III SA/Gl 1492/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-08-22
Skład orzekający: Jolanta Skowronek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, która już korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych, można ustanowić adwokata z urzędu na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, która wykazuje brak środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie adwokata z urzędu. W przypadku skarżącej spółki, która już korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych i nie posiada środków na opłacenie pełnomocnika, przesłanki te zostały spełnione, co uzasadnia ustanowienie adwokata z urzędu.Stan faktyczny
Skarżąca spółka z ograniczoną odpowiedzialnością złożyła wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. Spółka wykazała, że nie posiada majątku ani środków finansowych, nie prowadzi działalności gospodarczej od 2004 roku, nie składa zeznań podatkowych, a jej rachunek bankowy nie wykazuje obrotów. Zarząd spółki został wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych, a postępowanie egzekucyjne wobec spółki zostało umorzone z powodu braku środków na pokrycie zaległości.Rozstrzygnięcie
Ustanowił dla skarżącej spółki adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: ustanowić dla skarżącej Spółki adwokata z urzędu.
Wnioskiem z dnia 6 czerwca 2011 r. skarżąca Spółka domagała się ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu.
W jego uzasadnieniu podała, iż poza kapitałem w wysokości 6.000,00 zł
nie posiada żadnego majątku ani kont bankowych. Od 2004 r. nie prowadzi działalności gospodarczej i nie wywiązuje się z ewidencyjnych obowiązków podatkowych. Jedynym członkiem jej zarządu oraz dyrektorem jest B.S., który z dniem [...] r. został wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych (vide: postanowienie Sądu Rejonowego w W. Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...]r. sygn. [...], k-22). Jego zaległości wobec Dyrektora Izby Celnej objęte tytułami wykonawczymi wynoszą 8.650.833,40 zł (vide: zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego z dnia [...] r., k-23) oraz 9.308.210,40 zł (vide: zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie
z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego z dnia [...]r.). Ponadto na podstawie wyroku z dnia [...] r. sygn. akt [...] został on ukarany grzywną w wysokości 300,00 zł za wykroczenie skarbowe polegające na nie złożeniu zeznania podatkowego Spółki za rok 2006 oraz sprawozdania finansowego wraz z uchwałą zatwierdzającą to sprawozdanie.
Jednocześnie z dołączonego do pisma z dnia [...] r. postanowienia Dyrektora Izby Celnej w K. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wynika, iż Spółka nie zajmuje już lokalu wskazanego jako jej siedziba. Zawarta
ze "B" w C. umowa najmu pomieszczeń biurowych o pow. [...] m2 obowiązywała bowiem tylko do 31 marca 2004 r. i nie została odnowiona (vide: protokół z analizy dokumentów stanowiący załącznik do pisma z dnia [...] r., k-39). Stąd wszelka korespondencja odbierana jest pod adresem członka zarządu będącego jego dyrektorem. Ponadto rachunek bankowy Spółki w Banku (...) S.A.
od 30 kwietnia 2004 r. nie wykazuje obrotów, a Bank nie ma możliwości zrealizowania kierowanych do niego zajęć egzekucyjnych. Aktualnie Spółka
nie składa zeznań podatkowych oraz deklaracji podatkowych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Ostatnią deklarację VAT-7 złożono za luty 2004 r.,
a zeznanie podatkowe CIT-8 za 2008 r., gdzie zadeklarowano zerowe przychody
i koszty podatkowe, wpłynęło 14 kwietnia 2009 r. Spółka nie składa również sprawozdań finansowych dlatego też postanowieniem z dnia [...] r. wpisano ją do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Posiadane przez nią zaległości, stwierdzone tytułem wykonawczym wystawionym w dniu [...] r. wynosiły bowiem 1.370.653,00 zł plus odsetki za zwłokę w kwocie 16.823,00 zł.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,
co następuje.
Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych
i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W tym miejscu należy jednak zauważyć, iż skarżącej Spółce przyznano już prawo pomocy w zakresie częściowym, jako że postanowieniem z dnia 12 listopada 2010 r. zwolniono ją od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków). Tym samym zadośćuczynienie obecnemu wnioskowi o ustanowienie adwokata z urzędu w praktyce oznacza, że niejako na "raty", w dwóch etapach przyznane będzie prawo pomocy w zakresie całkowitym, na które – w myśl art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a. – składają się oba analizowane dobrodziejstwa procesowe. To z kolei skłania
do uwzględnienia podczas oceny obecnego wniosku surowszych kryteriów wynikających z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy p.p.s.a. (por.: postanowienie WSA
w Warszawie z dnia 16 lipca 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 1523/09 niepubl.). Według niego przyznanie osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawa pomocy w zakresie całkowitym - obejmującym zgodnie
z art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – może nastąpić o ile ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Odnosząc cytowaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 2 pkt 1 ustawy p.p.s.a. przesłanka ustanowienia fachowego pełnomocnika w osobie adwokata z urzędu dla strony korzystającej już ze zwolnienia od kosztów sądowych została spełniona.
Przedłożona do akt dokumentacja źródłowa w sposób wystarczająco przekonujący potwierdza, iż skarżąca Spółka rzeczywiście nie funkcjonuje aktywnie
w obrocie gospodarczym i nie posiada środków na opłacenie fachowego pełnomocnika procesowego. Od marca 2004 r. do nadal nie przeprowadziła bowiem żadnej transakcji, która podlegałaby opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (ostatnią deklarację VAT-7 złożono za miesiąc luty 2004 r.). Ponadto nie osiąga dochodu i nie składa zeznań podatkowych. Nie posiada też żadnych składników majątku, a na jej rachunku bankowym od 30 kwietnia 2004 r. nie wykonano jakichkolwiek operacji. Co więcej prowadzone wobec Spółki postępowanie egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania spornych zaległości zostało umorzone z braku środków pieniężnych na ich pokrycie (vide: postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r.). Okoliczność
ta przemawia za pozytywnym rozpoznaniem złożonego wniosku. Tym bardziej,
że na mocy postanowienia z dnia [...] r. Sąd Rejonowy w C. [...] Wydział Gospodarczy KRS wpisał skarżącą Spółkę do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7
w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1, § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło