III SA/Gl 1509/21
WyrokWSA w Gliwicach2022-05-09
Skład orzekający: WSA Barbara Orzepowska-Kyć, WSA Dorota Fleszer, WSA Adam Gołuch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzasadnione okoliczności dotyczące wartości celnej towaru, warunkujące stosowanie uproszczenia w postaci zgłoszenia uzupełniającego, powinny mieć związek z osobą ubiegającą się o pozwolenie na stosowanie zgłoszenia uproszczonego, czy też z podmiotem, w imieniu którego będzie występował przedstawiciel?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uzasadnione okoliczności dotyczące wartości celnej towaru, warunkujące stosowanie uproszczenia w postaci zgłoszenia uzupełniającego, powinny mieć związek z osobą ubiegającą się o pozwolenie, a nie z podmiotem, w imieniu którego działa przedstawiciel. Interpretacja taka zapobiega sytuacji, w której każdy przedstawiciel mógłby uzyskać pozwolenie, powołując się na te same okoliczności przedstawione przez importera. Wartość celna jest ściśle związana z kupującym, a nie z przedstawicielem.Stan faktyczny
Skarżąca spółka "A" sp. z o.o. wnioskowała o pozwolenie na stosowanie zgłoszenia uproszczonego w procedurze dopuszczenia do obrotu dla towarów z klasyfikacji CN 2601 11 i 2601 12, w imieniu importera "B" S.A. Wniosek obejmował również prośbę o wydłużenie terminu na złożenie zgłoszeń uzupełniających do 20 miesięcy. Organy celne odmówiły udzielenia pozwolenia w zakresie wydłużonego terminu, uznając, że uzasadnione okoliczności związane z wartością celną towarów powinny dotyczyć bezpośrednio wnioskodawcy, a nie importera, w imieniu którego działa przedstawiciel. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów unijnego kodeksu celnego i rozporządzeń wykonawczych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na stosowanie procedur uproszczonych oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ, DIAS) z dnia 1 września 2021 r., nr 2401-ICC.4502.12021.4.AC, po rozpoznaniu odwołania utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 14 czerwca 2021 r., nr [...], odmawiającą spółce "A" sp. z o.o. (dalej jako: skarżąca, strona, spółka) udzielenia pozwolenia na korzystanie ze zgłoszenia uproszczonego (SDE).
Z akt sprawy wynika, że skarżąca wystąpiła 9 grudnia 2020 r., o pozwolenie na korzystanie ze zgłoszenia uproszczonego do Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z treści wniosku wynikało, że pozwolenie miało być stosowane w procedurze dopuszczenia do obrotu w imieniu jednego importera tj. "B" SA., dla towarów z klasyfikacji CN 2601 11 i 2601 12. Zgłoszenia celne z zastosowaniem zgłoszenia uproszczonego miałyby być składane w siedmiu oddziałach celnych zlokalizowanych w czterech izbach administracji skarbowej (IAS w Gdańsku, IAS w R., IAS w Lublinie, IAS w Szczecinie). Wniosek zawierał również prośbę o wyrażenie zgody na realizacje procedury z terminem na przesłanie zgłoszeń uzupełniających nie później niż 20 miesięcy po upływie okresu rozliczeniowego. Skarżąca dołączyła do wniosku pismo importera tj. "B" SA., w który zwracał się do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach cyt: " o wydanie zgody na składanie zgłoszeń celnych uzupełniających o których mowa w art. 167 ust.1 Unijnego Kodeksu Celnego (dalej jako UKC.) dotyczących przywozu rud żelaza w terminie 600 dni (20 miesięcy) od dnia zwolnienia towaru do procedury".
W wyniku przeprowadzonych czynności przez organ ustalono, że strona spełnia wymagane kryteria określone w art. 39 lit. a,b,c kodeksu celnego, a tym samym warunki wskazane w art. 24, 25, 27 rozporządzenia wykonawczego Komisji UE 2015/2447.
Nadto w odpowiedzi na pismo Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach do swoich odpowiedników IAS w G., IAS w R., IAS w L., IAS w S., z prośbą o zaopiniowanie możliwości stosowania wnioskowanych przez skarżącego ułatwień w ramach pozwolenia na korzystanie ze zgłoszenia uproszczonego, otrzymano odpowiedź iż ww. Dyrektorzy Izb nie wnoszą do ww. wniosku o ułatwienia uwag, poza Dyrektorem IAS w R., który zaopiniował negatywnie wnioskowany przez skarżącego termin na przesłanie zgłoszeń uzupełniających nie później niż 20 miesięcy uzasadniając, że termin ten może mieć negatywny wpływ na prawidłowy nadzór nad realizacja procedury uproszczonej, prowadzenie postepowań celnych i podatkowych oraz na wysokość kwoty należności celnych i podatkowych. W dniu 5 lutego 2021 r. wpłynęło do organu pismo uzupełniające skarżącej, w którym wskazuje ona na: "ekonomikę działania podmiotów w zaangażowanych w transakcję a także kosztów oraz nakładów pracy wynikającej z obecnie funkcjonującego systemu korygowania kwot podatków w zgłoszeniach celnych. Ostateczne ustalenie właściwej wartości towaru w dostawie skutkuje wystawieniem przez sprzedającego not korygujących lub not debetowych do każdej faktury (...)". Natomiast z pisma spółki "B" S.A. wynikało, że "specyfika handlu rudą żelaza wiąże jej cenę z kilkoma czynnikami. Jednym z nich jest wartość surowca określana za pośrednictwem wskaźników rynkowych. Notowania rud żelaza cechują się niestabilnością i w ciągu kwartału mogą ulec znacznym wahaniom (...)". W przypadku dostaw rud żelaza realizowanych w ramach wyżej wspomnianej umowy cena poszczególnych gatunków rud żelaza jest wyliczana w oparciu o oficjalne publikowane wskaźniki rynkowe. W przypadku dostaw drogą kolejową wskaźniki obowiązują przez miesiąc, a dla dostaw rud zamorskich obowiązują one w oparciu o wskaźniki kwartalne (...). Kolejnym czynnikiem wpływającym na wartość towaru jest skład i zawartość pierwiastków cenotwórczych w poszczególnych partiach sprowadzanej rudy (...)".
W ocenie organu I instancji tryb związany z ustaleniem wartości celnej rud żelaza, które są przedmiotem importu przez spółkę "B" S.A., można uznać za "należycie uzasadnione okoliczności" i tym samym przedłużenie okresu na złożenie zgłoszenia uzupełniającego do 20 miesięcy od daty zwolnienia towarów uznać za uzasadnione. Jednakże organ I instancji zauważył, że posiadanie statusu określonego w art. 39 UKC nie oznacza, że organ celny jest zobowiązany do udzielenia pozwolenia na korzystanie ze zgłoszenia uproszczonego z wszelkimi warunkami dodatkowymi o jakie wnioskuje skarżący. Organ celny przy wydaniu pozwolenia na korzystanie ze zgłoszenia uproszczonego dla wnioskowanych warunków musi ocenić ryzyko jakie zgoda ta niesie. Jednocześnie przepisy nie wprowadzają żadnych ograniczeń w zakresie podmiotów na rzecz ,których mogą być składane zgłoszenia w ramach pozwolenia w tym posiadanego przez przedstawiciela. Tym samym z każdego ułatwienia przyznanego przedstawicielowi mogłyby w praktyce zgodnie z prawem korzystać inne podmioty obsługiwane przez posiadacza tego pozwolenia. Przyznanie skarżącemu wnioskowanego terminu na składanie zgłoszeń uzupełniających, o których mowa w art.146 ust.3 b, Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2015 /2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE ) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego z dnia 28 lipca 2015 r. (dalej RD) winno być udokumentowane uzasadnionymi okolicznościami związanymi z wartością celną towarów, co w praktyce oznacza, że uzasadnione okoliczności winny mieć związek z osobą, która ubiega się o wydanie pozwolenia na korzystanie ze zgłoszenia uproszczonego a nie z podmiotem w imieniu, którego będzie występował przedstawiciel. Przedstawione w załączonym do wniosku piśmie z dnia 26 października 2020 roku okoliczności związane z ustaleniem wartości celnej rudy żelaza importowanej przez "B" S.A., są ściśle związane ze specyfiką prowadzonej przez niego działalności a nie specyfiką działalności skarżącego. Organ I instancji uznał, że możliwość skorzystania z przedłużonego terminu na złożenie zgłoszenia uzupełniającego jest przywilejem szczególnym i ponadstandardowym przysługujący temu przedsiębiorcy, który spełni dodatkowe wymagane warunki jakimi są wyjątkowe i należycie uzasadnione okoliczności związane z wartością celną towarów w związku z czym obligatoryjnie muszą zostać spełnione warunki wynikające z art.145 RD i art.146 ust.3 b RD. Dlatego też Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w dniu 14 czerwca 2021 r. wydał decyzję o odmowie udzielenia pozwolenia na korzystanie ze zgłoszenia uproszczonego. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie do organu II instancji zarzucając m.in. naruszenie art.146 ust.3 b RD oraz art.70 UKC oraz art.5 pkt.6 oraz art.18 UKC.
Organ II instancji decyzją z dnia 1 września 2021 r. nr 2401-ICC.4502.12021.4.AC, podtrzymał decyzję organu I instancji .
Od powyższej decyzji skarżąca wywiodła skargę do WSA
Skarżąca zarzuciła, że ww. decyzje naruszyły:
1. Art 146 ust.3b Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2015 /2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE ) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego z dnia 28 lipca 2015 r.(dalej RD)poprzez nieprawidłową jego interpretację polegającą na przyjęciu, że "uzasadnione okoliczności dotyczące wartości celnej towaru" warunkujące stosowanie uproszczenia w postaci zgłoszenia uzupełniającego powinny mieć związek z osobą ubiegająca się o wydanie pozwolenia , a nie z podmiotem w imieniu którego będzie występował przedstawiciel, w sytuacji gdy :
- "uzasadnione okoliczności" będące podstawą do przedłużenia terminu złożenia zgłoszenia uzupełniającego do maksymalnie dwóch lat mają dotyczyć "wartości celnej towaru",
- okoliczności związane z wartością celną towaru są okolicznościami oderwanymi od podmiotu tj. przedstawiciela czy importera,
- okoliczności związane z wartością celną towaru to okoliczności związane z ustaleniem ceny transakcyjnej, zaś przepisy w żadnym miejscu nie wiążą tej ceny z żadnym konkretnym podmiotem, lecz ze składnikami wpływającymi na cenę transakcyjną towaru.
2. Art.70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r .ustanawiającego unijny kodeks celny (dalej UKC) poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy przepis ten wyjaśnia co należy rozumieć przez wartość celną towarów, z którą związane są okoliczności warunkujące prawo do korzystania ze zgłoszeń uzupełniających,
3. Art.5 pkt.6 oraz art.18 UKC poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy przepisy te umożliwiają dokonanie zgłoszenia celnego, w tym zgłoszenia uproszczonego i zgłoszenia uzupełniającego poprzez przedstawiciela ,zaś wolą wspólnotowego ustawodawcy było stworzenie jak najszerszych możliwości w zakresie skorzystania z prawa do występowania przed organami celnymi za pośrednictwem przedstawiciela, co organ potwierdził na str. 9 zaskarżonej decyzji, , stwierdzając, że:
- "żadne przepisy prawa celnego, na co słusznie zwrócił uwagę organ I instancji, nie wprowadzają wprost żadnych ograniczeń w zakresie podmiotów ,na rzecz których mogą być składane zgłoszenia w ramach pozwolenia, w tym posiadanego przez przedstawiciela"
- "w świetle posiadania przez wnioskodawcę pozwolenia, o którym mowa powyżej organ celny I instancji w praktyce nie odmówił możliwości składania zgłoszeń uzupełniających, ale jedynie nie wyraził zgody na ich składanie w terminie określonym we wniosku".
Skarżąca wniosła o :
1.Uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 1 września 2021 r. 2401-ICC.4502.1.2021.4.AC oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 14 czerwca 2021 r. [...].
2. Zasądzenie zwrotu kosztów procesu oraz kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca między innymi wskazała, iż zgodnie z art. 5 pkt 6 UKC przedstawicielem celnym jest każda osoba ustanowiona przez inna osobę w celu prowadzenia czynności i załatwiania formalności wymaganych przepisami prawa celnego przed organami celnymi co oznacza najszersze możliwości skorzystania z prawa do występowania przed organami celnymi za pośrednictwem przedstawiciela, czego organy rozstrzygające obu instancji nie uwzględniły. Nadto skarżąca wskazała, że skoro jest uprawniona do dokonania zgłoszenia uproszczonego w imieniu importera, to również powinna być uprawniona do zgłoszenia uzupełniającego. Podobnie również skoro posiada pozwolenie na zgłoszenie uproszczone nr [...] z dnia 20 listopada 2018 r., które zdaniem organu umożliwia składanie zgłoszeń uzupełniających, to dlaczego w tej konkretnej sprawie organ odmawia spółce tego prawa.
Skarżąca wskazała też, że okoliczności związane z wartością celną towaru są związane z ustaleniem ceny transakcyjnej a przepisy nie wiążą tej ceny z żadnym konkretnym podmiotem, lecz ze składnikami wpływającymi na cenę transakcyjna towaru i takie okoliczności występują w przedmiotowej sprawie.
Skarżąca wskazała, że biorąc pod uwagę przyświecające unijnym przepisom dążenie do uproszczenia i ułatwienia realizacji procedur celnych ,nieracjonalne jest dokonywanie zgłoszeń w dotychczasowej postaci. Brak możliwości złożenia w odroczonym 20 miesięcznym terminie zgłoszenia uzupełniającego skutkuje koniecznością wykonywania bardzo dużej ilości prac zarówno po stronie "A" Sp. z o.o. jak i po stronie organów celnych .brak możliwości jednoznacznego określenia ceny importowanych rud żelaza powoduje bowiem konieczność wielokrotnego składania korekt należności celno-podatkowych i przesyłania dodatkowych dokumentów. Uwzględniając ,iż tylko w 2020 roku zostało złożonych 1870 wniosków dotyczących rud żelaza ,zaś ilość złożonych dokumentów sięga 35 000 stron ,niezbędnym jest zastosowanie zgłoszeń uzupełniających.
Ponadto skarżąca wskazała, że zgłoszenie celne może zostać złożone przez każdą osobę mogącą dostarczyć wymagane organowi informacje a skarżąca jest uprawniona do stosowania zgłoszeń uproszczonych zatem zachodzą uzasadnione okoliczności związane z wartością celną towarów uprawniające do stosowanie zgłoszenia uzupełniającego a nie zachodzą żadne przeszkody do udzielenia spółce pozwolenia na dokonywanie zgłoszeń uzupełniających jako podmiotowi który dysponować będzie informacjami niezbędnymi dla organu do prawidłowego przyjęcia i weryfikacji zgłoszenia celnego ponieważ skarżąca została zweryfikowana przez organ i posiada niezbędną dla organu wiarygodność do wykonywania ww. czynności.
Strona wskazała także, iż uznania administracyjnego w ramach którego była podejmowana zaskarżona decyzja nie można rozumieć jako dowolności organu.
Organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, podkreślając, że jeżeli treść rozstrzygnięcia nie odpowiada oczekiwaniom strony to nie oznacza, że organ w zaskarżonej decyzji naruszył przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania, których naruszenie zarzuca strona w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 1 września 2021 r. nr 2401-ICC.4502.12021.4.AC, utrzymująca w mocy decyzję z dnia 14 czerwca 2021 r. nr [...], w przedmiocie udzielenia pozwolenia na korzystanie ze zgłoszenia uproszczonego (SDE), a spór w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny, czy skarżąca spełniła wymóg z art 146 ust.3b Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2015 /2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE ) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego z dnia 28 lipca 2015 r., i w konsekwencji sprowadza się do odmiennej interpretacji ww. przepisu.
W sprawie miały zastosowanie przepisy prawa unijnego wynikające z Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r .ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.U. UE L 269 z dnia 10 października 2013 r.) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego ( Dz.U. UE L 343.1 z dnia 29 grudnia 2015 r.), rozporządzenia wykonawczego Komisji UE nr 215/244 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonywania niektórych przepisów rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE ) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny(Dz. U. UE L 343.558 z dnia 29 grudnia 2015 r.), oraz przepisy prawa krajowego wynikające z ustawy z dnia 19 marca 2004 r. prawo celnego (tj. Dz.U z 2021 r. poz.1856).
Na wstępie wskazać należy, że spółka jest uprawniona do dokonania zgłoszenia uproszczonego w imieniu importera, posiada pozwolenie na zgłoszenie uproszczone nr [...] z dnia 20 listopada 2018 r., które umożliwia składanie zgłoszeń uzupełniających.
Zgodnie z art. 146 ust.3b RD, dodatkowe ułatwienia w związku z ubieganiem się o pozwolenie na stosowanie zgłoszenia uproszczonego wymaga obligatoryjnego spełnienia warunków wynikających z art. 145 RD w zw. z art. 166 ust 2 UKC, jeżeli wnioskodawca spełnia następujące warunki i kryteria:
- określone w art. 39 lit a kodeksu (art. 24 RW),
- w stosownych przypadkach stosuje odpowiednie procedury obsługi pozwoleń przyznanych zgodnie ze środkami polityki handlowej lub związanych z handlem produktami rolnymi,
- zapewnia, że odpowiedni pracownicy zostali poinformowani o obowiązku powiadomienia organów celnych w każdym przypadku wykrycia trudności związanych z przestrzeganiem przepisów, oraz ustanawia procedur powiadomienia organów celnych o wystąpieniu takich trudności,
- w stosownych przypadkach stosuje się odpowiednie procedury obsługi pozwoleń na przywóz i wywóz towarów związanych z zakazami i ograniczeniami, w tym środki mające na celu rozróżnienie towarów objętych zakazami lub ograniczeniami od innych towarów oraz zapewnia przestrzeganie takich zakazów i ograniczeń.
W związku z powyższym gdy podmiot występujący o udzielenie pozwolenia spełnia warunki z art. 145 RD a nie spełnia warunków z art. 146 ust.3b RD, może uzyskać pozwolenie z podstawowym terminem na złożenie zgłoszenia uzupełniającego mającego charakter okresowy lub podsumowujący, który wynosi 10 dni od daty zakończenia okresu, którego dotyczy zgłoszenie uzupełniające, zgodnie z art. 146 ust.3b RD.
W opinii Sądu przyjęcie innej interpretacji polegającej na przyjęciu, że "uzasadnione okoliczności dotyczące wartości celnej towaru "warunkujące stosowanie uproszczenia w postaci zgłoszenia uzupełniającego powinny mieć związek z osobą ubiegająca się o wydanie pozwolenia , a nie z podmiotem w imieniu którego będzie występował przedstawiciel, prowadziłoby do sytuacji w której każdy przedstawiciel w tym przypadku obsługujący "B" S.A., niezależnie od rodzaju przedstawicielstwa mógłby uzyskać dla siebie pozwolenie powołując się na "należycie uzasadnione okoliczności związane z wartością celną" przedstawione przez tego samego importera.
Zgodnie z art. 70 ust. 1 i 2 UKC podstawą wartości celnej jest cena faktycznie zapłacona lub należna za towary. Zatem wartość celna jest ściśle związana z kupującym, którym w przedmiotowej sprawie jest "B" S.A. Nie jest zaś związana z przedstawicielem, co wynika również z przepisów art. 70, 71 i 72 UKC, gdzie sprzedający i kupujący są podmiotami bezpośrednio uczestniczącymi w procesie ustalania wartości celnej towaru. Przywołane przepisy nie wskazują , aby w tym procesie uczestniczył w jakikolwiek sposób przedstawiciel.
Zgodnie zaś z art. 5 pkt 6 UKC "przedstawiciel celny" oznacza każdą osobę ustanowioną przez inną osobę w celu prowadzenia czynności i załatwiania formalności wymaganych przepisami prawa celnego przed organami celnymi.
Z kolei art. 18 UKC stanowi: "1. Każda osoba może ustanowić przedstawiciela celnego.
Przedstawicielstwo może być bezpośrednie - w tym przypadku przedstawiciel celny działa w imieniu i na rzecz innej osoby, lub pośrednie - w tym przypadku przedstawiciel celny działa we własnym imieniu, lecz na rzecz innej osoby.
2. Przedstawiciel celny musi mieć siedzibę na obszarze celnym Unii.
Jeżeli nie przewidziano inaczej obowiązek ten zostaje uchylony, jeżeli przedstawiciel celny występuje na rzecz osoby, która nie musi mieć siedziby na obszarze celnym Unii.
3. Państwa członkowskie mogą określić zgodnie z prawem unijnym warunki, na których przedstawiciel celny może świadczyć usługi w państwie członkowskim, w którym ma siedzibę. Bez uszczerbku dla stosowania mniej rygorystycznych kryteriów przez dane państwo członkowskie, przedstawiciel celny spełniający kryteria określone w art. 39 lit. a)-d) jest jednak uprawniony do świadczenia takich usług w państwie członkowskim innym niż to, w którym ma on siedzibę.
4. Państwa członkowskie mogą stosować warunki określone zgodnie z ust. 3 zdanie pierwsze wobec przedstawicieli celnych, którzy nie mają siedziby na obszarze celnym Unii".
Cytowane przepisy określają status prawny przedstawiciela celnego a w przedmiotowej sprawie, zdaniem Sądu organy rozstrzygające w żaden sposób nie naruszyły czy też ograniczyły pozycji prawnej spółki.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 UKC "każda osoba może ustanowić przedstawiciela", co w praktyce oznacza, że ma prawo do działania przez reprezentującego ją przed organami celnymi celem dokonania wszelkich czynności i formalności przewidzianych w przepisach prawa celnego. Zdaniem skarżącej odmowa wydania pozwolenia na korzystanie ze zgłoszenia uproszczonego stoi w sprzeczności z art. 18 ust. 1 UKC. W ocenie Sądu, stanowisko skarżącej w świetle obowiązujących przepisów prawa nie zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu brak jest przeszkód aby przedstawicielstwo, skarżącej nie mogło być wykonywane w oparciu o posiadane przez spółkę pozwolenia.
W rozpoznawanej sprawie odmowa wydania pozwolenia na korzystanie ze zgłoszenia uproszczonego:
a) dla realizacji procedury dopuszczenia do obrotu (40),
b) dla jednego importera tj. "B" S.A.,
c) ze wskazaniem siedmiu oddziałów celnych zlokalizowanych w czterech izbach administracji skarbowej, do których miałyby być składane zgłoszenia celne z zastosowaniem zgłoszenia uproszczonego,
nie odbiera możliwości korzystania z ułatwień które przyznane zostały stronie w ramach wydanego pozwolenie na zgłoszenie uproszczone nr [...] z dnia 20 listopada 2018 r.
Sąd podziela stanowisko organu w zakresie uznania administracyjnego w przyjętym rozstrzygnięciu. Stanowisko to wypływa z uwzględnienia charakteru jaki ma zaskarżona decyzja tj. jej uznaniowy charakter. W doktrynie prawa administracyjnego wskazuje się, że na trzy podstawowe przyczyny wprowadzenia przez ustawodawcę uznania administracyjnego do rozstrzygania pewnych kategorii spraw.
Po pierwsze, ze względów określanych jako "techniczno-prawne", nie jest możliwe ujęcie w przepisie prawnym wszystkich ewentualności życia codziennego, dlatego też dla uniknięcia kazuistyki konieczne jest pozostawienie władzy administracyjnej pewnej swobody zajęcia względem nich stanowiska.
Po drugie, uznanie administracyjne umożliwia organom władzy publicznej indywidualizację ich rozstrzygnięć, czyli dostosowanie ich do okoliczności określonej sprawy oraz zachowania konkretnego adresata (co określa się jako względy "celowościowe"). W doktrynie zauważa się, iż "w życiu państwa zajść mogą wypadki, że przy tych samych przesłankach pożądaną być może wielość rozwiązań, a to w zależności od specyficznych dla każdego wypadku okoliczności i warunków, w zależności od stopnia materialnego, a nie tylko formalnego podobieństwa pewnych spraw". Przez wprowadzenie uznania administracyjnego "władza ustawodawcza wyraźnie podkreśla, że władza wykonawcza nie ma traktować wszystkich podobnych (...) wypadków według szablonu, że właśnie wartość posiada indywidualizowanie rozwiązań, samodzielność wyboru przez władzę administracyjną, jakie rozwiązanie ze względu na dobro państwa będzie najbardziej celowe" (J. Starościak, Swobodne uznanie władz administracyjnych, Warszawa 1948, s. 50-53).
Po trzecie, konstrukcja uznania administracyjnego pozwala organowi na "zsynchronizowanie funkcji orzeczniczej administracji z jej funkcją organizatora stosunków społecznych" (M. Mincer, Uznanie administracyjne, Toruń 1983, s. 101) - innymi słowy, umożliwia organowi wykonywać powierzone mu zadania z większą skutecznością, umożliwiając mu adaptację praktyki ustrojowej do zmieniającej się rzeczywistości społecznej. W doktrynie prawa administracyjnego uznanie administracyjne rozumie się jako uregulowanie kompetencji organu administracji, że organ ten może rozstrzygnąć sprawę w różny sposób przy tym samym stanie faktycznym i każde rozstrzygnięcie sprawy jest legalne. Uznanie administracyjne oznacza wobec tego przewidziane obowiązującymi przepisami uprawnienie organu administracji wydającego decyzję do wyboru rozstrzygnięcia. Uznanie administracyjne zachodzi wówczas, gdy norma prawna nie przewiduje obowiązku określonego zachowania się organu, lecz możliwość wyboru sposobu załatwienia sprawy. Uznaniowy charakter decyzji nie wyklucza wprawdzie sam przez się sądowej kontroli, ale zakres tej kontroli znacznie ogranicza. Sprowadza się ona zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, zarówno przepisów szczegółowych, jak i zasad ogólnych określonych w procedurze administracyjnej. W szczególności sąd kontroluje, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano zatem wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany w kryteriach słuszności i celowości, pozostaje już poza kontrolą sądowo-administracyjną. Oznacza to, że sądowa kontrola tego rodzaju orzeczeń obejmuje samo postępowanie poprzedzające jego wydanie, ale już nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonania przez właściwy organ wyboru jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy.
W przedmiotowej sprawie oczywisty jest związek między realizacją instytucji uznania administracyjnego przez organy administracji publicznej z uwzględnieniem ich sprawności i rzetelności w granicach prawa.
Sąd uznał, że nadmierne ograniczenie uznania administracyjnego organu może skutkować utrudnieniem, a w skrajnych przypadkach uniemożliwieniem rzetelnego i sprawnego wykonywania zadań ustawowych organów administracji publicznej.
Udzielenie przez organ pozwolenia na korzystanie ze zgłoszenia uproszczonego jest przyznaniem podmiotowi szczególnego rodzaju "preferencji", "ulgi". Z tego też względu jakiekolwiek zastrzeżenia w odniesieniu do przestrzegania procedur i przepisów, które organ miał lub ma wobec strony, mogą stanowić podstawę do odmowy udzielenia wskazanej tak daleko idącej "preferencji".
Na organach celnych ciąży bezpośredni obowiązek poboru należności celnych w prawidłowej wysokości. Organy celne zobowiązane są zabezpieczyć interes Skarbu Państwa w zakresie tych należności. Z tego też względu organ przy wydaniu decyzji w zakresie korzystania ze zgłoszenia uproszczonego musi oceniać ryzyko jakie zgoda na to zwolnienie niesie. Zasadnie więc dokonuje oceny tego ryzyka przez pryzmat monitorowania obrotu celnego.
W ocenie Sądu przy wydaniu decyzji odmawiającej pozwolenia na korzystanie ze zgłoszenia uproszczonego, będącej decyzją uznaniową na organie rozpoznającym sprawę ciąży obowiązek szczególnej dbałości o dokonanie ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz staranne wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy wydaniu rozstrzygnięcia. Sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych obejmuje przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia. Zatem, przy działaniu w ramach uznania administracyjnego organ administracji publicznej ma prawo wyboru rozstrzygnięcia sprawy, co nie oznacza, że rozstrzygnięcie takie może nosić cechy dowolności. Zakres swobody działania organu administracyjnego w sprawie wynika z przepisów prawa materialnego.
W niniejszej sprawie podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrany w sprawie materiał dowodowy został wnikliwie oceniony i rozpatrzony, a dokonana ocena nie wykracza poza granice zasady swobodnej oceny dowodów. Uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji zawiera szczegółowe wykazanie faktów, na których organ oparł swoje rozstrzygnięcie, a uzasadnienie prawne odnosi się do prawidłowo zastosowanych przepisów.
W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, iż decyzja organu nie narusza prawa, wydana została z uwzględnieniem granic uznania administracyjnego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło