III SA/Gl 1519/10

PostanowienieWSA w Gliwicach2010-11-19

Skład orzekający: Henryk Wach, Iwona Wiesner, Barbara Brandys-Kmiecik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowoadministracyjne należy umorzyć z powodu braku wniesienia skargi na decyzję ostateczną, mimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu na wniosek o przyznanie pomocy prawnej?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego wymaga wniesienia skargi jako środka zaskarżenia decyzji ostatecznej. W przypadku braku wniesienia skargi, mimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu na wniosek o pomoc prawną, postępowanie jest bezprzedmiotowe i należy je umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa.
Stan faktyczny
P.C. złożył wniosek o przyznanie pomocy prawnej przed wszczęciem postępowania sądowego dotyczącego decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. odmawiającej rozłożenia na raty należności celnych. Referendarz sądowy ustanowił pełnomocnika z urzędu, jednak mimo to P.C. nie wniósł skargi na decyzję ostateczną. Organ wskazał na brak skargi, a pełnomocnik nie stawił się na rozprawę.
Rozstrzygnięcie
Umorzył postępowanie sądowe oraz przyznał radcy prawnemu M.K. wynagrodzenie za zastępstwo prawne na zasadzie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2010 r. przy udziale – sprawy ze skargi P. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowe, 2. przyznać radcy prawnemu M. K. kwotę [...] zł (słownie: [...] złote [...]) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy swoja decyzję pierwszoinstancyjną z dnia [...] r. o nr [...] odmawiającą rozłożenia P.C. na raty zaległych należności celnych, określonych decyzją z dnia [...] r. nr [...]. Powyższa decyzja ostateczna została doręczona stronie w dniu [...] r. Natomiast w dniu [...] r. wpłynął do organu, adresowany do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wniosek P.C. o przyznanie pomocy prawnej. Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2010r. referendarz sądowy uwzględnił wniosek i przyznał wnioskodawcy pełnomocnika z urzędu; [...] r. Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. wyznaczył radcę prawnego M.K. do reprezentowania P. C. w niniejszej sprawie. Na rozprawę w dniu 19 listopada 2010r. stawił się jedynie przedstawiciel organu (pełnomocnik strony nie stawił się mimo prawidłowego zawiadomienia) i wskazał na brak skargi na decyzję ostateczną. Podkreślił, że pismo datowane z dnia [...] r. zostało przesłane do WSA zgodnie z intencją P. C. jako wniosek o pomoc prawną złożony przed wszczęciem postępowania sądowo administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej ppsa) ustanawia zasadę skargowości, gdyż wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego wymaga wystąpienia ze stosownym żądaniem przez uprawniony podmiot. Zatem wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego - co do zasady - następuje poprzez wniesienie skargi (choć może być ono w pewnych przypadkach wszczęte również na wniosek zgodnie z art. 63 i 64.), gdyż jest ona środkiem prawnym, który przenosi rozpoznanie sprawy administracyjnej na forum sądu. Jest ona również pismem strony w rozumieniu art. 46 p.p.s.a., a więc musi spełniać wymagania formalne przewidziane dla tych pism. Ustawodawca dopuścił jednak możliwość w art. 243_@POCZ@__@KON@_ § 1 ppsa, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Dlatego też wobec złożenia przez P. C. wniosku w tym zakresie referendarz sądowy postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2010r. przyznał wnioskodawcy pełnomocnika z urzędu, a Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. [...]r. wyznaczył radcę prawnego M. K. do reprezentowania P. C. w niniejszej sprawie. Jednakże pomimo upływu czasu [...] miesiąca od ustanowienia pełnomocnika nie wpłynęło do sądu żadne pismo mogące stanowić środek zaskarżenia przywołanej na wstępie decyzji ostatecznej. Skoro zatem strona nie wniosła stosownej skargi, a Sąd prowadził postępowanie incydentalne dot. prawa pomocy to w konsekwencji niniejsze postępowanie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć w trybie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa. Natomiast zgodnie z art. 205 § 2 ppsa do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach. Z kolei art. 205 § 3 ppsa stanowi, że zasady, tryb przyznawania i sposób wypłacania tych należności również określają przepisy odrębne. W przypadku reprezentowania strony przez radcę prawnego przepisy odrębne, o których mowa w art. 205 ppsa zostały zamieszczone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Zgodnie z § 15 powyższego rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Z kolei § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia stanowi, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie innej stawka wynosi [...] zł. Przyznana kwota została podwyższona o 22% stawkę podatku od towarów i usług po myśli § 2 ust. 3 tegoż rozporządzenia tj. o kwotę [...] zł. Wobec powyższego w pkt 2 orzeczono jak w sentencji na zasadzie art. art. 258 § 2 pkt 8 w związku z art. 205 § 2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło