III SA/Gl 1530/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. C. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2012 r. Sąd oddalił skargę I. C. na powyższą decyzję. W dniu [...] r. wpłynął do tutejszego Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie, tj. wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek wpłynął na urzędowym formularzu PPF. Należy zaznaczyć, że postanowieniem z dnia 22 listopada 2011 r. skarżącemu został przyznany pełnomocnik procesowy z urzędu w osobie adwokata. Dane zawarte na druku urzędowego formularza PPF złożonego w kwietniu de facto nie różnią się od danych zawartych na druku urzędowego formularza, który został złożony przez wnioskodawcę w listopadzie 2011 r. W uzasadnieniu swojego wniosku, skarżący stwierdził, że jest na emeryturze, jest osobą, co do której orzeczono niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym, wymagającą rehabilitacji i leczenia u lekarzy specjalistów. Razem ze swoją żoną stanowi rodzinę zastępczą dla swoich czterech wnuków. Duże wydatki pochłania utrzymanie rodziny, mieszkania i samochodu (potrzebnego na dojazdy na leczenie i rehabilitacje, dojazdy do gospodarstwa rolnego). We wspólnym gospodarstwie domowym skarżący pozostaje ze swoją małżonką E. i czwórką wnuków: D. (19 lat), S. (lat 16 lat), M. (14 lat) i P. (11 lat). Na dochody wspólnego gospodarstwa skarżącego składają się: jego emerytura (2.003 zł) oraz wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę, wykonywanej w wymiarze [...] etatu (160 zł), emerytura małżonki (1.140 zł) i świadczenia w kwocie 660 zł na każde z dzieci (czyli łącznie 2.640 zł na czworo dzieci). Na majątek wnioskodawcy składa się mieszkanie w K. o powierzchni [...] m2 ([...]), gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, dom na P. o powierzchni [...] m2, stodoły, stajnia i garaż. Strona posiada również sześcioosobowy samochód marki [...]. Ponadto skarżący nie posiada żadnego innego majątku, w tym oszczędności pieniężnych, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Do akt skarżący nadesłał szereg dokumentów, w tym odpis umowy o pracę, druki z ZUS-u obrazujące wysokość wypłacanych świadczeń emerytalnych wnioskodawcy i jego żony oraz wydruk z rachunku bakowego Bank [...] S.A. Dokumenty te w całej rozciągłości potwierdzają dane i oświadczenia o stanie majątkowym skarżącego i jego gospodarstwa domowego, które zamieścił na formularzu PPF. Ponadto skarżący dołączył do akt orzeczenie o swoim stopniu niepełnosprawności i rachunki opłat za media. Wobec skarżącego orzeczono niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym na stałe. Opłaty miesięczne kształtowały się następująco: energia elektryczna (około 30 zł i 388,84 zł); paliwo gazowe (120,26 zł); usługi telekomunikacyjne (49,40 zł i 122 zł); opłata za mieszkanie (łącznie 343 zł); zobowiązania z tytułu łącznego zobowiązania podatkowego (60 zł na kwartał). Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku I. C. należy w pierwszej kolejności przywołać zasady wynikające z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Stosownie do ich brzmienia, przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Z kolei warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a., tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Należy zauważyć, że w rubryce nr 4 druku urzędowego formularza PPF, skarżący zaznaczył, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Żądanie to zostało powtórzone w piśmie złożonym w dniu [...] r. osobiście w tutejszym Sądzie. W tym miejscu trzeba odnotować, że mocą wcześniejszego postanowienia referendarza sądowego, wydanego w dniu 22 listopada 2011 r., skarżącemu przyznano już prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika procesowego z urzędu. Przyznano już więc wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym. Tym samym kolejne rozpoznawanie żądania ustanowienia adwokata dla skarżącego jest bezprzedmiotowe, a ustanowienie adwokata dla wnioskodawcy pozostaje w mocy aż do zakończenia niniejszego postępowania sądowego. Mając na uwadze powyższe należy podnieść, że wniosek I. C. o zwolnienie od kosztów sądowych należało rozpoznać stosując przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Zwolnienie bowiem wnioskodawcy od kosztów sądowych w przypadku, gdy ustanowiono już dla niego adwokata z urzędu poskutkowałoby bowiem sytuacją, w której skorzystałby on z całkowitego zakresu prawa pomocy (to jest obejmującego zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie zastępcy procesowego). Dokonana w tym kontekście ocena stanu majątkowego skarżącego i wysokości dochodu przypadającego na jego sześcioosobową rodzinę w kwocie około 5.500 zł netto doprowadziła do wniosku, że nie spełnia on wymogu warunkującego uwzględnienie zgłoszonego żądania. Faktem jest, że skarżący i jego małżonka mają na swoim utrzymaniu czworo dzieci, swoich wnuków, dla których stanowią rodzinę zastępczą. Utrzymanie sześciorga osób pociąga za sobą wysokie wydatki. Należy mieć jednak na uwadze to, że wykazanie przez stronę spełnienia przesłanki przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym (sytuacja, w której strona nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania) nie jest tożsame z wykazaniem spełnienia przez nią przesłanki przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym (sytuacja, gdy strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania). Strona oświadczyła, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego na P. Posiada tam również dom o powierzchni [...] m2, a w gospodarstwie tym znajduje się również stodoła, stajnia i garaż. Z gospodarstwa tego można przecież osiągać określony dochód – i to zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio, wydzierżawiając to gospodarstwo osobom trzecim. Po stronie wnioskodawcy istnieją więc możliwości zwiększenia jego dochodu. Ponadto, na marginesie należy zaznaczyć, że strona jednak uiściła kwotę 200 zł tytułem wpisu sądowego od skargi, co miało miejsce we wrześniu 2011 r. Kolejne opłaty sądowe w tej sprawie nie przekroczą kwoty 100 zł – opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem oraz, potencjalnie, wpis sądowy od skargi kasacyjnej (wpis sądowy od skargi kasacyjnej wynosi połowę wpisu sądowego od skargi – § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U, Nr 221, poz. 2193 ze zmianami). Tak więc obecnie, koszty sądowe na tym etapie postępowania sądowego nie przekroczą łącznie kwoty 200 zł. W ocenie rozpoznającego wniosek, skarżący jest jednak w stanie ponieść opłaty sądowe w tej wysokości, ponieważ brak podstaw do tego, aby przyjąć, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.