III SA/Gl 1497/10

PostanowienieWSA w Gliwicach2010-08-13

Skład orzekający: Jolanta Skowronek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała zysk za ostatni rok obrotowy i posiadała środki na rachunku bankowym w momencie składania wniosku, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, mimo blokady rachunków bankowych przez organy prokuratury?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli pomimo blokady rachunków bankowych przez organy prokuratury, wykazała zysk za ostatni rok obrotowy, posiadała środki na rachunku bankowym w momencie składania wniosku, a także posiada ugruntowaną pozycję na rynku i dokonywała inwestycji. Ciężar wykazania braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym podatku od towarów i usług. Spółka argumentowała, że jej rachunki bankowe zostały zablokowane przez prokuraturę, co uniemożliwia jej poniesienie kosztów. Do wniosku dołączono dokumenty dotyczące sytuacji finansowej spółki, w tym zeznanie CIT-8, raporty kasowe, deklaracje VAT-7, sprawozdanie finansowe oraz wyciągi z rachunków bankowych. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia [...], nadesłanym do tut. Sądu w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie [...] zł, skarżąca Spółka domagała się zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, iż zajmuje się hurtową sprzedażą odpadów i złomu. Jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł, natomiast wartość środków trwałych szacuje się na kwotę [...] zł. Wprawdzie za ostatni rok obrotowy odnotowała zysk w wysokości [...] zł, niemniej jednak jej rachunki bankowe zostały zablokowane przez organy prokuratury. Dlatego też nie jest w stanie wskazać jaki jest ich stan. Dodatkowo przy piśmie z dnia [...] skarżąca nadesłała kserokopie następujących dokumentów źródłowych: - postanowienie Prokuratora Okręgowego w R. z dnia [...] sygn. [...] w przedmiocie blokady rachunków na okres [...], tj. do dnia [...]; - zeznanie podatkowe CIT-8 za 2009 r., z którego ustalono, iż Spółka A wypracowała w tym okresie przychód w kwocie [...] zł, który po potrąceniu kosztów jego uzyskania w wysokości [...] zł przyniósł jej dochód rzędu [...] zł; - raporty kasowe z okresu trzech ostatnich miesięcy, których stan na dzień [...] wynosił [...] zł; - deklaracje VAT-7 za ostatni kwartał, gdzie podstawa opodatkowania kształtowała się następująco: [...] zł, [...] zł i [...] zł; - sprawozdanie finansowe za 2009 r., w którym wykazano sumę bilansową w wysokości [...] zł, w tym środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych w kwocie [...] zł, aktywa trwałe wielkości [...] zł oraz aktywa obrotowe rzędu [...] zł, a także - wyciągi z posiadanych przez Spółkę rachunków bankowych, gdzie na dzień [...] dostępne środki wynosiły [...] zł. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, iż ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania występujących w sprawie kosztów sądowych, w tym należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. - Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004 r., str. 319). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną oraz prezentowane w tym zakresie stanowisko doktryny do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka zwolnienia strony skarżącej, tj. Spółki A z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, w tym należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie [...] zł nie została spełniona. Analiza stanu majątkowego tejże Spółki, której kapitał zakładowy wynosi [...] zł, a wartość środków trwałych zamyka się w kwocie [...] zł, prowadzi do wniosku, iż ta powinna w nich partycypować. Tym bardziej, że wypracowany za 2009 r. zysk w wysokości [...] zł skarżąca przeznaczyła na wypłatę dywidendy dla uprawnionego wspólnika, tj. kwota [...] zł z uwzględnieniem wypłaconej uprzednio zaliczki w kwocie [...] USD oraz zwiększenie o [...] zł kapitału zapasowego (rezerwowego), który według bilansu wynosi [...] zł. Ponadto fakt, iż w chwili składania przedmiotowego wniosku na rachunku bankowym Spółki prowadzonym w [...] dostępne były środki w kwocie [...] zł (vide: wyciąg bankowy z dnia [...]) wyklucza przyznanie prawa pomocy. Wprawdzie rachunek ten jak wynika z treści przedłożonego materiału dowodowego został zablokowany na okres [...], niemniej jednak okoliczność ta w dniu złożenia wniosku nie miała wpływu - wbrew temu co twierdziła strona skarżąca - na stan środków, którymi w tamtym czasie dysponowano. Ponadto jak wynika z treści art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 46, poz. 276) wstrzymanie transakcji lub blokada rachunku upada, jeżeli przed upływem trzech miesięcy od otrzymania zawiadomienia nie zostanie wydane postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym. W tej sytuacji podnoszone w tym zakresie argumenty nie mogły zostać uwzględnione. Zwłaszcza, że skarżąca posiada ugruntowaną pozycję na polskim rynku metali nieżelaznych. W ubiegłym roku obrotowym wypracowała bowiem sumę bilansową wielkości [...] zł, dodatkowo spłaciła pożyczkę zaciągniętą od udziałowca w wysokości [...] zł, wznowiła inwestycję w oddziale Spółki w miejscowości Ż., a nadto nabyła udziały w innej jednostce, której siedziba znajduje się w [...] (por. sprawozdanie z prac zarządu z dodatkowymi informacjami i objaśnieniami do sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2009). Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło