatności przyznanych w ostatecznej decyzji wydanej przez ten organ z dnia [...] r., stanowi płatności pobrane nienależnie i wynosi [...] zł przyznanej za rok 2011.
Organ zaznaczył, iż kwota ta przekracza kwotę stanowiącą równowartości 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia rady (WE) nr 1290/2005 w odniesieniu do prowadzenia kont przez agencje płatnicze, deklaracji, wydatków i dochodów oraz warunków zwrotu wydatków w ramach EFRG i EFRROW (DZ. Urz. UE L 171 z 23 czerwca 2006 r., str.1, z późn. zm.), co zdaniem organu wyłączyło możliwość odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.
Organ pierwszej instancji zaakcentował również, że w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki. Wskazał, iż podstawą prawna takiej sytuacji jest art. 80 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316 z 02.12.2009 r., str. 65)
Organ pierwszej instancji podkreślił, iż zasadą jest, że płatności nienależnie lub nadmiernie pobrane powinny zostać zwrócone, a tym samym przepisy ustanawiające wyjątki od tej zasady powinny być interpretowane zawężająco. Wskazał, że wypłacenie Stronie środków wynikało z pomyłki ARiMR, bowiem Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. przyznał V. B. płatność rolnośrodowiskową do pakietu S02 - Rolnictwo ekologiczne bez podstawy prawnej.
Organ wyjaśnił, iż w przypadku stwierdzenia, iż płatność została dokonana na skutek błędu Agencji, dla zastosowania art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 konieczne jest jednoczesne stwierdzenie, iż błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez stronę. Wskazał, że w tej sprawie nie można uznać, iż błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez stronę, albowiem V.B. składając wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na 2011 rok wiedział, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809, z późn. zm.) oraz zgodnie z zapisami zawartymi w części IX wniosku (oświadczenia i zobowiązania), ma przestrzegać warunków uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym przez okres 5 lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji. Z posiadanych dokumentów wynika, że działka ewidencyjna o identyfikatorze 280402_2.0025.8/1 została po raz pierwszy zadeklarowana do płatności rolnośrodowiskowej we wniosku na 2004 r., zatem zobowiązanie na przedmiotowej działce obejmowało okres od 1 marca 2004 r. do 28 lutego 2009 r. Nadto wskazano, że akta sprawy dowodzą, że w 2008 roku V.B. przejął zobowiązanie rolnośrodowiskowe podjęte 1 marca 2005 r. przez innego producenta rolnego na działki ewidencyjne nr: [...] i zobowiązał się, zgodnie z § 14 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809, z późn. zm.) do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust.1 złożonym przez poprzedniego posiadacza rolnego tj. do 28 lutego 2010 r. Organ wyjaśnił, iż wynika to również z art. 44 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), w którym wskazano, iż w przypadku, gdy podczas trwania zobowiązania podjętego jako warunek przyznania wsparcia beneficjent przekaże całość lub część swojego gospodarstwa innej osobie, ta ostatnia może przejąć zobowiązanie na pozostały okres.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. stanął na stanowisku, iż z dokumentacji sprawy wynika, że składając wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na 2011 rok, V. B. zadeklarował do płatności rolnośrodowiskowej działki ewidencyjne o numerach: [...] natomiast, zgodnie z zapisami zawartymi w części IX wniosku (oświadczenia i zobowiązania) oświadczył mi.in. (w pkt 2), że zna zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności oraz zobowiązała się m.in. (w pkt 4) do realizacji 5 - letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Zdaniem Organu pierwszej instancji wnioskodawca pomimo złożenia stosownego zobowiązania nie przestrzegał warunków uczestnictwa w programie, ponieważ wiedział, że ma realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe przez 5 lat, ale z różnymi terminami realizacji w odniesieniu do poszczególnych działek, a zobowiązanie "własne" do działki ewidencyjnej nr [...] podjęte 1 marca 2004 r. zostało zakończone z dniem [...] r., natomiast zobowiązanie "przejęte", podjęte 1 marca 2005 r. zostało zakończone z dniem [...] r.
Organ podkreślił, iż przeprowadzone postępowanie wskazało, że strona nie działała w dobrej wierze, deklarując do płatności rolnośrodowiskowej we wniosku na 2010 r. działki ewidencyjne o numerach: [...] , dla których zakończyło się zobowiązanie, ponieważ akta sprawy wniosku z roku 2008, kiedy to V. B. zadeklarował owe działki, przeczą temu.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. wyjaśnił, iż z akt sprawy wynika, że w dniu [...] r. V. B. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w C. wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na 2008 rok. We wniosku tym, w sekcji VIII, pod liczbą porządkową od 6 do 10 zadeklarował do płatności rolnośrodowiskowej działki ewidencyjne o numerach: [...] , a w polu Uwagi wnioskodawcy naniósł zapis: "Dokończenie zob. eco P. K. na lata 2008,2009". Natomiast w sekcji XII wniosku, w polu uwagi wnioskodawcy, naniósł zapis: "Działki [...] dołączone na wskutek zniesienia współwłasności, oraz wydzierżawienia ich Panu V. B. . Decyzja o dokończeniu zobowiązania eco została podjęta w dniu 01.05.2008 roku". Do wniosku dołączono również dokumenty potwierdzające przeniesienie posiadania przedmiotowych działek. Organ wskazał, że na etapie kontroli administracyjnej, wystosowano do V. B. wezwanie do złożenia wyjaśnień odnośnie m. in. deklarowania do płatności rolnośrodowiskowej działek ewidencyjnych nr: [...] . W odpowiedzi na powyższe, V. B. złożył korektę, w której potwierdził deklarację wniosku i złożył oświadczenie, z treści którego wynika, że przejął posiadanie działek ewidencyjnych nr: [...] wraz z ciążącym na nich od 1 marca 2005 r. zobowiązaniem rolnośrodowiskowym i zobowiązał się do kontynuacji tegoż zobowiązania. Analiza dokumentacji sprawy z roku 2008, pozwoliła na uznanie przekazania zobowiązania rolnośrodowiskowego za skuteczne i tym samym przyznanie płatności do tych działek.
Organ pierwszej instancji podniósł, że nie można uznać, iż strona działała w dobrej wierze, ponieważ przejmując zobowiązanie rolnośrodowiskowe na działki o nr: [...] , wiedziała, że "przejęte zobowiązanie", zostało podjęte 1 marca 2005 r. i zakończy się z dniem [....] r.
Organ stwierdzil iż bezspornym pozostaje również fakt, że płatność za 2011 r. do problematycznych działek została przyznana w wyniku błędu ARiMR, toteż w dniu 08.11.2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 Kpa, stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. Nr [...] z dnia [...] r. Niemniej jednak, jak wynika z akt sprawy strona wiedziała, że złożyła wniosek z nieprawidłową deklaracją co miało wpływ na przyznanie płatności w nieprawidłowej wysokości.
Zatem art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 nie ma w powyższym przypadku zastosowania, ponieważ płatność do przedmiotowych działek została dokonana na skutek pomyłki ARiMR, ale błąd ten mógł być w zwykłych okolicznościach wykryty przez rolnika i miał wpływ na przyznanie płatności w nienależnej wysokości, czyli wyższej niż należna.
W ocenie organu w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18-12-1995 r., który stanowi, iż okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości.
W niniejszej sprawie przepisy te nie mają zastosowania, ponieważ:
W dniu [...] r. V. B. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w C. wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na 2011 rok, który zawierał nieprawidłową deklarację. Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95, przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. W niniejszej sprawie przerwanie biegu przedawnienia nastąpiło przez doręczenie za potwierdzeniem odbioru w dniu 15-11-2013 r. decyzji nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji nr [...] z dnia 15.11.2011 r., wydanej przez organ II instancji. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo, tj. w niniejszej sprawie od 15.11.2013 r., natomiast Zawiadomienie Nr [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego zostało doręczone za potwierdzeniem odbioru w dniu 03.06.2014 r., a więc przed upływem czterech lat.
W sprawie organ zbadał takze termin przedawnienia stosownie do Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 (powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania), nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, czyli w niniejszej sprawie realizacja płatności na rzecz rolnika. Skoro postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności V. B. zostało wszczęte 30.05.2014 r., a obowiązek podatkowy, co do roku 2011 powstał 09.12.2011 r. (w tym dniu na rachunek bankowy strony wpłynęła płatność rolno środowiskowa za 2011 r.), to 3 letni termin przedawnienia upłynie 31 grudnia 2014r. Ponadto, dodatkowo, wyżej przywołana regulacja nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, ponieważ odnosi się do płatności finansowanych w całości ze środków krajowych, a płatność rolno środowiskowa takową nie jest (80% to środki unijne, 20% środki krajowe) oraz w sprawach, w których płatności w nieprawidłowej wysokości zostały przekazane wyłącznie na skutek błędu organu, a tak w niniejszej sprawie nie jest.
W konkluzji organ stwierdził, że kwota płatności w wysokości 26 334 zł jest płatnością nienależną w rozumieniu art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WU) Nr 65/2011 i jednocześnie nie zachodzą negatywne przesłanki obowiązku zwrotu tej płatności, o których mowa w art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 i w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 1995 r.
Organ wskazał iż stosownie do art. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 937/2012 z dnia 12 października 2012 r. zmieniającym rozporządzenia (WE) nr 1122/2009 oraz (UE) nr 65/2011 w odniesieniu do metody naliczania odpowiednich odsetek od nienależnych płatności do odzyskania od beneficjentów systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników ustanowionych rozporządzeniem Rady (WE) nr 73/2009, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ustanowionego rozporządzeniem Rady nr 1698/2005 oraz wsparcia sektora wina ustanowionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. L Nr 280 z 13.10.2012, str. 2), zwanego dalej rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) Nr 937/2012, odsetki nalicza się za okres między terminem zwrotu płatności przez rolnika wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni, a datą zwrotu lub odliczenia.
Na podstawie art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji do należności z tytułu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności ustalonych niniejszą decyzją, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.), z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności, z tymże termin, o którym mowa w art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej, wynosi 60 dni. Zgodnie zatem z art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji termin płatności kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności wynosi 60 od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość tej kwoty.
Organ dodał iż zstosowanie powyższych przepisów do regulacji należności z tytułu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności oznacza, iż w przypadku niewpłacenia wskazanej w niniejszej decyzji kwoty nadmiernie pobranych płatności w terminie 60 dni od daty doręczenia niniejszej decyzji, od dnia następującego po upływie ww. terminu do dnia zwrotu nadmiernie pobranych płatności, nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
W odwołaniu V . B. nie zgodził się z ustaleniami Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. .
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instacji.
Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, odnosząc się do złożonego przez stronę odwołania, stwierdził, że nie zawiera żadnych wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik rozstrzygnięcia organu drugiej instancji, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie, jednocześnie uznał, iż w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniajace utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instacji.
Pismem z dnia [...] r. V. B. nie zgadzajac się z decyzją organu drugiej instancji wniósł skargę do Wojewodzkeigo Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając tej deczyji naruszenie:
1. art. 8 K.p.a. - poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej;
2. art. 5 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65 /2011 z 27 stycznia 2011r ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnje zgodnosci w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (DU.UE.L.2011.25.8) zwane dalej ("Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011) - poprzez jego niezastosowanie;
Strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. z dnia [...] r., oraz utrzymanej w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z dnia [...] r., i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Strona stwierdziła, że zmiana stanowiska Organu co do przyznanych środków z tytułu realizacji przedsięwzięć rolno środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt jest dla niej niezrozumiała.
Zdaniem V. B. organy w niniejszym postępowaniu naruszyły zasadę postępowania zawartą art. 8 k.p.a. Skarżący podkreślił, iż decyzja o przyznaniu płatności została wydana w dniu 15 listopada 2011 roku przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C., natomiast płatność na rzecz Strony została dokonana 9 grudnia 2011 roku, przy czym po 23 miesiącach od dokonania płatności Organ decyzją z dnia [...] roku stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] roku wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C.. Skarżący stwierdził, ze opisane działanie organów jest dla niego całkowicie niezrozumiałe.
V. B. zaakcentował, że zgodnie z art. 5 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach, przy czym w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności.
Skarżący podniósł, że wniosek o przyznanie płatności złożył w organie ustawowo powołanym do rozpatrywania tego typu spraw, który w jego opinii posiadał profesjonalną wiedzę na temat warunków przyznania płatności, w tym wiedzę na temat wszystkich złożonych przeze mnie wniosków i otrzymanych płatności. Stwierdził, ze nie potrafi zrozumieć, w jaki sposób po ponad 3 latach od przyznania płatności i wypłaty środków ta sama Agencja dochodzi do wniosku, że przyznanie mi środków przez Agencję nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa i żąda od Strony zwrotu środków z odsetkami. Wnoszący skargę podkreślił, że nie jest do zaakceptowania fakt, że w związku z wskazanym przez Agencję rzekomym błędem urzędników, a także przy rażącym naruszeniu przez nich przepisów art. 5 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 ma zwracać po 32 miesiącach otrzymane i zainwestowane środki w działalność rolniczą. Wskazał, że takie działanie naraża go na szkodę w dużym rozmiarze.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie nie znajdując w skardze podstaw do zmiany swego stanowiska. Uznał bowiem, że zarzuty podniesione w skardze nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a tym samym nie mają wpływu na ocenę prawidłowości rostrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. podkreślił, że w sprawie V. B. zwrot płatności nienależnie pobranych wynika z przepisów prawa unijnego i krajowego, a decyzja wydana w tym przedmiocie nie jest decyzją uznaniową. Wskazał, że płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, mogą być przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne, tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską. Podniósł, że przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, albowiem prowadziłoby to do nierównego traktowania producentów spełniających takie same warunki, co stałoby nie tylko w sprzeczności z bezwzględnie obowiązującymi przepisami, ale również z jedną z naczelnych zasad Unii Europejskiej, zasadą konkurencyjności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej, w skrócie, "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy administracji rolnej.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej decyzji administracyjnej, względem której stwierdzone zostanie co najmniej jedno z naruszeń prawa wskazanych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Z drugiej jednak strony, jeśli okaże się, że skontrolowana decyzja odpowiada prawu, sąd jest zobowiązany skargę oddalić, stosownie do art. 151 p.p.s.a.
Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne należy stwierdzić, iż skarga nie mogła być uwzględniona.
Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w C. z dnia [..] r. nr [...] , utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. nr [...] z dnia [...] . o ustaleniu nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w kwocie [...] zł.
Przechodząc zatem do kontroli zaskarżonej decyzji wskazać trzeba, że w tym zakresie podstawę prawną wydanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć stanowił art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Rolnej i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2008 r. Nr 98, poz. 634 ze. zm.). Zgodnie z ust. 1 tego przepisu ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:
1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;
2) krajowych, przeznaczonych na:
a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,
b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej, następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Z kolei zgodnie z art. 29 ust. 2 ww. ustawy o ARiMR właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1.
Przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji na podstawie ww. przepisu jest zatem ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd zaprezentowany w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 kwietnia 2010 r. (sygn. akt III SA/GL 831/10, LEX nr 619010), zgodnie z którym "nienależną płatnością jest wypłacona rolnikowi przez organ administracji kwota nienależnie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej i krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, jako świadczenie dokonane przez organ administracji publicznej na rzecz rolnika, które przestało być należnym na skutek wygaśnięcia obowiązku jego wypłacenia z powodu późniejszego zaistnienia okoliczności przewidzianych w przepisach regulujących pomoc finansową (...)".
W takim przypadku ocena legalności kontrolowanego postępowania administracyjnego i decyzji administracyjnej wymaga odpowiedzi na pytanie, czy płatności, których kwotę organ pierwotnie ustalił można uznać za "nienależne płatności".
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż 13-05-2011r. V. B. złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na 2011 rok: pakiet S02 - Rolnictwo ekologiczne w wariancie: S02a02 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) do powierzchni 143,72 ha, S02b02 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) do powierzchni 8,27 ha.
Przedmiotowy wniosek został rozpatrzony pozytywnie decyzją Nr [...] z dnia [...] r. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C., który to organ przyznał Stronie płatność z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt w wysokości [...] zł, w tym: pakiet S02 - Rolnictwo ekologiczne w wariancie: S02a02 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) w wysokości [...] zł do powierzchni 143,72 ha, S02b02 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) w wysokości [...] zł do powierzchni 8,27 ha,
Przyznane na mocy decyzji środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy producenta rolnego w dniu [...] r.
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, na podstawie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania adminsitracyjnego stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego AriMR w C. Nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2011, stwierdzając iz decyzją z dnia [...] r. przyznano stronie płatność rolnośrodowiskową do działek ewidencyjnych o identyfikatorach: [...] bez podstawy prawnej.
Organ ponownie analizując dokumentację sprawy stwierdził, iż stronie przyznano płatność do zadeklarowanej działki ewidencyjnej nr [...] do pakietu S02 - Rolnictwo ekologiczne pomimo, iż termin realizacji zobowiązania dla tej działki zakończony został z dniem [...]r., podobnie w zakresie działek ewidencyjnych nr [...] stwierdził niezgodne z prawem przyzanie płatności rolnośrodowiskowej gdyż przejęte po J. K. zobowiązanie rolnośrodowiskowe rozpoczęte zostało od [...]r., a więc zakończyło się [...] r.
Ta decyzja stała się ostateczna gdyż strona nie złożyła od niej odwołania.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. w dniu [...]r. po ponownym przeanalizowaniu wniosku o przyznanie płatności za 2011r z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych wydał decyzję nr [...] . Decyzja przyznawała płatność z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w łącznej kwocie [...] zł w tym: pakiet S02 - rolnictwo ekologiczne w wariancie: S02a02 - uprawy rolnicze w wysokości [...] zł do powierzchni 77,97 ha, S02b02- trwałe użytki zielone w wysokości [...] zł do powierzchni 6,74 ha.
Ta również decyzja nie została zakwestionowana odwołaniem i stała się ostateczna .
W rozpoznawanej sprawie niekwestionowanym jest zatem, iż co do przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na 2011 r., iż skarżący wykazał do realizacji wariant S02a02 uprawy rolnicze na zadeklarowanej powierzchni 143,72 ha i wariant S02b02 trwałe użytki zielone na powierzchni 8,27 ha gdzie stwierdzono, iż zadeklarowana w ramach działki rolnej U i W działka ewidencyjna nr 8/1 zwiększa realizację wariantu do pakietu S02a02 i S02b02 bez podstawy prawnej, albowiem działka ta została zgłoszona do płatności po raz pierwszy 29.09.2004r., a zatem termin realizacji zobowiązania dla tej działki zakończony został z dniem 28-02-2009r. Z kolei w zakresie działek ewidencyjnych nr [...] objętych działkami rolnymi A i F zobowiązanie rolnośrodowiskowe przejęte po J. K. rozpoczęte złożeniem wniosku 11.01.2005r. zakończyło się 28.02.2010r.
Bezspornym w świetle powyższego jest zatem i to, że sprawa stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 w kwocie [...] zł oraz w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 w wysokości [...] zł stanowiły przedmiot odrębnych postępowań administracyjnych zakończonych decyzjami ostatecznymi. Powyższe decyzje organów ARiMIR miały charakter dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a i zawarte w nich ustalenia są elementem stanu faktycznego, który należało uwzględnić przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji. Zaznaczyć przy tym trzeba, że moc dowodowa tej decyzji – jako dokumentu urzędowego – nie została podważona na podstawie art. 76 § 3 k.p.a .
W związku z powyższym uznać należy, że płatności rolnośrodowiskowe za 2011r w kwocie [...] zł zostały przyznane niezgodnie z prawem to jest rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
W związku z tym, o czym była mowa wcześniej, że kwestia przyznania płatności za rok 2011r. została ostatecznie zakończona przez organy a strona tych rozstrzygnięć nie zaskarżyła uznać należy, że zadeklarowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe w 2011 r. obejmowało działki co do których płatności nie przysługiwały , a tym samym pobrane płatności stały się płatnościami nienależnymi w rozumieniu obowiązujących przepisów. Oznacza to, iż kwota w wysokości [...] zł jest kwotą nienależnie pobraną i podlega ona w całości obowiązkowi zwrotu na rzecz Agencji.
W tym stanie, podnieść należy, że organ zobligowany był wydać decyzję w przedmiocie zwrotu nienależnych płatności, stosownie do treści § 5 ust. 1 i § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U z 2004 r. Nr 174, poz. 1809 ze zm.).
W ocenie sądu organ prawidłowo odmówił zastosowania w sprawie przepisów wyłączających obowiązek zwrotu nienależnej płatności jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy, innej władzy lub błąd nie mógł być w zwykłych okolicznościach wykryty przez rolnika.
Regułę taką wprowadzał, obowiązujący do 31 grudnia 2009 r., art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE, seria L, nr 141, s. 18, ze zm.). Z mocy odesłania zawartego w art. 2 rozporządzenia nr 1975/2006 reguła ta znajdowała również zastosowanie do płatności rolnośrodowiskowych. Od 1 stycznia 2009 r. reguła ta znalazła się w art. 80 rozporządzenia nr 1122/2009, które jednocześnie w art. 86 ust. 2 dokonało stosownego przeniesienia odesłania ("Odesłania do rozporządzenia (WE) nr 796/2004 traktuje się jako odesłania do niniejszego rozporządzenia i odczytuje zgodnie z tabelą korelacji zawartą w załączniku II"). Od 1 stycznia 2011 r. reguła ta pojawiła się w treści art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011.
Zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011
1. W przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2.
2. Odsetki nalicza się za okres między terminem zwrotu płatności przez beneficjenta wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni, a datą zwrotu lub odliczenia.
Stosowana stopa odsetek obliczana jest zgodnie z przepisami prawa krajowego, ale nie jest niższa niż stopa procentowa stosowana na mocy przepisów krajowych przy odzyskiwaniu kwot.
3. Obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach.
Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności.
Odnosząc się do przesłanek wykluczających obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności, zawartych w art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, zasadnie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w C. uznał, że nie mają one zastosowania w niniejszej sprawie. Celem przesłanki zawartej w ust. 3 art. 5 cyt. rozporządzenia jest zwolnienie beneficjenta z obowiązku zwrotu tylko w takich sytuacjach, gdy błąd ARiMR spowodował wypłatę nienależnych płatności i jednocześnie brak było możliwości wykrycia tego błędu przez rolnika.
Zdaniem Sądu, trafnie organ odwoławczy wskazał, że w sprawie nie zaistniały przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności. Albowiem nawet przy przyjęciu, iż wypłata płatności nastąpiła w wyniku pomyłki organu który w wyniku nie poprawnej analizy danych w ramach kontroli administracyjnej przyznał i wypłacił do pakietu ekologicznego S02 płatność dla działek ewidencyjnych dla których skończył się 5 letni termin realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, to jednak w sprawie nie zachodziła przesłanka wykluczająca obowiązek zwrotu, z tej przyczyny, iż błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach sprawy zostać wykryty przez rolnika. Wskazać należ, iż rolnikowi znane były zasady i tryb realizacji programu rolnośrodowiskowego wynikajace z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809, z późn. zm.). W sformalizowanym wniosku złożonym na formularzu W-1/27 V. B. oświadczył, iż znane mu są zasady tryb i warunki uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym o czym świadczy podpis rolnika pod oświadczeniem. Zobowiązał się do przestrzegania warunków uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym prze okres 5 lat od dnia ropoczęcia realizacji oraz do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, między innymi o każdym fakcie, który ma wpływ na przyznawanie, przedłużanie, pobieranie lub wypłacanie płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Uznać zatem należało, że skarżącemu znany był wymóg realizowania 5 letniego programu rolnośrodowiskowego na określonej powierzchni działki rolnej przez 5 lat trwania zobowiązania, w tym min. rozpoczętego zobowiązania co do działki ewidencyjnej 8/1 obejmującym okres od 01.03.2004 r. do 28.02.2009r. i działek ewidencyjnych przejętych po J. K. dla których zobowiązanie rozpoczęło swój bieg od dnia 1 marca 2005 r. a w przypadku jego realizacji niezgodnie z przepisami do zwrotu płatności rolnośrodowiskowej. Wskazać także należy na co słusznie zwróciły uwagę organy, iż skarżący 19.05.2008r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w C. Wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2008, w którym w sekcji VIII, pod liczbą porządkową od 6 do 10 zadeklarował do płatności z tytułu PRŚ działki ewidencyjne o numerach [...] , a w polu uwagi wnioskodawcy naniósł zapis " Dokończenie zob. eco P. K. na lata 2008, 2009". Natomiast w sekcji w sekcji XII wniosku, w polu uwagi wnioskodawcy naniósł zapis ’’Działki [...] dołączone na wskutek zniesienia współwłasności oraz wydzierżawienia ich Panu V. B. . Decyzja o dokończeniu zobowiązania eco została podjęta w dniu 01.05.2008 roku". Skarżący złożył także korektę wniosku, w której potwierdził deklarację wniosku i złożył oświadczenie, z którego wynika, iż przejął posiadanie przedmiotowych działek ewidencyjnych wraz z ciążącym na nich od dnia [...]r. zobowiązaniem rolnośrodowiskowym i zobowiązał się do kontynuacji tegoż zobowiązania. W związku z powyższym racje ma organ twierdząc iż nie można uznać, iż Strona nie miała możliwości wykrycia błędu organu, ponieważ przejmując zobowiązanie z tytułu PRŚ na działki ewidencyjne o numerach [...] wiedziała, że "przejęte zobowiązanie" zostało podjęte w dniu [...]. i zakończy się z dniem [...]r. W konsekwencji zasadnie organy twierdzą, iż nie można uznać by strona nie miała możliwości wykrycia błędu organu .
Z tych samych względów odpada możliwość zastosowania akapitu 2 w art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr [...], zgodnie z którym w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności. Skoro wykluczono możliwość zastosowania akapitu 1, wyłącza to możliwość sięgania do akapitu 2, który modyfikuje zastosowanie zasady.
Sąd nie podziela zasadności zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. wywodzonego z faktu zmiany stanowiska organu co do przyznanych stronie wcześniej środków i obecnego częściowego żądania ich zwrotu. Zasada zaufania obywatela do państwa nie oznacza, że organ nie może zmieniać ocen prawnych - w szczególności gdy zmiana prowadzi do prawidłowego zastosowania określonych przepisów Nie może jednak tego czynić dowolnie co oznacza iż przesłanki podjęcia decyzji musza być w niej wyartykułowane. Temu wymogowi sprostały organy wskazując z jakich przyczyn decyzje o ustaleniu nienależnie pobranych płatności za 2011r wydały, tym samym w sprawie nie doszło do naruszenia art. 10 kpa.
Mając powyższe na uwadze sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło