III SA/Gl 1485/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-11-13
Skład orzekający: Leszek Wolny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, prowadząca działalność gospodarczą wraz z małżonkiem i posiadająca dom mieszkalny oraz samochód, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli jej miesięczne wydatki oscylują w granicach kwoty wyższej niż połowa dochodu wspólnego gospodarstwa domowego?Ratio decidendi
Strona skarżąca, prowadząca wraz z małżonkiem działalność gospodarczą i posiadająca znaczący majątek (dom, samochód), nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pomimo wysokich wydatków, dochód wspólnego gospodarstwa domowego pozwala na pokrycie wpisu sądowego bez narażania podstawowych potrzeb.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Zarządu Województwa dotyczącą zwrotu środków z Regionalnego Programu Operacyjnego. Strona wraz z mężem prowadzi działalność gospodarczą, posiada dom i samochód. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, strona przedstawiła dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową i majątkową. Referendarz sądowy ocenił, że pomimo przedstawionych wydatków, strona jest w stanie uiścić wpis sądowy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie inne – zwrotu środków przekazanych na realizację zadań objętych Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata [...] w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Wraz ze skargą na ww. decyzję strona złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku strona oświadczyła, że nie posiada środków na zapłacenie kosztów sądowych. Firma skarżącej znajduje się obecnie w ciężkiej sytuacji finansowej. Wprawdzie firma osiąga miesięcznie dochód około [...] zł, ale różne zobowiązania i bieżące utrzymanie firmy sprawia, że skarżącej pozostaje niewielka kwota na jej utrzymanie.
Strona skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym razem ze swoim mężem D. i dwójką dzieci: K. ([...] lat) i M. ([...] lat).
Na dochód wspólnego gospodarstwa domowego składają się dochody, które wnioskodawca i jej mąż osiągają z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Dochody te wynoszą miesięcznie, odpowiednio: [...] zł i [...] zł.
Na majątek skarżącej składa się dom mieszkalny o powierzchni [...] m2, stanowiący jej współwłasność z mężem oraz samochód osobowy marki [...] (jest to samochód siedmioletni).
Poza tym, skarżąca nie posiada żadnego innego majątku, papierów wartościowych, oszczędności, ani innych przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro.
Z oświadczenia skarżącej wynika, że utrzymanie domu wynosi około 3.000 zł miesięcznie. Na kwotę tą składa się koszt zakupu opału, energii elektrycznej, wywozu śmieci i nieczystości, telefony, telewizja kablowa, woda, itp. Na wyżywienie wydaje skarżąca kwotę około [...] zł, na dzieci natomiast około [...] zł (zakup odzieży, wizyty stomatologiczne, zakupy podręczników, przyborów szkolnych, itp.).
W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 15 października 2013 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, również z uwzględnieniem stanu majątkowego małżonka, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie, jak również udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy.
W odpowiedzi na to wezwanie, wnioskodawca nadesłała następujące dokumenty: odnośnie D. K.: wyciąg z księgi przychodów i rozchodów za okres od lipca 2013 r. do września 2013 r.; zeznanie PIT-36L za 2012 r.; wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego dla firmy; ewidencję środków trwałych; odnośnie wnioskodawcy: obroty i salda z działalności gospodarczej; zeznanie PIT-36L za 2012 r.; wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego dla firmy skarżącej; zestawienie środków trwałych. Do akt wpłynęły również kopie faktur opłat za media.
W piśmie przewodnim z dnia [...] r. pełnomocnik procesowy strony zawarł podsumowanie miesięcznych wydatków gospodarstwa domowego strony skarżącej. Z zestawienia tego wynika, że średnie, miesięczne wydatki związane z utrzymaniem, wg oświadczenia samej strony, wynoszą średnio: paliwo gazowe ([...] zł); woda ([...] zł); energia elektryczna ([...] zł); telefony (około [...] zł); wyżywienie (około [...] zł); środki czystości (około [...] zł); lekarstwa (około [...] zł). Ponadto należy uwzględnić koszty związane z zapłatą podatku od nieruchomości oraz drobnymi remontami domu.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku A. K., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a.,) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Odnosząc się do wniosku skarżącej, należy stwierdzić, że wnioskodawca wykazała swoją aktualna sytuację majątkową w sposób rzetelny i wyczerpujący. Nadesłane materiały źródłowe potwierdzają generalnie dane zawarte na druku urzędowego formularza PPF. Z analizy przedłożonego przez skarżącą materiału dowodowego wynika jednak, że nie spełnia ona przesłanek skutkujących uwzględnieniem jej wniosku.
Strona skarżąca oraz jej małżonek prowadzą działalność gospodarczą. Z zeznań podatkowych za 2012 r. wynika, że oboje uzyskali w tym roku dochód, odpowiednio: [...] zł i [...] zł. Z analizy zestawień sald i obrotów oraz księgi przychodów i rozchodów wynika, że obie działalności gospodarcze prowadzone są w sposób prężny i regularny. Jednocześnie z rachunków bankowych wynika, że występuje na nich płynność finansowa. Generalnie rzecz biorąc, operacje obciążeniowe są w sposób ciągły i regularny równoważone przez operacje uznaniowe.
Z oświadczenia zawartego na druku urzędowego formularza PPF, wynika, że łączny, miesięczny dochód obojga małżonków zamyka się średnio w kwocie [...] zł, co daje średnio [...] zł dochodu na osobę. Tymczasem miesięczne wydatki wspólnego gospodarstwa domowego, wg oświadczenia skarżącej, oscylują w granicach [...] zł – [...] zł. Stronie powinna więc pozostawać do dyspozycji kwota około [...] zł.
Wartość przedmiotu zaskarżenia w przedmiotowej sprawie wynosi [...] zł. W przedmiotowej sprawie, po stronie skarżącej powstaje obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wpis sądowy będzie w przedmiotowej sprawie wpisem stosunkowym, obliczonym na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 221, poz. 2193 ze zmianami). Wpis sadowy od skargi wyniesie w przedmiotowej sprawie [...] zł.
W ocenie rozpoznającego wniosek, skarżąca jest w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w takiej wysokości, nie narażając się jednocześnie na uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym stanie rzeczy, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło