III SA/Gl 1496/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą od każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej [...] zł (słownie: [...] złotych), a w pozostałym zakresie wniosek oddala. Dnia [...] r. (data stempla pocztowego) skarżący M. P. zwrócił się do tut. Sądu z wnioskiem o zwolnienie z kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków). W uzasadnieniu powyższego podał, iż gospodarstwo domowe prowadzi razem z żoną i synem w mieszkaniu spółdzielczym typu własnościowego o pow. [...] m2. Ponieważ wszyscy pracują, stąd miesięczne dochody całej rodziny wynoszą ok. [...] zł. Kwota ta obejmuje wynagrodzenie za pracę skarżącego – [...] zł, jego żony – [...] zł oraz syna ok. [...] zł. Tymczasem opłaty z tytułu utrzymania mieszkania obejmują: czynsz ([...] zł), gaz ([...] zł - za [...] m-ce) telefon ([...] zł), internet ([...] zł), energię elektryczną ([...] zł), RTv ([...] zł – za [...] m-ce) oraz PTK ([...] zł). Ponadto skarżący i jego żona spłacają zaciągnięty na zakup [...] kredyt, którego raty ustalono na kwotę [...] zł i [...] zł. Jednocześnie z uwagi na stan zdrowia ponoszą też wydatki związane z leczeniem w wysokości ok. [...] zł (vide: dołączone do wniosku kserokopie dokumentów). W oświadczeniu o stanie majątkowym skarżący wymienił natomiast gospodarstwo rolne o pow. [...] ha, które nie przynosi żadnych dochodów oraz niezbędny do pracy samochód osobowy marki [...] rok. prod. [...], którego wartość wynosi od [...] zł do [...] zł. Dodatkowo w odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] r. do uzupełnienia złożonego wniosku do akt sprawy nadesłano: - aktualne zaświadczenia o zarobkach, z treści których ustalono, iż skarżący zatrudniony jest na czas określony na stanowisku [...] za wynagrodzeniem w kwocie [...] zł brutto, tj. [...] zł netto, które obciążone jest zajęciem sądowym w wysokości [...] zł, natomiast zarobki jego żony i syna (zatrudnionego do [...] r. na pół etatu) wynoszą odpowiednio [...] zł brutto, tj. [...] zł netto i [...] zł brutto (tj. [...] zł netto); - podwyżkę czynszu za mieszkanie do kwoty [...] zł; - umowy kredytu na zakup towarów handlowych, którego raty wynoszą po [...] zł i [...] zł; - kserokopię legitymacji studenckiej syna wraz z dowodem uiszczonej opłaty za czesne w wysokości [...] zł; - zeznania podatkowe PIT-37 za [...] i [...] r., z treści których ustalono, iż skarżący oraz jego żona osiągnęli w tym okresie dochód do opodatkowania w łącznej kwocie [...] zł i [...] zł oraz dokonali odliczenia wydatków remontowych i opłat z tytułu korzystania z sieci Internet; - zaświadczenia o stanie zdrowia skarżącego wraz z dokumentacją medyczną i dowodami zakupionych leków na łączną kwotę ok. [...] zł miesięcznie. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje – stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przesłanka zwolnienia M. P. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) nie została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku w całości. Analiza stanu majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy, dokonana w oparciu o podniesione okoliczności oraz załączone do akt kserokopie dokumentów, prowadzi do wniosku, iż skarżący jest w stanie pokryć określoną część występujących w sprawie opłat sądowych do kwoty wynoszącej [...] zł. Miesięczny dochód jego rodziny wynosi bowiem - według nadesłanych zaświadczeń – [...] zł netto. Kwota ta od [...] r. ulega jednak pomniejszeniu o zajęcia sądowe w wysokości [...] zł. Natomiast niezbędne, udokumentowane wydatki, do których nie zalicza się opłat za korzystanie z Internetu, kształtują się w granicach ok. [...] zł. Wobec powyższego powinien w nich – przynajmniej częściowo - partycypować. Tym bardziej, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, publ. ONSA i WSA z 2005 r., z. 1, poz. 8). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący - jak sam wskazał – z uwagi na specyfikę świadczonej pracy posiada inne możliwości zarobkowe. Stąd w miesiącach od [...] do [...] r. jego wynagrodzenie po doliczeniu godzin nadliczbowych wynosiło [...] zł netto. Co więcej jest też właścicielem samochodu osobowego, którego koszty utrzymania nie należą już do niezbędnych wydatków, a także gruntu rolnego o pow. [...] ha, który stanowić może wartość podkładową dla ewentualnej pożyczki. Końcowo wskazać również należy, iż z uwagi na charakter przedmiotowej sprawy oraz to, że na obecnym jej etapie zwolnienie strony skarżącej z obowiązku ponoszenia ewentualnych wydatków (obejmujących w szczególności należności tłumaczy i kuratorów ustanowionych w danej sprawie oraz koszty ogłoszeń; diety i koszty podróży należne sędziom i pracownikom sądowym z powodu wykonania czynności sądowych poza budynkiem sądowym, określone w odrębnych przepisach) jest bezzasadne, złożony w tym zakresie wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Powyższe nie pozbawia jednak strony możliwości ponownego wniesienia takiego wniosku w sytuacji, kiedy wydatki takie mogłyby się pojawić bądź kiedy strona uzna to za niezbędne. W tym stanie sprawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1, § 3 i § 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.