III SA/Gl 1510/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącego z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 50 (pięćdziesiąt) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł wpłynął do tutejszego Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, złożony na urzędowym formularzu PPF. Skarżący M.G. wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych. W uzasadnieniu swojego wniosku, skarżący stwierdził, że w związku z jego trudną sytuacją majątkową, nie jest w stanie ponieść kosztów skargi. Osiąga on bowiem wynagrodzenie równe minimalnej pensji, tj. [...] zł netto, co z trudem wystarcza na utrzymanie. Na urzędowym formularzu skarżący podał jedynie, że jego wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę wynosi [...] zł brutto. W odpowiedzi na wezwania referendarza sądowego z dnia [...] oraz z dnia [...] skarżący nadesłał zaświadczenie pracodawcy o swoich zarobkach (jest zatrudniony w firmie PWPUH A w W.) oraz zeznanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2008. Jednocześnie M.G. oświadczył, że zamieszkuje wspólnie z rodzicami, lecz ma wydzielony jeden "niezależny" pokój i sam pokrywa koszty swojego utrzymania, tj. wyżywienia ([...] zł miesięcznie), ubrania oraz opał. Ponadto wnioskodawca dokłada się do rachunku za wodę i energię elektryczną w wysokości [...] zł miesięcznie. Na dojazdy do pracy do B. przeznacza miesięcznie około [...] zł. Wynagrodzenie otrzymuje do rąk własnych, nie ma rachunku bankowego, oraz nie posiada żadnych oszczędności. Wraz z pismem, które wpłynęło do tutejszego Sądu w dniu [...], skarżący nadesłał oświadczenie swoich rodziców S.G. oraz F.G., z którego wynika, że ich syn od [...] r. bezpłatnie użytkuje część lokalu mieszkalnego – "niezależny pokój" – z oddzielnym wejściem, prowadzi własną kuchnię w oddzielnym pomieszczeniu i nie pozostaje z rodzicami we wspólnym gospodarstwie domowym. Wszelkie koszty swojego utrzymania syn ponosi samodzielnie, a dokłada się jedynie do wspólnego rachunku za energię elektryczną oraz wodę – "w zakresie własnego wykorzystania". Na potwierdzenie powyższej okoliczności, skarżący nadesłał kserokopię umowy użyczenia (oddania do bezpłatnego użytkowania "niezależnego pokoju oraz kuchni, znajdującej się poza strefą mieszkania rodziców"). Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a., tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wstępie należy zaznaczyć, że M.G. składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia go od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy uzasadniają jedynie częściowe uwzględnienie zgłoszonego żądania. Należy stwierdzić, że wnioskodawca uzyskuje niski dochód miesięczny w kwocie [...] zł netto. Jego sytuacja majątkowa z pewnością nie pozwala mu na uiszczenie opłaty sądowej w pełnej kwocie, tym bardziej, że łącznie przed tutejszym Sądem jest zawisłych dziewięć spraw skarżącego (od III SA/Gl 1504/09 do III SA/Gl 1512/09). Łączna suma opłat sądowych na etapie uiszczania wpisu sądowego od wszystkich tych skarg wyniosłaby [...] zł. Wnioskodawca osiąga jednak stały dochód miesięczny. Pomimo tego, że z oświadczeń skarżącego i jego rodziców wynika, że nie prowadzi on z nimi wspólnego gospodarstwa domowego, to jednak pozostaje z nimi w realnej więzi ekonomicznej. Wskazuje na to fakt, że jednak zamieszkuje wraz z rodzicami. Niezależnie od tego, że – jak stwierdzili w oświadczeniu jego rodzice – wnioskodawca użytkuje tylko "niezależny pokój z oddzielnym wejściem i prowadzi własną kuchnię w oddzielnym pomieszczeniu", to jednak właśnie w tym domu znajduje się jego centrum życiowe. W tej sytuacji, co należy stanowczo podkreślić, skarżący nie ponosi żadnych kosztów związanych z użytkowaniem (czy też z samą możliwością użytkowania) mieszkania, tj. nie musi płacić czynszu. Opłata taka stanowi z reguły stałe i istotne obciążenie budżetu osób użytkujących lokale mieszkalne. Nie należy również tracić z pola widzenia tego, że skarżący jest zatrudniony w firmie PWPUH A, jest wiec zatrudniony u swoich rodziców. W tym stanie rzeczy, należy przyjąć, że pozostaje jednak w zakresie możliwości finansowych M.G. częściowe uiszczenie opłaty sądowej w kwocie 50 zł. Nawet przy uwzględnieniu sumy pojedynczych opłat sądowych we wszystkich dziewięciu sprawach (450 zł), należy zaznaczyć, że kwota ta nie przekroczy miesięcznego wynagrodzenia osiąganego przez skarżącego. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.