III SA/Gl 1536/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Krzysztof Targoński ( spr. ) po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2008 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. J. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a: 1. zwolnić od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek oświadczył, że z uwagi na brak potrzebnych zezwoleń nie może w ramach prowadzonej działalności gospodarczej kontynuować dotychczasowej produkcji, wobec czego utrzymuje się on wraz z małżonką, otrzymującą zasiłek [...] w kwocie [...] zł, wyłącznie z [...] w wysokości [...] zł. Dodał, że posiadany przez niego i żonę majątek – zdewastowany las i przedsiębiorstwo obciążone długiem hipotecznym w wysokości [...] zł – jest pozbawiony wartości. Referendarz sądowy, działając na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej w skrócie p.p.s.a.), wezwał stronę do uzupełnienia danych zawartych we wniosku (wezwanie z dnia [...] r.) poprzez: - udokumentowanie wszelkich dochodów skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, w tym wnuczka, - przedłożenie informacji o rachunkach bankowych i dokonywanych na nich operacjach, - złożenie wyjaśnień dotyczących prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, - nadesłanie dokumentów dotyczących stanu zdrowia skarżącego i jego małżonki, - udokumentowanie wysokości wydatków z tytułu stałych opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. W piśmie z dnia [...] r. skarżący oświadczył, że: - dochody nie uległy zmianie, - on ani jego żona nie posiadają rachunków bankowych, - do dokumentów wnuka nie ma dostępu, - w zasadzie nie prowadzi działalności gospodarczej, - wszczęto egzekucje sądową należności Banku [...], które zabezpieczono hipoteką na nieruchomości, na której znajduje prowadzone przez niego Przedsiębiorstwo "A", - w dalszym ciągu nie posiada pozwolenia na produkcję [...], - stan zdrowie uległ dalszemu pogorszeniu, przy czym w związku z inflacją zwiększyły się koszty zakupu leków. Do pisma skarżący załączył plik dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, ponoszone wydatki na zakup leków, umowę o pracę wnuczka, postanowienie o wszczęciu egzekucji, a także kopie deklaracji VAT – 7 z ostatnich sześciu miesięcy. Postanowieniem z dnia 10 marca 2008 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W piśmie z dnia [...] r., nadanym w tym samym dniu przesyłką pocztową, skarżący wniósł o uchylenie postanowienia z dnia 10 marca 2008 roku. Pismo to została potraktowane jako sprzeciw od postanowienia referendarskiego. Skarżący podniósł, że pozostający z nim w gospodarstwie domowym wnuczek osiąga dochód w wysokości [...] zł miesięcznie i ma na utrzymaniu swoją czteroosobowa rodzinę, a także opiekuje się babką w wieku [...] lat. Pomaga również w opiece żony skarżącego i jego [...] letniej siostry. Wnioskodawca dodał również, iż od [...] r. został pozbawiony dochodów, jednak musi ponosić koszty utrzymania przedsiębiorstwa, w związku z brakiem możliwości ogłoszenia upadłości. W tym miejscu należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia sprzeciwu wniesionego na postanowienie referendarskie z dnia 10 marca 2008 r., a zatem kwestia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu przez Sąd. Przechodząc do oceny wniosku wskazać przyjdzie, iż zasługuje on na uwzględnienie. Stosownie do przepisu art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 p.p.s.a. strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.) Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ( art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W ocenie Sądu skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów utrzymania koniecznego dla siebie i żony. Ich wspólne miesięczne dochody to kwota [...] zł, z której ponoszą znaczne wydatki na leczenie. Nie bez znaczenia pozostaje również podeszły wiek skarżącego oraz jego małżonki. Z przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, że saldo końcowe na rachunku bankowym jest ujemne, a jego sytuację majątkową pogarsza dodatkowo prowadzona przeciwko niemu egzekucja sądowa. W tych okolicznościach Sąd uznał, że skarżący wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przedstawionej wyżej oceny nie może zmienić fakt, iż skarżący od [...] do [...] r. prowadził działalność gospodarczą, bowiem ocenie Sądu podlega sytuacja majątkowa wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy – w tej sprawie na [...] roku. Natomiast analiza przesłanych przez wnioskodawcę kopii deklaracji podatkowych uzasadnia stwierdzenie, że prowadzona w tym okresie działalność gospodarcza nie miała istotnego wpływu na sytuacje majątkową skarżącego. W ocenie Sądu nawet gdyby przyjąć, że wnuczek skarżącego ponosi stałe koszty utrzymanie mieszkania (czynsz, gaz, energia elektryczna), to i tak nie zmieniłoby to zaprezentowanej już wyżej oceny, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podeszły wiek skarżącego i jego żony uzasadniają stwierdzenie, że wnuczek jest ich opiekunem. Z tych względów Sąd, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.