III SA/Gl 1518/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G.G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej 100,00 zł (słownie: sto złotych), a w pozostałym zakresie wniosek oddala. Wnioskiem z dnia [...], nadesłanym do tut. Sądu w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie [...] zł, skarżący G.G. domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powyższego podał, iż działalność gospodarczą prowadził do [...] r. Ponieważ kontrahenci, od których kupował towar nie odprowadzali akcyzy zmuszony jest obecnie dochodzić swoich racji przed sądem. Tymczasem jego miesięczne dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę wynoszą [...] zł brutto. Natomiast ponoszone w związku z leczeniem wydatki zamykają się w granicach od [...] zł do [...] zł na miesiąc (vide: zaświadczenie lekarskie w aktach o sygn. III SA/Gl 1514/09). Według złożonego oświadczenia skarżący nie posiada żadnego majątku, tj. nieruchomości, oszczędności czy przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Natomiast z nadesłanych do akt o sygn. III SA/Gl 1514/09 dokumentów źródłowych ustalono, iż nieruchomość położona przy ul. [...] w Ż. - podana jako adres zamieszkania - należy do matki i wujka przyszłej żony skarżącego (vide: odpis z księgi wieczystej). Stąd koszty jej utrzymania ponoszą właściciele (vide: oświadczenie zawarte w treści pisma z dnia [...]). Dodatkowo z zaświadczenia o zarobkach wynika, iż G.G. zatrudniony jest od [...] na czas nieokreślony na stanowisku specjalisty ds. sprzedaży. Stąd jego roczny dochód z wynagrodzenia za pracę wynosił [...] zł (vide: zeznanie podatkowe PIT-37). Ponadto Sąd Okręgowy w B. zasądził od spółki A na rzecz skarżącego i jego wspólnika kwotę [...] zł wraz z odsetkami oraz kosztami postępowania sądowego (vide: nakaz zapłaty z dnia [...]). Zgodnie z powyższym na posiadany w [...] rachunek osobisty wpływają dodatkowe środki, które w miesiącach od listopada do stycznia wynosiły: [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł oraz [...] zł. Jednocześnie skarżący spłaca pożyczkę bankową w wysokości [...] zł (vide: umowa z dnia [...]). Z tego tytułu ponosi dodatkowe wydatki rzędu [...] zł. Co więcej zobowiązany jest do płacenia alimentów na rzecz małoletnich synów w łącznej kwocie [...] zł (vide: wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia [...]). Ponieważ skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z przyszłą żoną, z którą zamieszkuje pod wspólnym adresem przy ul. [...] w Ż. z dokumentów źródłowych ustalono, iż Pani E.S. jest również właścicielem mieszkania spółdzielczego składającego się z 3 izb o powierzchni użytkowej [...] m2 oraz mieszkalnej o pow. [...] m2 położonego w G. (vide: przydział lokalu mieszkalnego). Ponadto prowadzi własną działalność gospodarczą w zakresie usług biurowych i pośrednictwa finansowego. Z tego tytułu w roku 2009 osiągnęła przychód w wysokości [...] zł, który po potrąceniu kosztów jego uzyskania w kwocie [...] zł przyniósł dochód rzędu [...] zł (vide: zeznanie podatkowe PIT-36). Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje – stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przesłanka zwolnienia strony skarżącej od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) nie została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku w całości. Analiza stanu majątkowego i rodzinnego G.G., jak również jego możliwości finansowych, dokonana w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności oraz załączone do akt o sygn. III SA/Gl 1514/09 kserokopie dokumentów, prowadzi do wniosku, iż skarżący jest w stanie pokryć określoną część występujących w sprawie opłat sądowych do kwoty wskazanej, tj. 100,00 zł. Wprawdzie miesięczny dochód skarżącego wynosi [...] zł netto niemniej jednak w oparciu o wydany przez Sąd Okręgowy w B. nakaz zapłaty na rachunek bankowy G.G. wpływają dodatkowe środki od spółki A w wysokości [...] zł (listopad), [...] zł (grudzień) i [...] zł (styczeń). Zasądzona kwota należna skarżącemu i jego wspólnikowi wynosi [...] zł i została przyznana z odsetkami liczonymi do dnia zapłaty oraz kosztami postępowania sądowego. Ponadto skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z przyszłą żoną, której dochód za 2009 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wynosił [...] zł. Co więcej oboje zamieszkują w domu należącym do matki Pani E.S., która pokrywa koszty związane z jego eksploatacją (vide: wyjaśnienia zawarte w piśmie z dnia [...] przedłożonym do akt o sygn. III SA/Gl 1514/09). Wobec powyższego uznać należało, iż skarżący nie wykazał w sposób wystarczająco przekonujący jakoby zdobycie środków na poniesienie określonej części należnych w sprawie opłat sądowych leżało poza zasięgiem jego możliwości finansowych lub było rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Podobnie okoliczność zaciągnięcia pożyczki nie może mieć zdaniem rozpoznającego wniosek wpływu na ocenę sytuacji finansowej strony, jako że w orzecznictwie sądowym zgodnie przyjmuje się, iż spłata zobowiązań cywilnoprawnych (a do takich niewątpliwie należy pożyczka) nie może być traktowana z pierwszeństwem przed kosztami zainicjowanego postępowania sądowego. Ustawodawca formułując w art. 246 ustawy przesłanki udzielenia prawa pomocy założył, że obciążenie związane z postępowaniem sądowym nie może wpływać na zaspokojenie podstawowych i niezbędnych potrzeb życiowych, za które należy uznać wyłącznie koszty zamieszkania i wyżywienia, a nie wydatki związane ze spłatą zobowiązań cywilnoprawnych. Z kolei fakt podwyższenia płaconych na rzecz synów alimentów wskazuje, iż ustalenie opłat sądowych, do których zalicza się również należny od wniesionej skargi wpis, na poziomie 100,00 zł - każda z opłat (vide: art. 245 § 4 ustawy) odpowiada możliwościom zarobkowym i majątkowym skarżącego. Tym bardziej, że jego przyszła żona posiada mieszkanie spółdzielcze własnościowe położone w G., które może stanowić dla niej źródło dodatkowego przychodu. Powyższe ma istotne znaczenie w sprawie, albowiem ocena przesłanek przyznania prawa pomocy musi obejmować całościowo status majątkowy gospodarstwa domowego wnioskodawcy, czyli uwzględniać sytuację finansową wszystkich osób, które to gospodarstwo współtworzą czy współkształtują, zwłaszcza partycypując w kosztach utrzymania. Stąd działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1, § 3 i § 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.