III SA/Gl 154/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys – Kmiecik, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, po rozpoznaniu na w trybie uproszczonym w dniu 17 października 2017 r. sprawy ze skargi I. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej podatek od towarów i usług oddala skargę; Zaskarżonym postanowieniem z [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w K., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G., nr [...], z [...] r., nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji tego organu podatkowego z [...] r., nr [...] określającej podatek od towarów i usług za okresy od grudnia 2010 do września 2013r., w odniesieniu do I. M. Organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G.: - postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], nadał rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji ww. organu podatkowego z dnia [...] r., nr [...], określającej I. M. podatek VAT za okresy od grudnia 2010 r. do września 2013 r. w wysokościach określonych w sentencji postanowienia (kwota zobowiązań podatkowych ogółem [...] zł). Odwołaniem z dnia [...] r. pełnomocnik strony zaskarżył przedmiotową decyzję wnosząc o jej uchylenie. W podstawie prawnej postanowienia nadającego rygor natychmiastowej wykonalności organ pierwszej instancji powołał art. 239b § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 4, § 2, § 3, § 4, § 5 w związku z art. 239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2015 r. poz., 613 ze zm., dalej: O.p.) bowiem jego zdaniem - zachodziła sytuacja wynikająca z treści powołanych przepisów, tj. w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki nadania ww. decyzji z dnia [...] r. rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na prowadzenie wobec strony postępowań egzekucyjnych w zakresie innych należności pieniężnych, nieposiadanie przez nią majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na których można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, jak również okres do upływu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż trzy miesiące (co dotyczy wyłącznie okresów rozliczeniowych od grudnia 2010 r. do listopada 2011 r.) przy czym w ocenie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. uprawdopodobnione jest niewykonanie zobowiązań podatkowych wynikających z przedmiotowej decyzji. Pismem z [...] r. I. M. działająca przez pełnomocnika wniosła zażalenie na w/w postanowienie organu z [...] r. Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik strony zarzucił brak podstaw do wydania rozstrzygnięcia z dnia [...] r. dotyczącego nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] r. znak [...]. Po rozpatrzeniu sprawy i dokonaniu oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego Dyrektor Izby Skarbowej w K. wydał zaskarżone postanowienie, którym utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniósł, że podziela ocenę organu pierwszej instancji co do wystąpienia w sprawie przesłanek nadania nieostatecznej decyzji z [...] r. rygoru natychmiastowej wykonalności. W odniesieniu do zarzutów podniesionych w zażaleniu, organ odwoławczy stwierdził, że są one bezzasadne i nie zasługują na uwzględnienie z następujących względów. Wobec I. M. toczą się postępowania egzekucyjne na podstawie 55 tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego W. dotyczące zaległości w łącznej wysokości [...] zł; Ocena zasadności wszczęcia i prowadzenia przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. postępowania podatkowego dotyczącego podatku od towarów i usług za okresy od grudnia 2010 r. do września 2013 r. dalece wykracza poza ramy wpadkowego postępowania związanego z nadaniem decyzji kończącej to postępowanie rygoru natychmiastowej wykonalności. Kwestia ta może stanowić natomiast element postępowania odwoławczego zainicjowanego odwołaniem złożonym przez pełnomocnika strony od decyzji Naczelnika [...] US w G. z dnia [...] r. znak [...], co jest przedmiotem odrębnego postępowania; Organ odwoławczy podziela opinię pełnomocnika, że strona jest podmiotem postępowania, a nie jego przedmiotem - jednakże brak jakichkolwiek znamion wskazujących na to, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika [...] US w G. z dnia [...] r. znak [...] nastąpiło wskutek nierzetelnego wykonywania obowiązków służbowych przez pracowników organu pierwszej instancji, postępujących w sposób niehumanitarny i bez poszanowania godności człowieka; Okresy rozliczeniowe w podatku od towarów i usług od grudnia 2010 r. do listopada 2011 r. ulegają przedawnieniu z dniem [...] r., zatem organ pierwszej instancji wydając w dniu [...] r. postanowienie nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji z [...] r. znak [...] miał podstawę (w odniesieniu do ww. okresów) do powołania fakultatywnej przesłanki z art. 239b § 1 pkt 4 O.p., jako że termin do upływu biegu terminu przedawnienia był krótszy niż trzy miesiące; Zarzut braku jakichkolwiek względów merytorycznych umożliwiających wydanie zaskarżonego postanowienia uznał za zupełnie chybiony, ponieważ: - wobec strony toczą się liczne postępowania egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (k: 5-6). Zatem zachodzi przesłanka określona w art. 239b § 1 pkt 1 O.p. - strona nie posiada majątku, na którym można ustanowić zabezpieczenie rzeczowe i korzystać z pierwszeństwa zaspokojenia, co ustalono na podstawie danych zawartych w bazach danych CZM (k: 31), CEPIK (k: 38) oraz w Centralnej Bazie Ksiąg Wieczystych (k: 40). Ponadto zachodzi przesłanka z art. 239b § 1 pkt 2 O.p. - okresy rozliczeniowe w podatku od towarów i usług od grudnia 2010 r. do listopada 2011 r. przedawniają się z dniem [...] r., tj. z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku zgodnie z art. 70 § 1 O.p.. Zatem (w odniesieniu do ww. okresów) zachodzi przesłanka z art. 239b § 1 pkt 4 O.p. W ocenie organu odwoławczego przedstawiony powyżej stan faktyczny i prawny wraz ze szczegółową analizą materiału dowodowego świadczą o tym, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami, a przedstawiona w nim argumentacja w sposób wystarczający potwierdziła prawidłowość nadania nieostatecznej decyzji wymiarowej rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ nadmienił, że WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/G1 210/16 oddalił skargę wniesioną przez I. M. na postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] r. znak [...]; [...] wydane w analogicznym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia [...] r. I. M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. I wniosła o jego uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że: Przesłanka z art. 239b § 1 pkt 4 O.p. nie wystąpiła, gdyż nie sposób powoływać się na trzymiesięczny okres do upływu biegu terminu przedawnienia jako podstawę nadania rygoru, w sytuacji gdy bieg ten został zawieszony wskutek wszczęcia w dniu [...] r. postępowania w sprawie karnej skarbowej; Zobowiązania podatkowe wobec Naczelnika [...] US w G. nie powinny istnieć, gdyż organ ten zobligowany był w pierwszej kolejności skompensować je z nadwyżkami, które zostały wykazane do zwrotu. W szczególności, w rozliczeniu za grudzień 2010 r. to nie podatnik posiada zaległość wobec organu, lecz organ winien przeksięgować na rzecz podatnika nadwyżkę podatku. Okoliczności skutkujące zaległościami podatnika powstały z winy i manipulacji organu pierwszej instancji poprzez brak komunikacji z pełnomocnikiem, niedostarczenie mu akt sprawy oraz brak skonfrontowania i skonsultowania z nim dokumentacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Stwierdził, że zarzuty przedstawione w skardze nie wnoszą nowych elementów do sprawy, nadto częściowo odnoszą się do decyzji wymiarowej, a nie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Dodał, że w dacie wydania postanowienia organu pierwszej instancji o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, tj. w dniu [...] r., bieg terminu przedawnienia nie był jeszcze zawieszony, co nastąpiło dopiero z dniem [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo - administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Ponadto sąd może stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli została wydana: z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą ( art. 145 § 1 pkt 3 tej ustawy w związku z art. 247 § 1 O.p.). Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.). Sądowa kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym tutaj rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Skarbowej w K. (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy prawidłowa jest dokonana przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. ocena, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. zasadnie nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej z [...] r., dotyczącej rozliczenia podatku od towarów i usług za okresy od grudnia 2010r. do września 2013 r. Należy wskazać, że stosownie do art. 239b § 1 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych, 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Wskazany powyżej przepis stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, co wynika z art. 239b § 2 O.p. Zatem dla nadania rygoru muszą zostać spełnione kumulatywnie dwie przesłanki: 1) powinien zaistnieć co najmniej jeden z czterech warunków określonych w § 1 art. 239b O.p., 2) organ podatkowy powinien uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Tak więc ocena zaskarżonego postanowienia powinna zostać przeprowadzona pod kątem tego, czy organ odwoławczy zasadnie uznał, że doszło do łącznego wystąpienia przesłanek, o których mowa powyżej. Odnośnie postępowania egzekucyjnego w zakresie innych należności pieniężnych ustawodawca nie zawęża rodzaju prowadzonego postępowania egzekucyjnego ani nie wiąże żadnych skutków z wysokością dochodzonej w nim kwoty. Oznacza to, że chodzi o jakiekolwiek formalnie wszczęte i prowadzone (formalnie niezakończone) postępowanie egzekucyjne. Natomiast ze stanu faktycznego sprawy wynika, że w dacie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wobec skarżącej prowadzone były postępowania egzekucyjne w oparciu o 55 tytułów wykonawczych na łączną kwotę [...] zł co stanowi spełnienie przesłanki określonej w art. 239b § 1 pkt 1 O.p. Drugą okolicznością wskazującą na spełnienie przesłanki z pierwszej grupy, powołaną przez organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu jest stwierdzenie faktu, że strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Również ta przesłanka określona w art. 239b § 1 pkt 2 O.p. została spełniona, jako że strona nie posiada w ogóle majątku ruchomego ani nieruchomego pozwalającego na dokonanie zabezpieczenia. Zasadnie zatem organ przyjął, że pozwala to na stwierdzenie, że strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Jeśli uwzględnić fakt, że decyzja podatkowa została wydana [...] r., a doręczona pełnomocnikowi strony [...] r. w roku przedawnienia zobowiązania podatkowego, oczywistym jest fakt istnienia także przesłanki określonej w art. 239b § 1 pkt 4 O.p. Odnośnie przesłanki wskazanej w art. 239b § 2 O.p., tj. uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane zauważyć trzeba, że z brzmienia cytowanych przepisów wynika, że ustawodawca nie wymaga od organu podatkowego udowodnienia, że zobowiązanie wynikające z nie zostanie wykonane za pomocą przewidzianych przepisami procedury dowodów, a jedynie uprawdopodobnienia tego faktu, co oznacza, że rygory uznania jego twierdzeń są złagodzone i odformalizowane. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych, pozwalający na przyspieszenie postępowania. Uprawdopodobnienie, że zobowiązanie nie zostanie wykonane wiąże się z wykazaniem, że pomimo doręczenia decyzji podatkowej zobowiązany nie wykonuje jej, zaś wysokie prawdopodobieństwo niewykonania wiąże się z zaistnieniem jednej z okoliczności wskazanych w art. 239b § 1 O.p., w przypadku skarżącej z: - prowadzeniem postępowania egzekucyjnego co do innych należności pieniężnych, - faktem długotrwałego nieregulowania należności podatkowych, czego wyrazem są decyzje podatkowe za okres od grudnia 2010r. do września 2013r. i to mimo uzyskania w 2013r. dochodu w kwocie [...] zł, natomiast jedyny dochód jaki uzyskała w 2014 r. i w 2015 r. to dochód z emerytury w wysokości odpowiednio [...] zł i [...] zł, - złą sytuacją majątkową strony, - dysproporcją pomiędzy uzyskiwanymi dochodami ([...] zł za rok 2014) a kwotą zaległości objętych rygorem ([...] zł), - stratą z działalności gospodarczej w 2014r. w kwocie [...] zł. Dlatego zasadne jest przyjęcie, że porównanie danych dotyczących majątku skarżącej z wysokością należności wynikających z decyzji wymiarowej wskazuje na wysokie prawdopodobieństwo, że zobowiązania wynikające z decyzji nie zostaną wykonane, jeśli zważyć, że część świadczenia emerytalnego jest wolna od zajęcia. Tym samym została spełniona także przesłanka druga nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, określona w art. 239b § 2 O.p., a zatem, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Organ odwoławczy wyczerpująco odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze. Argumentacja organu jest prawidłowa. Z kolei, zarzuty podniesione przez pełnomocnika skarżącej ustanowionego z urzędu zawarte w piśmie z [...] r. co do naruszenia art. 217 § 1 pkt 1 O.p. poprzez niewyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia pierwszoinstancyjnego i naruszenia art. 121 § 1 O.p. poprzez działanie niebudujące zaufania podatnika do organów podatkowych są całkowicie bezzasadne w kontekście ustalonego w tej sprawie stanu faktycznego. Oznaczenie strony było prawidłowe i przez I. M. niekwestionowane wbrew zarzutom pełnomocnika z urzędu. Organ odwoławczy odniósł się szczegółowo do wszystkich zgłoszonych zarzutów. Stanowisko i argumentacja organu jest w ocenie Sądu prawidłowa, a tym samym Sąd nie podziela zarzutów skargi. Organ nie naruszył bowiem wbrew podnoszonej argumentacji wskazanych w skardze przepisów. Z powyższych względów Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.