III SA/Gl 1529/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-03-16
Skład orzekający: Piotr Łukasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, utraciła płynność finansową i posiada majątek obciążony hipotekami oraz zajęciami egzekucyjnymi, może zostać zwolniona od wpisu sądowego od skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, która wykazała brak dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, w tym wpisu sądowego od skargi, może zostać zwolniona od tego wpisu na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Sąd uznał, że przedstawiona przez spółkę dokumentacja finansowa, w tym brak prowadzenia działalności, zadłużenie, zajęcia egzekucyjne i hipoteki na majątku, potwierdza jej złą kondycję finansową i brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku akcyzowego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, spółka zwróciła się o przyznanie prawa pomocy, powołując się na swoją złą sytuację finansową. Przedstawiła dokumenty potwierdzające brak prowadzenia działalności, utratę płynności, zadłużenie, zajęcia egzekucyjne i hipoteki na majątku. Sąd, analizując te dowody, uznał, że spółka nie ma dostatecznych środków na pokrycie wpisu sądowego.Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od wpisu sądowego od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia zwolnić stronę skarżącą od wpisu sądowego od skargi
"A" Sp. z o.o. w Z. – dalej w skrócie: Skarżąca lub Spółka, odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o przyznanie prawa pomocy. Z oświadczenia o majątku i dochodach - zawartego w druku PPPr z dnia [...] r. – wynika, że kapitał zakładowy Spółki stanowi równowartość [...] zł. Wartość środków trwałych oszacowano - na dzień [...] r. - na kwotę [...] zł. Rok obrotowy [...] Spółka zakończyła stratą w wysokości [...] zł. Skarżąca – wg oświadczenia – posiada tylko jeden rachunek bankowy i na dzień [...] r. jego saldo wyniosło "[...] zł".
Uzasadniając wniosek, podkreślono, że Spółka z przyczyn od siebie niezależnych w [...] r. zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, utraciła płynność finansową i zaprzestała regulowania swoich zobowiązań. Postanowieniem z dnia [...] r. sąd upadłościowy oddalił wniosek Spółki o ogłoszenie upadłości, wskazując na brak środków na pokrycie postępowania upadłościowego, w tym kosztów postępowania sądowego. Skarżąca zwolniła prawie wszystkich z ok. [...] zatrudnianych pracowników. Pozostało jedynie kilku z nich niezbędnych do całodobowej ochrony zakładu, opłacanych przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z. Odnotowano nadto, że liczne zobowiązania wobec byłych i obecnie zatrudnianych pracowników Spółki pokryte zostały ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Pozostały w Spółce majątek trwały jest w zasadzie w całości przedmiotem zabezpieczenia na rzecz głównych wierzycieli, tj. banku "B" oraz Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska w K. Z kolei wszystkie nieruchomości Spółki obciążone są hipotekami, a pozostałe drobne składniki majątkowe oraz zapasy komponentów paliwowych są niezbywalne, gdyż zostały zajęte przez Izbę Celną w K. w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zaakcentowano dalej, że przysługujące Spółce przyszłe wierzytelności związane z realizacją praw patentowych również zostały zajęte przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z. Podobnie wszelkie wierzytelności z tytułu ewentualnych zwrotów podatków.
Przy druku PPPr nadesłano plik dokumentów źródłowych, które potwierdzają część z przywołanych wyżej okoliczności. W tych ramach udostępniono Sądowi: wyciąg z rachunku bankowego w Banku "C" w G. z dnia [...] r., zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem do kwoty [...] zł, protokół zajęcia i odbioru ruchomości z dnia [...] r., zajęcia wierzytelności do kwoty [...] zł, rachunek wyników na dzień [...] r. sporządzony metodą kalkulacyjną (potwierdzający wysokość straty w kwocie [...] zł) oraz bilans na dzień [...] r. (aktywa obrotowe w kwocie [...] zł zobowiązania i rezerwy na zobowiązania w kwocie [...] zł , w tym zobowiązania krótkoterminowe - [...] zł ).
Dokonawszy wstępnej analizy materiałów zgromadzonych na potrzebę niniejszego postępowania wpadkowego referendarz sądowy, pismem z dnia [...] r., wezwał Spółkę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i nadesłanie dokumentów źródłowych.
Odpowiadając na przywołane wyżej wezwanie, Spółka przy piśmie procesowym z dnia [...] r. nadesłała plik dokumentów, w tym: zeznanie CIT-8 za rok [...], raporty kasowe za okres od [...] r. do [...] r., deklaracje VAT-7 za okres od [...] do [...]r., kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w G. Wydział [...][...] ds. [...] z dnia [...] r. oddalające wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku Skarżącej oraz wypowiedzenie rachunku bankowego w Banku "C" w G. z dnia [...] r.
Ze wskazanych wyżej dokumentów wynika, co następuje. W okresie od [...] do [...] r. Spółka dokonała dostawy towarów oraz świadczyła usługi, w których łączna podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług wyniosła [...] zł. Z wyjaśnień Spółki (vide pismo z dnia [...] r.) wynika, że wskazane zdarzenia gospodarcze stanowiły zbycie zapasów Skarżącej, zabezpieczonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Dyrektora Izby Celnej w K. Nabywca zapasów regulował płatności bezpośrednio z Dyrektorem. Raporty kasowe za wskazany wyżej okres wskazują na obrót gotówkowy w łącznej kwocie [...] zł. Z opisów wprowadzonych tam zdarzeń gospodarczych wynika, że w większości były to wypłaty na rzecz pracowników, w znacznej części stanowiące zaliczki na wynagrodzenie. W dniu [...] r. wypowiedziano Spółce umowę prowadzenia rachunku bankowego w Banku "C" w G. ze skutkiem natychmiastowym, wskazując na zadłużenie z tytułu należnych prowizji i opłat w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu rzeczonego wyżej postanowienia sądu upadłościowego odnotowano, że Spółka "nie dysponuje majątkiem wystarczającym na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, a ponadto nie posiada żadnych wolnych środków pieniężnych i tym samym brak jest w ogóle środków na pokrycie już wstępnych kosztów postępowania w postaci kosztów obwieszczeń, ogłoszeń i wynagrodzenia dla tymczasowego nadzorcy sądowego." Z zeznania CIT-8 wynika, że Spółka w roku [...] poniosła stratę podatkową w kwocie [...] zł.
Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne jest jednym z wielu zainicjowanych w tym samym czasie przez "A" Sp. z o.o. w Z. Łączna kwota wpisów od skarg w sprawach będących przedmiotem rozpoznania na dzisiejszym posiedzeniu niejawnym [referat własny] wynosi [...] zł.
W oparciu o dokumentację źródłową dołączoną do akt sprawy ze skargi Spółki (sygn. akt III SA/Gl 1484/08) ustalono nadto, że na nieruchomościach należących do Skarżącej ustanowiono hipoteki w łącznej kwocie przekraczającej [...] zł.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Intencją wnioskującej Spółki jest w tej sprawie uzyskanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi (vide oświadczenie Prezesa Spółki zawarte w piśmie procesowym z dnia [...] r.). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków.
Z tych względów rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się do zbadania, czy w niniejszej sprawie jest spełniona przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, "gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania."
W toku analizy wniosku zważono, iż kondycja finansowa Spółki wypełnia znamiona przesłanki, o której jest mowa w cytowanym wyżej przepisie. Rozpoznający wniosek uzyskał stan pewności co do tego, że Skarżąca nie ma dostatecznych środków na poniesienie wpisu sądowego od skargi. W ocenie referendarza za taką konstatacją przemawiają dokumenty źródłowe, z których niezbicie wynika, iż Spółka nie prowadzi w chwili obecnej działalności gospodarczej w sposób, który mógłby generować ewentualne zyski. Brak kont bankowych przekonuje o tym, że "A" Sp. z o.o. praktycznie nie funkcjonuje w obrocie gospodarczym, zaś hipoteki ustanowione na posiadanych przez nią nieruchomościach utrudniają swobodne nimi dysponowanie. Wszak wygenerowanie środków finansowych w oparciu o takie ograniczone prawo dysponowania nieruchomością w zasadzie wydaje się niemożliwe w terminie zakreślonym do uiszczenia konkretnej opłaty sądowej.
Godzi się nadto wskazać, że o braku środków na pokrycie niezbędnych kosztów sądowych świadczyć może nadto stan faktyczny ustalony w ramach postępowania z wniosku o ogłoszenie upadłości.
Dodatkowo wypada podkreślić, mając na uwadze dane bilansowe na dzień [...] r., że wskaźnik bieżącej płynności finansowej Spółki wyniósł wówczas ok. [...], przy czym optymalny wskaźnik to przedział od [...] do [...]. Wskazany miernik płynności finansowej bezsprzecznie wskazuje zatem na problemy finansowe Skarżącej Spółki.
W toku rozpoznania wniosku stwierdzono wprawdzie, że w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego nie przedstawiono zaświadczenia właściwego organu podatkowego wskazującego na wysokość wpłat dokonanych w roku [...] tytułem zaliczek na podatek dochodowy. Niemniej jednak w obliczu przedstawionych innych dokumentów źródłowych, nie sposób przypisać temu zaświadczeniu waloru znaczącego środka dowodowego.
W wyniku poczynionych wyżej spostrzeżeń przyjęto jak w sentencji postanowienia. Podstawami prawnymi tego orzeczenia stały się przepisy art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło