III SA/Gl 1506/21

WyrokWSA w Gliwicach2022-03-29

Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Małgorzata Herman, Piotr Pyszny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r. na podstawie danych z rejestru CEIDG, pomimo przedstawienia przez przedsiębiorcę dowodów wskazujących na faktyczne prowadzenie innej działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy rentowe błędnie oparły się wyłącznie na danych z rejestru CEIDG przy ocenie spełnienia warunku prowadzenia określonej działalności gospodarczej do zwolnienia z opłacania składek. Dane z rejestrów (CEIDG, REGON) stanowią jedynie domniemanie, które można obalić dowodami wskazującymi na faktycznie prowadzoną działalność, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej. Organy naruszyły przepisy postępowania, nie badając wyczerpująco materiału dowodowego i nie dając stronie możliwości wykazania faktycznego charakteru prowadzonej działalności.
Stan faktyczny
Przedsiębiorca J.S. złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r. na podstawie ustawy COVID-19. Organy ZUS odmówiły, opierając się na danych z CEIDG wskazujących na przeważającą działalność gospodarczą o kodzie PKD 31.01.Z, który nie uprawniał do zwolnienia. Skarżący twierdził, że od 20 lat prowadzi wyłącznie działalność gastronomiczną (PKD 56.10.A) i przedstawił dowody na poparcie tej tezy. Organy odwoławcze utrzymały w mocy decyzję pierwszej instancji, uznając, że zmiana kodu PKD nastąpiła po terminie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. i zasądził od Prezesa ZUS na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Asesor WSA Piotr Pyszny, Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2022 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia [...]r. nr [...]; 2) zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z [...] r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił J. S. (dalej jako skarżący) zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. W podstawie prawnej organ powołał art. 31 zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842 z późn. zm. – dalej jako ustawa COVID-19) w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 266 z późn. zm.). Natomiast w uzasadnieniu decyzji wskazał, że J. S. zgodnie z danymi zawartymi w rejestrze CEIDG na dzień 30 września 2020 r. prowadził przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 31.01.Z, który nie uprawnia do zwolnienia z opłacania składek za listopad 2020 r. Nie zgadzając się z powyższym pismem z 25 stycznia 2021 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W jego treści wyjaśnił, że gdy zakładał firmę 35 lat temu produkował meble. Potem zajmował się handlem i telekomunikacją, ale od 20 lat prowadzi wyłącznie działalność gastronomiczną zawierającą się w opisie kodu PKD 56.10.A. Taki też kod ma zgłoszony w GUS. Podobnie ZUS informował o tym fakcie na druku ZUS P IWA, w którym podaje ilość ubezpieczonych według rodzaju prowadzonej działalności, czyli 56.10.A, albowiem prowadzi stołówkę i dwie kuchnie szkolne. Na dowód czego przedłożył zawarte umowy najmu i dzierżawy pomieszczeń z przeznaczeniem na działalność gastronomiczną. Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu powyższego wyjaśnił, że organ I instancji oparł się na danych zawartych w rejestrze CEIDG w dniu 30 września 2020 r. Ponieważ wynikało z nich, że skarżący prowadził przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 31.01.Z, prawidłowo przyjął zatem, że kod ten nie uprawnia do zwolnienia z opłacania składek za listopad 2020 r. Tym bardziej, że zmiany kodu na PKD 59.11Z strona dokonała 28 stycznia 2021 r., a zatem na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach, warunek wynikający z art. 31zo ust. 10 nie został spełniony, gdyż kod 31.01.Z nie był wymieniony jako kod uprawniający do zwolnienia ze składek za miesiąc listopad 2020 r. Dodatkowo wyjaśnił, że przepisy określone w art. 7b ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) nie przewidywały określania przeważającej działalności gospodarczej. Początkowo wniosek o wpis do EDG zawierał jedynie określenie przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności (PKD). Dlatego kod PKD wskazany we wpisie na pierwszym miejscu był traktowany jako wskazanie przeważającej działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę. Wymaganie wskazania kodu PKD przeważającego rodzaju prowadzonej działalności pojawiło się dopiero we wniosku EDG-1, który obowiązuje od 2009 r., a obecnie jest wymagane we wniosku CEIDG-1, który obowiązuje od 2011 r. Program używany do przenoszenia danych, w tym rodzaju prowadzonej działalności, do nowej bazy (CEIDG) szeregował kody PKD od najniższej wartości. W konsekwencji w niektórych przypadkach w bazie CEIDG mogło nastąpić wskazanie innego kodu PKD jako rodzaju przeważającej działalności, niż faktycznie prowadzonej przez przedsiębiorcę. Dlatego zostały wprowadzone przepisy zobowiązujące przedsiębiorcę do zweryfikowania danych po przeniesieniu do CEIDG, także w zakresie wskazanej jako przeważająca działalność przy pierwszym składaniu wniosku (aktualizującym, czy zmieniającym dane) do nowej ewidencji. Obowiązek ten wszedł w życie 30 kwietnia 2018 r. na podstawie art. 207 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej. W rozpoznawanej sprawie skarżący mimo obowiązku nie dokonał stosownych zmian w CEIDG, choć po 30 kwietnia 2018 r. dwukrotnie zgłaszał zmiany danych we wpisie. Jednak żadna z tych zmian nie dotyczyła przeważającego kodu prowadzonej działalności. Dlatego prawidłowo organ I instancji odmówił J. S. zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. Od powyższej decyzji skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji wraz z decyzją organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzucił im naruszenie prawa materialnego tj.: - art. 31zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, płatnikowi składek prowadzącemu na dzień 30 września 2020 r. działalność oznaczoną według PKD 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzieleniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz w gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z,90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z , zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy o co najmniej 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w 2019 r. – poprzez jego niezastosowanie; - art. 31zo ust. 11 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych stanowiącym, iż oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10 i 12 w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według PKD 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. – przez jego niezastosowanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 - dalej jako ustawa p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 ustawy p.p.s.a., Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 135 ustawy p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola, według powyższych kryteriów wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego w stopniu obligującym do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 31zo ust.10 ustawy COVID-19, zgodnie z którym na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Z brzmienia art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 wynika, że ustawodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe w zapłacie składek przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą wybranych rodzajów (branż). Omawiana ulga przysługuje przedsiębiorcom rzeczywiście prowadzącym określoną działalność. W analizowanym przepisie jest bowiem mowa o "płatniku składek prowadzącym działalność". Natomiast w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie środka dowodowego o charakterze formalnym, za pomocą którego ma nastąpić ustalenie przez organ rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności. Oceny spełnienia warunku dokonuje się bowiem na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. Należy jednak w tym miejscu zauważyć, że Polska Klasyfikacja Działalności została unormowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007r. Nr 251 poz. 1885 ze zm.; dalej: rozporządzenie PKD). Rozporządzenie PKD wydane zostało na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 443 ze zm., dalej: usp). I tak według art. 42 ust. 3 pkt 4 usp wpisowi do rejestru podmiotów podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu. Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz.U. z 2020 r., poz. 2296) zadaniem CEIDG jest: 1) ewidencjonowanie przedsiębiorców będących osobami fizycznymi; 2) udostępnianie informacji o przedsiębiorcach i innych podmiotach w zakresie wskazanym w ustawie; 3) udostępnianie informacji o zakresie i terminie zmian we wpisach do CEIDG oraz w informacjach i danych udostępnianych w CEIDG, a także o wprowadzającym te zmiany podmiocie; 4) umożliwienie wglądu do danych bezpłatnie udostępnianych przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego; 5) udostępnianie informacji o ustanowionym pełnomocniku lub prokurencie, w tym o zakresie udzielonego pełnomocnictwa lub o rodzaju i sposobie wykonywania prokury. W ocenie Sądu, zarówno wpis do REGON, jak i do CEIDG należy traktować jako pewnego rodzaju domniemanie, które można obalić stosownymi dowodami wskazującymi na to jaka faktyczna działalność jest prowadzona. Zauważyć należy, iż zwolnienie przewidziane w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 wraz innymi zwolnieniami przewidzianymi w tej ustawie i w przepisach wykonawczych do tej ustawy zalicza się do pakietu aktów prawnych nazywanych powszechnie "Tarczą Antykryzysową". Regulacje wchodzące w skład tego pakietu opierają się pięciu filarach: ochronie miejsc pracy i bezpieczeństwu pracowników, finansowaniu przedsiębiorców, ochronie zdrowia, wzmocnieniu systemu finansowego, inwestycjach publicznych. Tarcza Antykryzysowa (w tym Tarcza 6.0.) ma na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także stworzenie jej impulsu inwestycyjnego, a przepisy pomocowe mają na celu, m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków związanych z występowaniem epidemii przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Pakiet ten pozostaje w istotnym związku z wprowadzonymi przez władze publiczne daleko idącymi ograniczeniami w prowadzeniu działalności gospodarczej i możliwości zarobkowania. Samo rozporządzenie w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 przewidziało różnego rodzaje wsparcia, począwszy od świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, przez ponowne świadczenia postojowe, dotacje na pokrycie kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, aż wreszcie zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych. Wskazane instrumenty wsparcia państwa mają na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19. W kontekście celów i całego systemu wsparcia w okresie epidemii COVID-19 należy uznać, że narzędzie, jakim jest klasyfikacja statystyczna PKD, może być wykorzystywane w systemie organizowania pomocy dla przedsiębiorców poszkodowanych pandemią, ale nie może być samoistną przesłanką jej przyznawania. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela prezentowane na tym tle w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko, zgodnie z którym odwołanie do klasyfikacji PKD w treści art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 – w zakresie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r. ma charakter domniemania prawnego zakładającego, że widniejący w systemach ewidencyjnych lub statystycznych kod PKD "przeważającej działalności" przedsiębiorcy odpowiada stanowi rzeczywistemu (por. orzecznictwo wymienione w wyroku WSA w Poznaniu z 20 października 2021 r., sygn. akt III SA/Po 769/21 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 marca 2022 r. sygn. III SA/Po 791/21 dostępne na stronie internetowej http:/orzeczenia.nsa.gov.pl). Domniemanie to można obalić stosownymi dowodami wskazującymi na to, jaka faktyczna działalność jest prowadzona. Należy mieć przy tym na względzie cel regulacji zawartej w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, którym jest wsparcie uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19. Wsparcie to powinno zatem zostać udzielone tym przedsiębiorcom, którzy faktycznie na dzień 30 września 2020 r. prowadzili jako przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem wymienionym w tym przepisie. Sama zatem treść rejestru REGON, ani CEIDG nie może przesądzać o przeważającej działalności wykonywanej przez przedsiębiorcę. W ocenie Sądu, powołany art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 zawiera rozwiązanie proceduralne, mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez ZUS wsparcia przedsiębiorcom faktycznie prowadzącym określony rodzaj działalności, ale nie stanowi on istotnej modyfikacji procesu dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjnym, wynikającym z k.p.a. Wymieniony w tym przepisie środek dowodowy nie ma charakteru niewzruszalnego (niepodważalnego). Jego treść i odwołanie się do przepisów k.p.a. oznacza, że należy ono do kategorii domniemań wzruszalnych. Dane pozyskiwane przez ZUS w trybie określonym w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 mają charakter urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. i są dla organu wiążące, lecz przepisy ustawy COVID-19 nie wyłączyły stosowania w tym postępowaniu art. 76 § 3 k.p.a., zgodnie z którym dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu. Oznacza to, że przedsiębiorca prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 jako przeważającą (ten warunek ulgi ma charakter materialnoprawny i nie podlega modyfikacji), może przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego, a więc odnośnie środka dowodowego określonego w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19, tj. danych pozyskanych przez ZUS z rejestru podmiotów REGON i podważyć w sposób niebudzący wątpliwości aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON odnośnie stanu faktycznego, w jakim się znajduje. Nie budzi wątpliwości Sądu, że w sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej statuowaną w art. 7 k.p.a. To oznacza, że ZUS przed wydaniem decyzji niekorzystnej dla strony, nie powinien pomijać dyspozycji art. 79a § 1 k.p.a. lecz powinien przed wydaniem decyzji powiadomić stronę o konieczności wskazania przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 k.p.a.). Takiego działania organu zabrakło w kontrolowanej sprawie. Powyższe skutkowało naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z przepisów tych wynikał obowiązek organu podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Obowiązek ten winien zostać zrealizowany poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. W prowadzonym postępowaniu organ winien dopuścić jako dowody w sprawie wszystko, co może się przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Tymczasem zasadom tym ZUS uchybił, co mogło doprowadzić do wadliwego ustalenia stanu faktycznego, a w rezultacie wydania negatywnej dla strony decyzji. Co najmniej zatem przedwcześnie przyjęto, że skarżący podlega wyłączeniu z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o zwolnienie, bez odniesienia się do przedstawionych argumentów i dowodów przedstawionych przez samą stronę (vide: umowy najmu i dzierżawy pomieszczeń na działalność gastronomiczną oraz informacja ZUS P IWA). Końcowo podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny, w sprawie dotyczącej tożsamej problematyki stwierdził, że ZUS dopuścił się naruszenia przepisów art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 76 § 3 k.p.a., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego niezbędnego do podjęcia rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy w sprawie konieczne było przeprowadzenie postępowania dowodowego, w celu ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia przesłanek, w szczególności czy działalność prowadzona przez skarżącego jest objęta kodem PKD uprawniającym do skorzystania z prawa do omawianego zwolnienia w dacie wskazanej przez ustawodawcę. Takie pominięcie wyżej wskazanych przepisów w postępowaniu administracyjnym mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2022 r., sygn. akt I GSK 1157/21, aprobujący stanowisko WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Go 447/21, orzeczenia dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego Sąd w składzie tu orzekającym stwierdził, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię (art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19), jak i z naruszeniem przepisów postępowania (art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19, art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni zawarte w wyroku podglądy co do wykładni przepisów ustawy o COVID-19, będących podstawą prawną skarżonej decyzji. Ponadto organ przeprowadzi postępowanie zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Wyczerpująco zbierze i rozpatrzy cały materiał dowodowy, aby w rezultacie powtórnie ocenić spełnienie przez stronę przesłanek przedmiotowego zwolnienia. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w zw. z art. 135 ustawy p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Natomiast o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło