III SA/Gl 1496/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, skarżąca Spółka podała, że przedmiotem jej działalności jest pośrednictwo handlowe, doradztwo gospodarcze oraz usługi. Wprawdzie kapitał Spółki wynosi 100.000,00 zł, a wartość środków trwałych szacuje się na 4.371,65 zł, jednak za ubiegły rok obrotowy poniosła stratę rzędu 58.783,03 zł. Dodatkowo jej rachunek bankowy wykazuje saldo ujemne w kwocie [...] zł. Do powyższego skierowane jest postępowanie egzekucyjne, a zablokowana kwota wynosi [...] zł. Z nadesłanych do akt dokumentów źródłowych ustalono, że w roku 2012 Spółka wypracowała przychód rzędu 243.548,55 zł, natomiast w 2013 r. ten zmniejszył się do 6.966,18 zł (por. zeznania podatkowe CIT-8). Podobnie jej aktywa trwałe i obrotowe odnotowały spadek, albowiem w 2012 r. wynosiły 64.863,61 zł i 1.052.618,21 zł, podczas gdy w 2013 r. zamykały się w kwocie 4.371,65 zł i 515.674,76 zł (por. bilans za 2012 i 2013 r.). Ponadto w okresie ostatnich sześciu miesięcy Spółka zadeklarowała zerową podstawę opodatkowania (vide: formularz VAT-7), a w raporcie kasowym za grudzień 2014 r. zaksięgowała jedynie 27,52 zł, tj. saldo przeniesione z poprzedniego miesiąca. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, że przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, iż ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania występujących w sprawie kosztów sądowych, w tym należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. - Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., str. 319). Mając na uwadze powyższe, w tym znajdującą się w aktach sprawy dokumentację źródłową przyjąć należało, że skarżąca Spółka nie wykazała w dostateczny i przekonujący sposób jakoby zasługiwała na dofinansowanie z budżetu Państwa, gdyż prawo pomocy jest właśnie taką formą dotowania. Wprawdzie przychód rzędu 243.548,55 zł wypracowała w 2012 r. (vide: CIT-8 poz. 27), natomiast w 2013 r. ten zmniejszył się do 6.966,18 zł. Jednak okoliczność ta co istotne nie była przeszkodą do wydatkowania kwoty 65.749,21 zł (vide: CIT-8 poz. 31), której źródło pochodzenia nie zostało podane, albowiem zysk za 2012 r. wynosił 33.292,55 zł, a stan środków pieniężnych w kasie i na rachunku bankowym zamykał się w kwocie [...] zł. Dlatego też powinna partycypować w kosztach niniejszego postępowania. Tym bardziej, że w doktrynie za dominujący uznany został pogląd, zgodnie z którym koszty sądowe należą do normalnych kosztów działalności gospodarczej, a dochodzenie roszczeń na drodze sądowej - jako element tej działalności - wymaga na równi z koniecznością zapewnienia środków na bieżącą działalność, także zapewnienia środków na ich dochodzenie (por. M. Kowalska, A. Malmuk-Cieplak, Stosowanie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Przegląd Sądowy 2006/9/44). W tej sytuacji podnoszone przez stronę argumenty dotyczące blokady posiadanego rachunku bankowego nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Tym bardziej, że nadesłany do akt materiał dowodowy nie potwierdzał powyższych danych. Wprawdzie wynikało z niego saldo ujemne rzędu 870,25 zł, niemniej jednak należy zauważyć, że podmiotem zwracającym się o udzielenie preferencji w postaci zwolnienia od kosztów sądowych jest spółka prawa handlowego – spółka kapitałowa. A kodeks spółek handlowych przewiduje rozwiązania, za pomocą których podmiot ten w związku z czasowymi trudnościami finansowymi może skorzystać z dopłat wspólników. Kroków takich Spółka nie podjęła, a przecież jeden z jej wspólników zamieszkuje poza granicami kraju (vide: pismo z [...] r., k-61 w aktach administracyjnych). Co więcej choć w okresie ostatnich sześciu miesięcy nie deklarowała żadnych podstaw opodatkowania (vide: deklaracje VAT-7), wniosku o upadłość nie składała mimo, że prezes jej zarządu zrezygnował z tej funkcji [...] r. (vide: akta administracyjne sprawy k-58). Dalej kontynuuje swoją działalność i utrzymuje się na rynku, a jej kapitał od dwóch lat jest wielkością stałą rzędu 100.000,00 zł, podobnie wartość towarów handlowych nie ulega zmianie i wynosi 190.000,00 zł (vide: bilans za 2013 r.). Okoliczność ta zdaniem rozpoznającego sprawę nie pozwala na uwzględnienie złożonego wniosku. Tym bardziej, że w skład aktywów obrotowych Spółki wchodzą należności krótkoterminowe, które w 2013 r. kształtowały się na poziomie 325.809,89 zł, z czego 315.601,89 zł z tytułu dostaw i usług o okresie spłaty powyżej 12 m-cy. Natomiast deklarowana nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia zgodnie z wnioskiem strony na następny okres rozliczeniowy wynosiła 10.208,00 zł i w tej samej wysokości zadeklarowano ją również w grudniu 2014 r. (vide: formularz VAT-7). Dlatego też, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.