III SA/Gl 1512/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Wach, Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.), Protokolant Lidia Rajca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2006 przy udziale sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o w P. na Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie Obrót alkoholami (opinia w sprawie wydania zezwolenia na sprzedaz napojów alkoholowych) Oddalono skargę Wnioskiem z dnia [...] r. "A" Sp. z o.o. w P. wystąpiła o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5 % alkoholu oraz piwa, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie "X", przy ul. [...]w C.. Postanowieniem z dnia z dnia [...] r. nr [...] Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w C., działając na podstawie art. 18 ust. 3a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz.U. z 2002 r., nr 147, poz. 1231 z późn. zm.) negatywnie zaopiniowała powyższy wniosek. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, w oparciu o protokół z oględzin, że placówka usytuowana jest w sąsiedztwie kościoła [...] przy ul. [...]. Odległość od wejścia do sklepu do placu kościelnego wynosi 64m, a do wejścia do kościoła ok.74m. Na wniosek pełnomocnika strony dokonano pomiaru odległości od sklepu do kościoła drugą stroną dojścia. Mierzona tą droga odległość od wejścia do sklepu do placu kościelnego wynosi ok. 75m, a do wejścia do kościoła ok. 89m. Podkreślono, że sklep i kościół znajdują się po tej samej stronie ulicy [...]. Pierwsza droga komunikacyjna wiedzie przez naziemną estakadę (brak przeszkody w postaci ulicy), a druga droga przecięta jest jezdnią o nawierzchni asfaltowej łącząca ulicę [...] z ulicą [...]. Jezdnia ta jest dwukierunkowa i nie ma dla niej wyznaczonego przejścia dla pieszych. W tych okolicznościach Komisja uznała, że usytuowanie wnioskowanego punktu jest niezgodne z § 1 ust. 2 Uchwały Nr [...] Rady Miasta C. z dnia [...] r., zgodnie z którym punkty sprzedaży napojów alkoholowych nie mogą być usytuowane w najbliższym sąsiedztwie m.in. kościołów. Zażalenie na to postanowienie złożyła Spółka, zdaniem której lokalizacja sklepu nie narusza wskazanego przepisu uchwały. Powołując się na definicję słownikową pojęcia "bliski" oraz "sąsiedztwo" wskazano, że sklep "X" nie znajduje się ani w sąsiedztwie, ani nie jest obiektem przyległym do kościoła. Nie znajduje się nawet w bliskim sąsiedztwie obiektu kościelnego, z którym w żaden sposób nie graniczy. Wskazano, że przedmiotowa uchwała zawiera wyrażenie nieostre, które pozwala na dowolność interpretacyjną ze szkodą dla firm występujących o wydanie stosownych zezwoleń. Zaskarżonym tu postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy postanowienie Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w C.. Jako podstawę swego rozstrzygnięcia organ powołał art. 106 § 5, art. 123 § 1 art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 18 ust. 3a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz.U. z 2002 r., nr 147, poz. 1231 z późn. zm.). W uzasadnieniu postanowienia organ przyznał, że zawarte w przepisie uchwały określenie "najbliższe sąsiedztwo" jest pojęciem niedookreślonym, którego znaczenie i zakres nie są wyraźnie wskazane. Następnie wskazał, że z przeprowadzonych oględzin wynika, że jedna z dróg komunikacyjnych między kościołem a sklepem "X" biegnie przez naziemną estakadę. Estakada ta łączy bezpośrednio sklep z placem kościelnym i stanowi bezpośredni łącznik między sklepem a kościołem. Dlatego też poprzez estakadę obiekty te (sklep i kościół) znajdują się w niewielkiej od siebie odległości, w najbliżej siebie położonej okolicy. Mieszczą się zatem w pojęciu "najbliższego otoczenia". Zdaniem organu, również odległości między tymi obiektami, wskazują, że obiekty te znajdują się w najbliższym sąsiedztwie. Powyższe postanowienie Spółka zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Podnosząc w skardze taką samą argumentację jak w zażaleniu wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i pozytywne zaopiniowanie złożonego wniosku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i argumentację przedstawioną w jego uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r., nr 147, poz. 1231 ze zm.) sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia. Z kolei w myśl art. 18 ust. 3a tej ustawy zezwolenia wydaje się po uzyskaniu pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy, o których mowa w art. 12 ust. 1 i 2. Chodzi zatem o uchwały dotyczące ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży jak i w miejscu sprzedaży (art. 12 ust. 1) oraz ustalenia zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych (art. 12 ust. 2). W związku z cytowanymi wyżej przepisami Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w C. zaopiniowała negatywnie wniosek o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5 % alkoholu oraz piwa, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w lokalu "X", przy ul. [...] w C.. W ocenie Komisji usytuowanie wnioskowanego punktu jest niezgodne z § 1 ust. 2 Uchwały Nr [...] Rady Miasta C. z dnia [...] r, w myśl którego punkty sprzedaży napojów alkoholowych nie mogą być usytuowane w najbliższym sąsiedztwie m.in. kościołów. Natomiast Sklep "X" położony przy ul. [...], usytuowany jest w sąsiedztwie kościoła [...] przy ul. [...]. Wskazana regulacja z § 1 ust. 2 powołanej wyżej uchwały Rady Miasta C. stanowi o rozmieszczeniu punktów sprzedaży napojów alkoholowych względem miejsc o szczególnym znaczeniu, tj. kościoły, szkoły, przedszkola, cmentarze, świetlice środowiskowe, placówki opiekuńczo wychowawcze, wyższe uczelnie, domy studenckie oraz zakłady opieki zdrowotnej. Wprowadzony w powyżej wskazanym przepisie zakaz sytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych sprowadza się zatem do tego, by w określonej odległości od obiektów chronionych nie były lokalizowane punkty sprzedaży, których działalność może godzić w zasady wychowania w trzeźwości. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii rozumienia pojęcia "najbliższe sąsiedztwo", które ma pełnić funkcję wyznacznika odległości pomiędzy punktem sprzedaży napojów alkoholowych a danym obiektem, a zarazem jest pojęciem nieostrym, jego znaczenie i zakres nie zostały bowiem wyraźnie wskazane. W tej sytuacji należało rozważyć, czy dokonana przez organy ocena okoliczności sprawy nie nosi cech dowolności i czy nie przekroczyła dopuszczalnej granicy swobody interpretacji pojęcia nieostrego na tle konkretnego stanu faktycznego. Innymi słowy w rozpoznawanej sprawie kontroli Sądu podlega zarówno prawidłowość ustalenia stanu faktycznego, jak również dokonana przez organ administracji ocena pojęcia nieostrego na tle danego stanu faktycznego. Ponieważ, jak wyżej wskazano, pojęcie "najbliższe sąsiedztwo" nie zostało sprecyzowane, dlatego jego znacznie należało ustalić z zastosowaniem możliwych metod wykładni. W tym zakresie strona zasadnie odwołała się do definicji słownikowych, a zatem do wykładni językowej wskazując na potoczne rozumienie użytych w § 1 ust. 2 uchwały terminów niedookreślonych. Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego pod redakcja M. Szymczaka, wydawnictwo PWN z 1994 r., znaczenie terminu "bliski" należy rozumieć jako coś znajdującego się w niewielkiej odległości, przyległego, sąsiedniego". Z kolei pojecie "sąsiedztwo" oznacza miejsce, okolicę najbliżej położone, sąsiednie. Znaczenie tych pojęć należało zatem odnieść do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. Przy czym, zdaniem Sądu, przy interpretacji omawianego tu pojęcia nieostrego należało również mieć na względzie uwarunkowania wynikające z wartości i zasad leżących u podstaw przedmiotowej uchwały. Wskazać bowiem należy, że uprawnienie rad gmin do stanowienia aktów prawa miejscowego m.in. w zakresie ustalenia zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych stanowi realizację celów określonych w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi, nakreślonych w preambule oraz w art. 1 i 2 tej ustawy, a więc zapobiegania negatywnym następstwom sprzedaży oraz spożywania napojów alkoholowych, polegających także na zakłócaniu spokoju i porządku publicznego. Nie można zatem tracić z pola widzenia ratio legis omawianego przepisu § 1 ust. 2 uchwały Rady Miasta C., który polega na ochronie miejsc i obiektów przed zagrożeniem jakie stwarza bliskość punktu sprzedaży ze względu na łatwość zakupu i spożywania alkoholu. Przepis ten, w kontekście rozpoznawanego przypadku, ma zapewnić ochronę powagi i atmosfery koniecznej dla sprawowania kultu religijnego, a więc służy zapewnieniu porządku publicznego. Trzeba podkreślić, że ustalony w niniejszej sprawie przez organy administracji stan faktyczny jest bezsporny. Z ustaleń tych wynika, że odległość od wejścia do sklepu do placu kościelnego wynosi 64m, a do wejścia do kościoła ok.74m. Sklep i kościół znajdują się po tej samej stronie ulicy. Droga komunikacyjna wiedzie przez naziemną estakadę (brak przeszkody w postaci ulicy). Natomiast odległości od sklepu do kościoła liczona według drugiej strona dojścia wynosi do placu kościelnego ok. 75m, a do wejścia do kościoła ok. 89m. W tym przypadku droga przecięta jest jezdnią dwukierunkową i nie ma dla niej wyznaczonego przejścia dla pieszych. Wobec tych ustaleń organ odwoławczy uznał, że bezpośrednim łącznikiem między sklepem a placem kościelnym jest naziemna estakada. Dlatego też poprzez estakadę obiekty, tj. sklep i kościół znajdują się w niewielkiej od siebie odległości, a zatem w najbliżej siebie położonej okolicy, mieszczą się więc w pojęciu najbliższego otoczenia. Również, w ocenie organu, odległości wskazują, że obiekty te mieszczą się w najbliższym sąsiedztwie. Zdaniem Sądu organ nie przekroczył granicy swobody interpretacji użytego w uchwale pojęcia nieostrego na tle ustalonego stanu faktycznego. Zatem wyprowadzony na tej podstawie wniosek, w ocenie Sadu, nie nosi cech dowolności, nie stanowi zatem naruszenia prawa. Zgodnie z art. 145 § 1a, b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd może uwzględnić skargę na postanowienie i uchylić go tylko w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa materialnego dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się po stronie orzekających organów tego typu naruszeń prawa – oddalił skargę Spółki w trybie art. 151. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.