III SA/Gl 1519/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G.G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej 100,00 zł (słownie: sto złotych), a w pozostałym zakresie wniosek oddala. Wnioskiem z dnia [...], nadesłanym do tut. Sądu w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie [...] zł, skarżący G.G. domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powyższego podał, iż działalność gospodarczą prowadził do [...] r. Ponieważ kontrahenci, od których kupował towar nie odprowadzali akcyzy zmuszony jest obecnie dochodzić swoich racji przed sądem. Tymczasem jego miesięczne dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę wynoszą [...] zł brutto. Natomiast ponoszone w związku z leczeniem wydatki zamykają się w granicach od [...] zł do [...] zł na miesiąc (vide: nadesłane przy piśmie z dnia [...] zaświadczenie lekarskie). Według złożonego oświadczenia skarżący nie posiada żadnego majątku, tj. nieruchomości, oszczędności czy przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Natomiast z dokumentów nadesłanych do akt jako uzupełnienie złożonego wniosku ustalono, iż nieruchomość położona przy ul. [...] w Ż. - podana jako adres zamieszkania - należy do matki i wujka przyszłej żony skarżącego (vide: odpis z księgi wieczystej). Stąd koszty jej utrzymania ponoszą właściciele (vide: oświadczenie zawarte w treści pisma z dnia [...]). Dodatkowo z zaświadczenia o zarobkach wynika, iż G.G. zatrudniony jest od [...] na czas nieokreślony na stanowisku specjalisty ds. sprzedaży. Stąd jego roczny dochód z wynagrodzenia za pracę wynosił [...] zł (vide: zeznanie podatkowe PIT-37). Ponadto Sąd Okręgowy w B. zasądził od spółki A na rzecz skarżącego i jego wspólnika kwotę [...] zł wraz z odsetkami oraz kosztami postępowania sądowego (vide: nakaz zapłaty z dnia [...]). Zgodnie z powyższym na posiadany w B SA rachunek osobisty wpływają dodatkowe środki, które w miesiącach od listopada do stycznia wynosiły: [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł oraz [...] zł. Jednocześnie skarżący spłaca pożyczkę bankową w wysokości [...] zł (vide: umowa z dnia [...]). Z tego tytułu ponosi dodatkowe wydatki rzędu [...] zł. Co więcej zobowiązany jest do płacenia alimentów na rzecz małoletnich synów w łącznej kwocie [...] zł (vide: wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia [...]). Ponieważ skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z przyszłą żoną, z którą zamieszkuje pod wspólnym adresem przy ul. [...] w Ż. z dokumentów źródłowych ustalono, iż Pani E.S. jest również właścicielem mieszkania spółdzielczego składającego się z 3 izb o powierzchni użytkowej [...] m2 oraz mieszkalnej o pow. [...] m2 położonego w Gliwicach (vide: przydział lokalu mieszkalnego). Ponadto prowadzi własną działalność gospodarczą w zakresie usług biurowych i pośrednictwa finansowego. Z tego tytułu w roku [...] osiągnęła przychód w wysokości [...] zł, który po potrąceniu kosztów jego uzyskania w kwocie [...] zł przyniósł dochód rzędu [...] zł (vide: zeznanie podatkowe PIT-36). Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje – stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przesłanka zwolnienia strony skarżącej od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) nie została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku w całości. Analiza stanu majątkowego i rodzinnego G.G., jak również jego możliwości finansowych, dokonana w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności oraz załączone do akt kserokopie dokumentów, prowadzi do wniosku, iż skarżący jest w stanie pokryć określoną część występujących w sprawie opłat sądowych do kwoty wskazanej, tj. 100,00 zł. Wprawdzie miesięczny dochód skarżącego wynosi [...] zł netto niemniej jednak w oparciu o wydany przez Sąd Okręgowy w B. nakaz zapłaty na rachunek bankowy G.G. wpływają dodatkowe środki od spółki A w wysokości [...] zł (listopad), [...] zł (grudzień) i [...] zł (styczeń). Zasądzona kwota należna skarżącemu i jego wspólnikowi wynosi [...] zł i została przyznana z odsetkami liczonymi do dnia zapłaty oraz kosztami postępowania sądowego. Ponadto skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z przyszłą żoną, której dochód za [...] r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wynosił [...] zł. Co więcej oboje zamieszkują w domu należącym do matki Pani E.S., która pokrywa koszty związane z jego eksploatacją (vide: wyjaśnienia zawarte w piśmie z dnia [...]). Wobec powyższego uznać należało, iż skarżący nie wykazał w sposób wystarczająco przekonujący jakoby zdobycie środków na poniesienie określonej części należnych w sprawie opłat sądowych leżało poza zasięgiem jego możliwości finansowych lub było rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Podobnie okoliczność zaciągnięcia pożyczki nie może mieć w ocenie rozpoznającego wniosek wpływu na ocenę sytuacji finansowej strony, jako że w orzecznictwie sądowym zgodnie przyjmuje się, iż spłata zobowiązań cywilnoprawnych (a do takich niewątpliwie należy pożyczka) nie może być traktowana z pierwszeństwem przed kosztami zainicjowanego postępowania sądowego. Ustawodawca formułując w art. 246 ustawy przesłanki udzielenia prawa pomocy założył, że obciążenie związane z postępowaniem sądowym nie może wpływać na zaspokojenie podstawowych i niezbędnych potrzeb życiowych, za które należy uznać wyłącznie koszty zamieszkania i wyżywienia, a nie wydatki związane ze spłatą zobowiązań cywilnoprawnych. Z kolei fakt podwyższenia płaconych na rzecz synów alimentów wskazuje, iż ustalenie opłat sądowych, do których zalicza się również należny od wniesionej skargi wpis, na poziomie 100,00 zł - każda z opłat (vide: art. 245 § 4 ustawy) odpowiada możliwościom zarobkowym i majątkowym skarżącego. Tym bardziej, że przyszła żona skarżącego posiada mieszkanie spółdzielcze własnościowe położone w G., które może stanowić dla niej źródło dodatkowego przychodu. Powyższe ma istotne znaczenie w sprawie, albowiem ocena przesłanek przyznania prawa pomocy musi obejmować całościowo status majątkowy gospodarstwa domowego wnioskodawcy, czyli uwzględniać sytuację finansową wszystkich osób, które to gospodarstwo współtworzą czy współkształtują, zwłaszcza partycypując w kosztach utrzymania. Stąd działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1, § 3 i § 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.