III SA/Gl 1496/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: ustanowić dla strony skarżącej adwokata z urzędu. Pismem z dnia [...] r., M. D. złożył wniosek o prawo pomocy. Z wypełnionego druku urzędowego formularza wniosku PPF wynika, że skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku strona oświadczyła, że od dnia [...] r. nieprzerwanie przebywa w areszcie śledczym w M. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności i mimo prób podjęcia pracy w areszcie śledczym nie uzyskał takiej pracy. Z tego względu, skarżący nie jest w stanie ustanowić we własnym zakresie adwokata. M. D. oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, żadnych oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 3.000 Euro. Strona posiada jedynie 1/6 części mieszkania w Z., skarżący jest w tym przypadku spadkobiercą po swojej matce. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 17 kwietnia 2013 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie zaświadczenia wydanego przez administrację zakładu karnego, potwierdzającego, iż skarżący nie posiada środków pieniężnych w depozycie oraz, że nie wykonuje podczas pobytu w tym zakładzie karnym pracy zarobkowej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, wnioskodawca nadesłał dwa zaświadczenia, o które była wzywana: zaświadczenie potwierdzające fakt, że wnioskodawca przebywa w areszcie śledczym i nie jest zatrudniony odpłatnie z powodu braku wolnych miejsc pracy oraz zaświadczenie o tym, że skarżący dysponuje w areszcie śledczym kwotą [...] zł, zdeponowaną na rachunku oszczędnościowo –rozrachunkowym (oba zaświadczenia zostały wystawione w dniu [...] r.). Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Odnosząc się do wniosku M. D. należy w pierwszej kolejności przywołać zasady wynikające z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Stosownie do ich brzmienia, przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a., tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym miejscu trzeba odnotować, że mocą wcześniejszego postanowienia referendarza sądowego, wydanego w dniu 17 stycznia 2013 r., strona skarżąca została już w niniejszej sprawie zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że wniosek M. D. o ustanowienie adwokata należało rozpoznać stosując przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika dla strony skarżącej w przypadku, gdy ta jest już w sprawie zwolniona od kosztów sądowych poskutkowałoby bowiem sytuacją, w której skorzystałaby ona z całkowitego zakresu prawa pomocy (to jest obejmującego zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie zastępcy procesowego). W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wnioskodawca udokumentował swój aktualny stan majątkowy w sposób wystarczający. Z analizy przedłożonych przez stronę dokumentów wynika, że spełnia ona przesłanki ustanowienia dla niej adwokata, a w konsekwencji przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący przebywa aktualnie w areszcie śledczym. Fakt ten jest istotny przy rozpoznawaniu jego osobistej sytuacji majątkowej i jego możliwości finansowych. Strona nie jest zatrudniona i nie ma tym samym możliwości uzyskiwania wynagrodzenia. Jednocześnie skarżący nie posiada depozytu gotówkowego, który pozwoliłby mu na uiszczenie choćby części wpisu sądowego od skargi, jak również na ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata. Jest to o tyle istotne, ze skarżący wniósł pięć skarg, które zainicjowały pięć postępowań sądowoadministracyjnych (III SA/Gl 1493 – 1497/12). Reasumując, wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co skutkowało uwzględnieniem jego wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu, a de facto o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.