III SA/Gl 151/26
WyrokWSA w Gliwicach2026-05-12
Skład orzekający: Małgorzata Herman, Beata Machcińska, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umowa cywilnoprawna zawarta przez spółkę, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą, może zostać uznana za tajemnicę przedsiębiorcy i tym samym wyłączona z zakresu dostępu do informacji publicznej, nawet jeśli dotyczy spraw publicznych lub wydatkowania środków publicznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą, jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej. Jednakże, umowy cywilnoprawne zawarte przez taką spółkę mogą zostać uznane za tajemnicę przedsiębiorcy, jeśli spełniają przesłanki materialne (wartość gospodarcza, wpływ na sytuację ekonomiczną i konkurencyjność) i formalne (wola utajnienia). W takim przypadku, spółka jest uprawniona do odmowy udostępnienia tych umów na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dodatkowo, sąd uznał, że w niniejszej sprawie doszło do nadużycia prawa do informacji publicznej przez skarżącego, który jest radcą prawnym i pełnomocnikiem w licznych sprawach przeciwko spółce, co uzasadnia odmowę udostępnienia umów.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do spółki G S.A. z wnioskiem o udostępnienie umów cywilnoprawnych zawartych z kilkoma podmiotami. Spółka odmówiła udostępnienia umów z dwoma podmiotami, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy oraz zarzucając skarżącemu nadużycie prawa do informacji publicznej. Skarżący, będący radcą prawnym i pełnomocnikiem w licznych sprawach przeciwko spółce, argumentował, że umowy te dotyczą spraw publicznych i majątku publicznego. Po wcześniejszym stwierdzeniu bezczynności spółki przez WSA i oddaleniu skargi kasacyjnej, spółka wydała decyzję odmawiającą udostępnienia umów, co zostało zaskarżone przez skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Joanna Pasiecznik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2026 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję G.S.A. w K. z dnia 5 grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę.
Przedmiotem skargi L. P. (dalej "Wnioskodawca" lub "Skarżący") jest bezczynność w kwestii wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Wnioskodawca pismem z dnia 2 października 2023 r. skierowanym do G S.A. w K. ("G" lub "Spółka"), na podstawie art. 2 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 poz. 902, dalej jako "u.d.i.p."), zwrócił się z wnioskiem o udzielenie informacji, formułując następujące pytanie:
Czy G S.A. w okresie od 2012 r. do dziś zawarło umowy cywilnoprawne z poniższymi podmiotami:
a) Dr hab. M.H., prof. Uniwersytetu [...],
b) P. i Wspólnicy Kancelaria Radców Prawnych Sp. p. z siedzibą w K.,
c) dr J.K., dr nauk [...], adiunkt w Katedrze [...] w K. (wcześniej pracownik naukowy Uniwersytetu [...] w K.),
d) S Sp. P. [...], ul. [...],[...] K.,
e) L Sp. z o.o., ul. [...], [...] K.,
f) Dr hab. I.F. — pracownik naukowy Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu [...]?
Wnioskodawca wniósł o udostępnienie mu umów na adres jego poczty elektronicznej.
W ocenie Wnioskodawcy G, będąc osobą prawną realizującą zadania publiczne, w której pozycję dominującą, w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, posiadają jednostki samorządu terytorialnego oraz spółka z całościowym udziałem Skarbu Państwa - należy do podmiotów, o których mowa w art. 4 ust, 1 pkt 5 u.d.i.p., zobowiązanych do udostępniania informacji publicznych. Uzasadniając stanowisko, Wnioskodawca powołał się na wyrok WSA w Lublinie w z dnia 4 października 2022 r., II SAB/Lu 82/22, w którym Sąd wskazał, że z uwagi na fakt, że wyłącznymi udziałowcami Spółki są jednostki samorządu terytorialnego i spółka z udziałem całościowym Skarbu Państwa, nie można uznać, że majątek Spółki ze względu na sposób jego powstania i wielkość udziałów nie zachował charakteru majątku publicznego, a sposób jego wykorzystania ma być wyłączony spod kontroli społecznej. W związku z powyższym uznać należy, że zawierane przez spółkę umowy cywilnoprawne mają charakter informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p.
Wnioskodawca argumentował, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że umowy cywilnoprawne zawierane przez podmioty wykonujące zadania publiczne dotyczące spraw publicznych oraz wydatkowania środków publicznych objęte są zakresem u.d.i.p.
2. W pismach z dnia 29 listopada 2023 r. i 28 grudnia 2023 r. Spółka odmówiła udzielenia informacji we wnioskowanym zakresie, argumentując, że nie jest podmiotem wykonującym zadania publiczne i dysponującym majątkiem publicznym w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 u.d.i.p.
3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący zaskarżył bezczynność G w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie: art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 u.d.i.p. przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem.
Wniósł o:
1) zobowiązanie G do udzielenia żądanej informacji publicznej,
2) zasądzenie kosztów postępowania.
Uzasadniając skargę, Wnioskodawca podał, że do dnia złożenia skargi G nie udostępnił żądanej informacji ani też nie wydal decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. czym naruszył ustawowy, 14-dniowy termin wskazany w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Podał, że jego wniosek został odebrany w dniu 6 października 2023 r., zatem termin na udzielenie informacji minął w dniu 20 października 2023 r.
Uzupełniająco wyjaśnił, że G jest jedynym zarządcą Międzynarodowego Portu Lotniczego "[...]" w P., a zatem jednostką realizującą zadania publiczne.
4. W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej odrzucenie, argumentując, iż w myśl u.d.i.p. Spółka nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Ponadto wniosła o zasądzenie od Skarżącego na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego wraz z kosztem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w punkcie 1 wyroku z dnia 25 czerwca 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 144/24 stwierdził, że Spółka dopuściła się bezczynności, w punkcie 2 stwierdził, że bezczynność Spółki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w punkcie 3 zobowiązał Spółkę do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 14 dni od daty zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem, a w punkcie 4 zasądził od Spółki na rzecz skarżącego 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu wyroku WSA uznał, że wbrew twierdzeniom Spółki jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ jest osobą prawną, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, a zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
WSA wskazał, że podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 14 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 325/23, zgodnie z którym "konstrukcja ww. przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że po pierwsze - podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są podmioty wykonujące zadania publiczne, do których na gruncie u.d.i.p. ustawodawca zalicza również władze publiczne, a także, po drugie - mając na uwadze użyty w treści omawianego przepisu zwrot "w szczególności", podmiotami wykonującymi zadania publiczne są podmioty wskazane w otwartym katalogu podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 1-5 u.d.i.p. Z treści art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. wynika zatem, że w rozumieniu przepisów u.d.i.p. wystarczające dla stwierdzenia, że określony podmiot wykonuje zadania publiczne, a w konsekwencji jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, jest ustalenie, że podmiot taki jest podmiotem wymienionym w otwartym katalogu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Innymi słowy, już sam fakt, że dany podmiot jest "osobą prawną, w której Skarb Państwa (...) ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów" wystarczy do uznania, że w rozumieniu przepisów u.d.i.p. jest on podmiotem wykonującym zadania publiczne, a w konsekwencji podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Prawidłowa jest zatem taka wykładnia art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., zgodnie z którą podmioty w których Skarb Państwa ma pozycję dominującą, są jednocześnie podmiotami zobowiązanymi do udostępniania każdej informacji, jaką u.d.i.p. kwalifikuje jako informację publiczną, bez względu na to jakiej sfery działalności danego podmiotu ona dotyczy (por. wyroki NSA z dnia: 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 559/21 oraz 21 października 2022 r., sygn. akt III OSK 2010/21)".
WSA dodał, że Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił również, że "przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. nakazuje w istocie pozycję dominującą ustalać w kontekście ww. stosunku Skarbu Państwa (jednostki samorządu terytorialnego, samorządu gospodarczego albo zawodowego) do danej spółki. Konieczne jest więc zbadanie w indywidualnej sprawie relacji związanych ze strukturą własnościową spółki (por. wyrok NSA z dnia: 27 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2205/16 oraz 4 października 2022 r., sygn. akt III OSK 3386/21)".
W związku z powyższym WSA wskazał, że z informacji dostępnych na stronie internetowej Spółki wynika, że jej głównymi akcjonariuszami są: W S.A., który posiada 42,492% udziału w kapitale, Województwo [...], które posiada 34,883% udziału w kapitale, P S.A., które posiada 17,304% udziału w kapitale, Gmina K., która posiada 4,891% udziału w kapitale. Z kolei z informacji dostępnych na stronie internetowej W S.A. wynika, że jest to spółka powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa.
Biorąc powyższe pod uwagę, WSA uznał, że zasadnie twierdzi Skarżący, że Spółka należy do podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznych, zobowiązanych do udostępniania informacji publicznych. WSA powtórzył, że samo ustalenie faktu posiadania ww. pozycji dominującej, wystarczy do uznania, że w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej Spółka jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, a w konsekwencji podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Przechodząc z kolei do oceny zakresu przedmiotowego ustawy o dostępie do informacji publicznej, WSA wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że umowy cywilnoprawne zawierane przez podmioty wykonujące zadania publiczne, dotyczące spraw publicznych oraz wydatkowania środków publicznych, objęte są zakresem ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie przesądza się przy tym, że każda umowa cywilnoprawna podlega ujawnieniu, lecz tylko taka umowa, która ze względu na swój charakter powinna zostać ujawniona. Chodzi tu o takie umowy cywilnoprawne, na podstawie których osoby je zawierające otrzymają wynagrodzenie ze środków publicznych lub będą czerpać korzyści z rozporządzania majątkiem publicznym lub będą realizować zadania publiczne.
W związku z powyższym WSA uznał, że obowiązkiem Spółki było udostępnienie skarżącemu żądanej informacji bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej), ewentualnie udzielenie wyjaśnień, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 ww. ustawy, bądź też wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 ww. ustawy). Jak wyjaśnił WSA, przesłanki wydania takiej decyzji określa przede wszystkim art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w którym ustawodawca wskazał ograniczenia w prawie dostępu do informacji publicznej, wymieniając wśród nich prywatność osoby fizycznej bądź tajemnicę przedsiębiorcy. Skoro na dzień wniesienia skargi Spółka tego nie uczyniła, to w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach dopuściła się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego, przy czym zdaniem Sądu I instancji bezczynność Spółki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
6. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej G S.A. z siedzibą w K. od ww. wyroku WSA w Gliwicach z dnia 25 czerwca 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 144/24, wyrokiem z dnia 24 października 2025 r. sygn. akt III OSK 2685/24 oddalił ją .
NSA w pełni podzielił ocenę prawną WSA zawartą w ww. wyroku z dnia 25 czerwca 2024 r.
NSA stwierdził, że dokonana przez Sąd I instancji wykładnia art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., zgodnie z którą podmioty, w których Skarb Państwa ma pozycję dominującą, są podmiotami zobowiązanymi do udostępniania każdej informacji, jaką u.d.i.p. kwalifikuje jako informację publiczną, bez względu na to jakiej sfery działalności danego podmiotu ona dotyczy, jest zatem prawidłowa. Jedyną przesłanką zakwalifikowania określonego podmiotu jako podmiotu obowiązanego do udostępnianie informacji publicznej jest więc wykonywanie przez ten podmiot zadań publicznych, a w otwartym katalogu podmiotów wykonujących zadania publiczne mieszczą się władze publiczne oraz podmioty wyszczególnione w pięciu punktach art. 4 ust. 1 u.d.i.p.
7. G z decyzją z dnia 7 listopada 2025 r., wydaną na podstawie art. 2, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 5 ust. 1 i ust. 2, art. 14 ust. 1, art. 16 ust. 1 i 2 oraz art. 17 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz.U.2022.1233, dalej "u.z.n.k.") oraz art. 63 ust. 3 Konstytucji RP, w odpowiedzi na wniosek Skarżącego o udostępnienie informacji o treści:
"1. Czy G S.A. w okresie od 2012 do dziś zawarło umowy cywilnoprawne z poniższymi podmiotami:
a) Dr hab. M.H., prof Uniwersytetu [...],
b) P. i Wspólnicy Kancelaria Radców Prawnych Sp.p. w K.,
c) Dr J.K., dr nauk [...], adiunkt w Katedrze [...] w K.,
d) S Sp.p. [...], ul. [...],[...] K.,
e) L Sp. z o.o. ul. [...],[...] K.,
f) Dr hab. I.F. - pracownik naukowy Wydziału [...] Uniwersytetu [...],
2. Jeżeli tak, to proszę o udzielenie informacji w tym przedmiocie oraz udostępnienie umów na mój adres poczty elektronicznej podany w dolnej stopce niniejszego pisma."
udzieliło odpowiedzi i informowało, że:
ad.1 lit. a) G S.A. w K. nie zawierało umów cywilnoprawnych ze wskazaną osobą;
ad.1 lit. b) G S.A. w K. nie zawierało umów cywilnoprawnych ze wskazanym podmiotem;
ad.1 lit. c) G S.A. w K. nie zawierało umów cywilnoprawnych ze wskazaną osobą;
ad.1 lit. d) G S.A. w K. zawierało umowy cywilnoprawne ze wskazanym podmiotem;
ad.1 lit. e) G S.A. w K. zawierało umowy cywilnoprawne ze wskazanym podmiotem;
ad.1 lit. f) G S.A. w K. nie zawierało umów cywilnoprawnych ze wskazaną osobą.
Ad. 2. W zakresie wniosku o udostępnienie umów, o których mowa:
a) w pkt 1 lit. a), b), c) i f) G poinformowało, że w okresie od 2012 r. do dnia dzisiejszego nie zawierało umów cywilnoprawnych ze wskazanymi osobami,
b) w pkt 1 lit. d) i lit. e) wniosku G odmówiło ich udostępnienia.
Uzasadniając odmowę udostępnienia ww. umów, G wyjaśniło, iż przedmiotowe umowy, na mocy Zarządzenia Prezesa Zarządu G S.A. w K. nr [...] z dnia 23 grudnia 2021 roku w sprawie wprowadzenia zaktualizowanego Regulaminu ochrony informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, zostały wymienione w Załączniku nr 1 do tego Zarządzenia i są objęte tajemnicą przedsiębiorstwa ze względu na ich wartość gospodarczą oraz fakt, że nie są łatwo dostępne ani powszechnie znane w świetle przepisu art. 11 ust. 4 u.z.n.k. Umowy zawierają informacje o indywidualnie wynegocjowanych warunkach współpracy, które mają istotne znaczenie konkurencyjne w zakresie usług z dziedziny szacowania nieruchomości. Informacje te nie są powszechnie znane, a ich ujawnienie mogłoby narazić przedsiębiorstwo na szkodę majątkową. W celu zachowania poufności, umowy zostały oznaczone jako poufne, a dostęp do nich mają wyłącznie osoby upoważnione, zobowiązane do zachowania tajemnicy na podstawie wewnętrznych procedur i klauzul poufności.
G podało, że treść przedmiotowych umów nie wypełnia przesłanek informacji publicznej w rozumieniu art. 1 u.d.i.p. i umowy te nie są nośnikiem informacji publicznej w rozumieniu tej ustawy. Dokumenty te: nie dotyczą spraw publicznych, nie dotyczą majątku publicznego, nie dotyczą wydatkowania środków publicznych i nie dotyczą realizacji zadań publicznych. Umowy te służą wyłącznie ochronie prawnie usprawiedliwionych interesów G w ramach postępowań przedsądowych i sądowych, a ich ujawnienie mogłoby narazić G na szkodę. Informacje te są wykorzystywane w celu ustalenia strategii G w ramach prowadzonych negocjacji, a także postępowań sądowych dotyczących rozpatrywania wniosków oraz prowadzenia sporów sądowych, w tym dotyczących odszkodowań z tytułu utworzenia wokół lotniska "[...]" w P. Obszaru Ograniczonego Użytkowania (OOU).
G podniosło, że Skarżący występuje jako profesjonalny pełnomocnik powodów - radca prawny w ramach 27 czynnych spraw sądowych, (poprzednio 28), których lista stanowi załącznik do niniejszej decyzji. W ocenie G żądanie informacji wymienionych w pkt 1 lit. d) i e) stanowi nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej, a motywy ich uzyskania mają charakter subiektywny, nakierowany na uzyskanie pozytywnych rozstrzygnięć w indywidualnych sprawach osób reprezentowanych przez Skarżącego w sporach sądowych.
8. G decyzją z dnia 5 grudnia 2025 r., po rozpatrzeniu wniosku Skarżącego o ponowne rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, utrzymało w mocy decyzję z dnia 7 listopada 2025 r.
9. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący wniósł o zobowiązanie G do udzielenia żądanej informacji publicznej o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie art. 1, art. 2, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1 i 2 , art. 14 ust. 1 , art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. przez nieuzasadnioną odmowę udzielenia informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem.
W ocenie Skarżącego z uzasadnienia decyzji o odmowie udzielani informacji publicznej wprost wynika, że umowy cywilnoprawne z S Sp.p. [...] ul. [...], [...] K., L Sp. z o.o. ul. [...], [...] K. wprost związane są z wykonywaniem przez G zadań publicznych, ich przedmiot bowiem dotyczy sporów z właścicielami sąsiednich nieruchomości związanych z naruszaniem przez niego norm środowiskowych i będącym tego następstwem utworzeniem obszaru ograniczonego użytkowania.
Skarżący uzupełniająco wyjaśnił, że G jest zarządcą lotniska celu publicznego: Międzynarodowego Portu Lotniczego "[...]" w P. Wobec skali obsługiwanego ruchu lotniczego i jego negatywnego wpływu na środowisko naturalne, wokół lotniska użyteczności publicznej MPL "[...]" w P. uchwałą Sejmiku Województwa Śląskiego nr [...] z 25 sierpnia 2014 r. utworzono obszar ograniczonego użytkowania. Na zasadzie art. 174 ust. 3 p.o.ś. w granicach terenu obszaru ograniczonego użytkowania zarządzający lotniskiem nie jest obowiązany do dochowania wymogów, co do jakości środowiska a nadto wprowadzone zostały ograniczenia planistyczne (zakazy zabudowy) oraz nakazy inwestycyjne (nakaz wbudowania zabezpieczeń akustycznych w budynkach mieszkalnych). W związku z tym w majątku G S.A. utworzona została rezerwa z tytułu utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania w wysokości 41.331.624,44 zł na obsługę roszczeń poszkodowanych właścicieli nieruchomości objętych granicami obszaru.
Jak podaje Skarżący w swoim opublikowanym w Krajowym Rejestrze Sądowym (ekrs.ms.gov.pl) sprawozdaniu z działalności za 2021 r.: G S.A. współpracuje z kilkoma kancelariami rzeczoznawców majątkowych celem wykonania ekspertyz, operatów szacunkowych i wycen nakładów nieruchomości położonych w Obszarze Ograniczonego Użytkowania utworzonego wokół Międzynarodowego Portu Lotniczego ,, [...]". Przy szacowaniu wartości rezerwy na roszczenia związane OOU G S.A. były brane pod uwagę prognozowane koszty, które będą realizowane w celu zaspokojenia roszczeń związanych z ustanowieniem Obszaru Ograniczonego Użytkowania dla Międzynarodowego Portu Lotniczego "[...]" w P., wyliczanych w oparciu o: analizy i opracowania sporządzone przez Uniwersytet [...] w K. oraz Uniwersytet [...] w K., wyliczenia i opinie rzeczoznawców majątkowych, wskaźniki publikowane przez GUS wzrostu cen produkcji budowlano-montażowej zmiany kosztów i prognozowanej ilości opinii biegłych w postępowaniach odszkodowawczych, prognozowane koszty postępowań sądowych i ugodowych.
Żądane informacje dotyczą umów zawieranych z podmiotami świadczącymi usługi w zakresie sporządzania ekspertyz prawnych i majątkowych, w tym ekspertyz, którymi posługuje się G S.A. przy zarządzaniu utworzoną rezerwą, w postępowaniach cywilnych z powództwa poszkodowanych przez ograniczenia wprowadzone obszarem ograniczonego użytkowania. Szkody wywołane wprowadzeniem obszaru ograniczonego użytkowania związane są z istotą działalności G S.A, jako podmiotu zarządzającego lotniskiem użyteczności publicznej, czyli z oddziaływaniem ruchu lotniczego na środowisko naturalne, a ich zasięg ma charakter powszechny, gdyż dotyczy szerokiego kręgu właścicieli nieruchomości, jakie znalazły się w granicach obszaru ograniczonego użytkowania. Tym samym przedmiot tych umów oraz ich wartość stanowią informacje relewantną do zarządzanego przez G S.A. majątku publicznego i wykonywanych zadań publicznych.
10. W odpowiedzi na skargę G wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:
Skargę okazała się bezzasadna.
W ocenie Sądu Spółka była uprawniona do wydania decyzji o odmowie udostępnienia umów cywilnoprawnych z S Sp.p. [...]ul. [...], [...] K. i L Sp. z o.o. ul. [...], [...] K. z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy oraz z powodu nadużycia prawa ze strony Skarżącego.
Zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Powyższe ograniczenie koresponduje z zawartym w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP ograniczeniem prawa dostępu do informacji publicznej m.in. ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób oraz podmiotów gospodarczych. W przypadku zatem, gdy wnioskowana informacja publiczna stanowi tajemnicę przedsiębiorcy, podmiot, do którego złożono wniosek, jest zobowiązany do wydania decyzji odmawiającej udostępnienia żądanej informacji w oparciu o art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Taka decyzja w sprawie została wydana.
Przepisy u.d.i.p. nie zawierają legalnej definicji pojęcia "tajemnica przedsiębiorcy". Celem zdefiniowania tego pojęcia zarówno orzecznictwo sądowoadministracyjne, jak i doktryna, odwołują się do definicji legalnej "tajemnicy przedsiębiorstwa" zawartej w art. 11 ust. 2 u.z.n.k. Stosownie do treści tego przepisu, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Przy wykładni niezdefiniowanego pojęcia "tajemnicy przedsiębiorcy" zawartego w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., należy zatem posiłkować się treścią art. 11 ust. 2 u.z.n.k. W uzupełnieniu przedstawionego stanowiska podać należy, iż tajemnicę przedsiębiorcy tylko wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 11 ust. 2 u.z.n.k. i w zasadzie te pojęcia pokrywają się zakresowo, choć w niektórych sytuacjach tajemnica przedsiębiorcy może być rozumiana szerzej. W określonych przypadkach, informacjami objętymi tajemnicą przedsiębiorcy mogą być też informacje, których ujawnienie mogłoby mieć istotny wpływ na jego sytuację ekonomiczną i konkurencyjność, jakkolwiek nie muszą mieć one - same w sobie - wartości gospodarczej. Tak rozumiana tajemnica przedsiębiorcy zawiera dwa elementy: materialny (sprowadzający się do posiadania przez informacje określonej wartości dla przedsiębiorcy, np. wspomniane informacje, których ujawnienie mogłoby mieć istotny wpływ na jego sytuację ekonomiczną i konkurencyjność) oraz formalny (wola utajnienia danych informacji przez przedsiębiorcę).
Sąd za wiarygodne i dostatecznie uzasadnione uznał wyjaśnienia Spółki zmierzające do wykazania, że ujawnienie przedmiotowych umów prowadzi do ujawnienia strategii G przyjętej w ramach prowadzonych negocjacji, jak również postępowań sądowych, przedmiotem których są kwestie sporne dotyczące zapłaty przez Spółkę ewentualnych odszkodowań z tytułu utworzenia wokół lotniska "[...]" w P. Obszaru Ograniczonego Użytkowania (OOU), a w konsekwencji, że ujawnienie żądanych informacji może mieć istotny wpływ na sytuację ekonomiczną Spółki, gdyż informacje zawarte w umowach mają wartość gospodarczą dla niej.
Przedmiotowe umowy zawierają bowiem informacje o indywidualnie wynegocjowanych warunkach współpracy Spółki z podmiotami zajmującymi się wykonywaniem ekspertyz i operatów z dziedziny szacowania nieruchomości w związku z utworzeniem na mocy uchwały Sejmiku Województwa [...] Obszaru Ograniczonego Użytkowania (OOU) i w związku ze zgłaszaniem na podstawie ustawy o ochronie środowiska przez podmioty uprawnione do nieruchomości znajdujących się na terenie OOU roszczeń o wypłatę odszkodowań z tytułu utraty wartości nieruchomości oraz konieczności poniesienia nakładów niezbędnych w celu spełnienia wymagań dotyczących warunków technicznych budynków w zakresie akustyki. Przedmiotowe umowy zawierają informacje dotyczące Spółki - relewantne z perspektywy prowadzenia działalności gospodarczej, których ujawnienie mogłoby mieć istotny wpływ nie tylko na jej sytuację ekonomiczną ale i konkurencyjność, a w konsekwencji doprowadzić do szkody dla pozycji rynkowej Spółki. Podmioty konkurencyjne uzyskają bowiem wiedzę o warunkach gospodarczych w jakich działa Spółka.
Co do przedmiotowych umów spełnione zostały ponadto warunki formalne uznania żądanej informacji za tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. Spółka bowiem zawarła w umowach postanowienie – "Zachowanie poufności", co jest zgodne z treścią § 17 ust. 2 Regulaminu ochrony informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w G S.A., gdzie wskazano, że wzór zapisu umownego o tajemnicy przedsiębiorstwa podlega stosownej modyfikacji w zależności od stosunku umownego i nie wyklucza innej formy zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa, w tym umowy o zachowaniu poufności. Spółka podała, iż podjęła odpowiednie czynności w celu uniemożliwienia zapoznania się z nimi osobom nieupoważnionym.
Odnosząc z kolei do kwestii nadużycia prawa do informacji przez Skarżącego, wyjaśnić należy, że nadużywanie publicznego prawa podmiotowego ma miejsce wówczas, gdy podejmuje się próbę korzystania z instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest w szczególności prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawności funkcjonowania administracji i innych organów (vide: J. Drachal, Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej [w:] J. Góral, R. Hauser i J. Trzciński, Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005, Naczelny Sąd Administracyjny, Warszawa, 2005 r., s. 146–147; wyrok NSA z dnia 16 października 2015 r., sygn. akt I OSK 1992/14; wyrok NSA z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1601/15; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2642/16).
Zasadniczo w doktrynie prawniczej oraz w orzecznictwie konstrukcja nadużycia prawa do informacji publicznej pojawia się w kontekście: 1. wykorzystania prawa do informacji w celu zakłócenia funkcjonowania organów administracji (do swoistego pieniactwa z wykorzystaniem prawa do informacji); 2. wykorzystania dla celów gospodarczych, zawodowych lub na potrzeby prowadzenia indywidualnych sporów prawnych; 3. wykorzystania dla szykanowania osób piastujących funkcje publiczne, do pozyskiwania informacji o tych osobach nie w celu społecznej kontroli, lecz dla prowadzenia sporów osobistych, zaspokojenia prywatnych animozji (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 stycznia 2020 r., sygn. akt II SAB/Kr 481/19). Nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej polega zatem na próbie korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów itp. Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest bowiem zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż wyżej wymienione. Takie informacje mogą być uzyskiwane na zasadach przyjętych dla danego rodzaju stosunków (por. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1601/15).
Z taką sytuacją mamy do czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy. Jak podała Spółka, Skarżący jest radcą prawnym i pełnomocnikiem w 27 czynnych sprawach sądowych przeciwko Spółce (poprzednio 28), których wykaz - zawierający oznaczenie sądu i sygnaturę akt - Spółka dołączyła do decyzji; Skarżący temu nie zaprzeczył. W skardze Skarżący ujawnił subiektywne motywy, podając, że "żądane informacje dotyczą umów zawieranych z podmiotami świadczącymi usługi w zakresie sporządzania ekspertyz prawnych i majątkowych, w tym ekspertyz, którymi posługuje się G S.A. przy zarządzaniu utworzoną rezerwą, w postępowaniach cywilnych z powództwa poszkodowanych przez ograniczenia wprowadzone obszarem ograniczonego użytkowania."
Powyższe uprawnia do wniosku, że celem działania Skarżącego nie była dbałość o interes publiczny, lecz chęć pozyskania informacji, które może wykorzystać w sporach sądowych ze Spółką. Innymi słowy wniosek Skarżącego zmierza do realizacji jego własnych interesów w związku z toczącymi się sporami sądowymi, w których Skarżący występuje przeciwko Spółce w roli pełnomocnika stron. Takie zachowanie Skarżącego należy ocenić negatywnie i stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej.
Mając powyższe na względzie, Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 1, art. 2, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1 i 2 , art. 14 ust. 1 , art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. przez nieuzasadnioną odmowę udzielenia informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem za bezzasadne i, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło