III SA/Gl 1492/10

PostanowienieWSA w Gliwicach2011-08-22

Skład orzekający: Jolanta Skowronek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, która już korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych, można ustanowić adwokata z urzędu na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, która wykazuje brak środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie adwokata z urzędu. W przypadku skarżącej spółki, która już korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych i nie posiada środków na opłacenie pełnomocnika, przesłanki te zostały spełnione, co uzasadnia ustanowienie adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka z ograniczoną odpowiedzialnością złożyła wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. Spółka wykazała, że nie posiada majątku ani środków finansowych, nie prowadzi działalności gospodarczej od 2004 roku, nie składa zeznań podatkowych, a jej rachunek bankowy nie wykazuje obrotów. Zarząd spółki został wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych, a postępowanie egzekucyjne wobec spółki zostało umorzone z powodu braku środków na pokrycie zaległości.
Rozstrzygnięcie
Ustanowił dla skarżącej spółki adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: ustanowić dla skarżącej Spółki adwokata z urzędu. Wnioskiem z dnia 6 czerwca 2011 r. skarżąca Spółka domagała się ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu. W jego uzasadnieniu podała, iż poza kapitałem w wysokości 6.000,00 zł nie posiada żadnego majątku ani kont bankowych. Od 2004 r. nie prowadzi działalności gospodarczej i nie wywiązuje się z ewidencyjnych obowiązków podatkowych. Jedynym członkiem jej zarządu oraz dyrektorem jest B.S., który z dniem [...] r. został wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych (vide: postanowienie Sądu Rejonowego w W. Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...]r. sygn. [...], k-22). Jego zaległości wobec Dyrektora Izby Celnej objęte tytułami wykonawczymi wynoszą 8.650.833,40 zł (vide: zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego z dnia [...] r., k-23) oraz 9.308.210,40 zł (vide: zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego z dnia [...]r.). Ponadto na podstawie wyroku z dnia [...] r. sygn. akt [...] został on ukarany grzywną w wysokości 300,00 zł za wykroczenie skarbowe polegające na nie złożeniu zeznania podatkowego Spółki za rok 2006 oraz sprawozdania finansowego wraz z uchwałą zatwierdzającą to sprawozdanie. Jednocześnie z dołączonego do pisma z dnia [...] r. postanowienia Dyrektora Izby Celnej w K. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wynika, iż Spółka nie zajmuje już lokalu wskazanego jako jej siedziba. Zawarta ze "B" w C. umowa najmu pomieszczeń biurowych o pow. [...] m2 obowiązywała bowiem tylko do 31 marca 2004 r. i nie została odnowiona (vide: protokół z analizy dokumentów stanowiący załącznik do pisma z dnia [...] r., k-39). Stąd wszelka korespondencja odbierana jest pod adresem członka zarządu będącego jego dyrektorem. Ponadto rachunek bankowy Spółki w Banku (...) S.A. od 30 kwietnia 2004 r. nie wykazuje obrotów, a Bank nie ma możliwości zrealizowania kierowanych do niego zajęć egzekucyjnych. Aktualnie Spółka nie składa zeznań podatkowych oraz deklaracji podatkowych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Ostatnią deklarację VAT-7 złożono za luty 2004 r., a zeznanie podatkowe CIT-8 za 2008 r., gdzie zadeklarowano zerowe przychody i koszty podatkowe, wpłynęło 14 kwietnia 2009 r. Spółka nie składa również sprawozdań finansowych dlatego też postanowieniem z dnia [...] r. wpisano ją do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Posiadane przez nią zaległości, stwierdzone tytułem wykonawczym wystawionym w dniu [...] r. wynosiły bowiem 1.370.653,00 zł plus odsetki za zwłokę w kwocie 16.823,00 zł. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy jednak zauważyć, iż skarżącej Spółce przyznano już prawo pomocy w zakresie częściowym, jako że postanowieniem z dnia 12 listopada 2010 r. zwolniono ją od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków). Tym samym zadośćuczynienie obecnemu wnioskowi o ustanowienie adwokata z urzędu w praktyce oznacza, że niejako na "raty", w dwóch etapach przyznane będzie prawo pomocy w zakresie całkowitym, na które – w myśl art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a. – składają się oba analizowane dobrodziejstwa procesowe. To z kolei skłania do uwzględnienia podczas oceny obecnego wniosku surowszych kryteriów wynikających z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy p.p.s.a. (por.: postanowienie WSA w Warszawie z dnia 16 lipca 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 1523/09 niepubl.). Według niego przyznanie osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawa pomocy w zakresie całkowitym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – może nastąpić o ile ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc cytowaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 2 pkt 1 ustawy p.p.s.a. przesłanka ustanowienia fachowego pełnomocnika w osobie adwokata z urzędu dla strony korzystającej już ze zwolnienia od kosztów sądowych została spełniona. Przedłożona do akt dokumentacja źródłowa w sposób wystarczająco przekonujący potwierdza, iż skarżąca Spółka rzeczywiście nie funkcjonuje aktywnie w obrocie gospodarczym i nie posiada środków na opłacenie fachowego pełnomocnika procesowego. Od marca 2004 r. do nadal nie przeprowadziła bowiem żadnej transakcji, która podlegałaby opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (ostatnią deklarację VAT-7 złożono za miesiąc luty 2004 r.). Ponadto nie osiąga dochodu i nie składa zeznań podatkowych. Nie posiada też żadnych składników majątku, a na jej rachunku bankowym od 30 kwietnia 2004 r. nie wykonano jakichkolwiek operacji. Co więcej prowadzone wobec Spółki postępowanie egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania spornych zaległości zostało umorzone z braku środków pieniężnych na ich pokrycie (vide: postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r.). Okoliczność ta przemawia za pozytywnym rozpoznaniem złożonego wniosku. Tym bardziej, że na mocy postanowienia z dnia [...] r. Sąd Rejonowy w C. [...] Wydział Gospodarczy KRS wpisał skarżącą Spółkę do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1, § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło