III SA/Gl 1542/21
WyrokWSA w Gliwicach2022-08-09
Skład orzekający: Małgorzata Herman, Piotr Pyszny, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy określająca skład, kadencję, zadania zespołu interdyscyplinarnego oraz grup roboczych, a także kompetencje przewodniczącego do powoływania grup roboczych, podjęta na podstawie art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały rady gminy w części dotyczącej określenia składu zespołu interdyscyplinarnego, czasu trwania kadencji zespołu, zadań zespołu i grup roboczych oraz kompetencji przewodniczącego do powoływania grup roboczych. Uznano, że rada gminy przekroczyła delegację ustawową zawartą w art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, która upoważniała ją jedynie do określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania, a nie do ustalania składu, kadencji czy zadań, które są uregulowane w ustawie lub w gminnym programie.Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy w Bielsku-Białej zaskarżył uchwałę Rady Gminy Rajcza z dnia 28 listopada 2011 r. nr XXII/86/2011, dotyczącą trybu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego oraz warunków jego funkcjonowania. Prokurator zarzucił naruszenie art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie poprzez określenie w uchwale składu zespołu i grup roboczych, czasu trwania kadencji zespołu, zadań zespołu i grup roboczych oraz przekazanie kompetencji do powoływania grup roboczych przewodniczącemu zespołu. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Rady Gminy Rajcza nr XXII/86/2011 z dnia 28 listopada 2011 r. w części określonej w załączniku nr 1, tj. § 2 pkt 3, § 4 pkt 1, § 4 pkt 6, § 5 pkt 1, § 5 pkt 3, § 5 pkt 4.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Asesor WSA Piotr Pyszny, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Joanna Pasiecznik-Sól, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Bielsku-Białej na uchwałę Rady Gminy Rajcza z dnia 28 listopada 2011 r. nr XXII/86/2011 w przedmiocie trybu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części określonej w załączniku nr 1 tj.: § 2 pkt 3, § 4 pkt 1, § 4 pkt 6, § 5 pkt 1, § 5 pkt 3, § 5 pkt 4.
W dniu 28 listopada 2011r. Rada Gminy Rajcza, na podstawie art. 18 ust.2 pkt 15 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. Nr 142 z 2001r. poz. 1591 z późn. zm.) oraz art. 9 a ust. 15 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U. Nr 180 poz. 1493 z późn.zm., dalej: ustawa), podjęła uchwałę, nr XXII/86/2011, w sprawie określenia trybu, sposobu powoływania i odwoływania członków Gminnego Zespołu Interdyscyplinarnego w Rajczy oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania.
Prokurator Okręgowy w Bielsku-Białej (dalej: skarżący), działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 5, art. 50 § 1, art. 52 § 1 i art. 53 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 zm., dalej: p.p.s.a.) oraz art. 70 ustawy z 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2016 r. poz. 177) zaskarżył ww. uchwałę Rady Gminy Rajcza nr XXII/86/2011 z 28 listopada 2011r. w części, zarzucając naruszenie art. 9 a pkt 15 ustawy poprzez:
- wskazanie w § 2 pkt 3 załącznika do uchwały katalogu podmiotów wchodzących w skład Zespołu Interdyscyplinarnego;
- wskazanie w § 4 pkt 1 załącznika do uchwały czasu trwania kadencji zespołu interdyscyplinarnego;
- określenie w § 4 pkt 6 załącznika do uchwały zadań Zespołu Interdyscyplinarnego;
- przekazanie w § 5 pkt 1 załącznika do uchwały kompetencji do powołania grupy roboczej Przewodniczącemu Gminnego Zespołu Interdyscyplinarnego;
- wskazanie w § 5 pkt 3 załącznika do uchwały katalogu podmiotów wchodzących w skład Grup Roboczych;
- określenie w § 5 pkt 4 załącznika do uchwały zadań Grup Roboczych.
Na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., wniósł o stwierdzenie nieważności § 2 pkt 3, § 4 pkt 1, § 4 pkt 6, § 5 pkt 1, § 5 pkt 3 i § 5 pkt 4 Załącznika Nr 1 do Uchwały Rady Gminy Rajcza nr XXII/86/2011 z dnia 28 listopada 2011r.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że zaskarżona uchwała ma charakter normatywny i należy do kategorii aktów wykonawczych odnosi się bowiem do wszystkich osób zamieszkałych na terenie gminy. Jako normatywny akt wykonawczy należący do kategorii prawa miejscowego, uchwała powinna spełniać wymogi prawne ustanowione dla tej kategorii aktów w zgodzie z art. 94 Konstytucji.
Upoważnienie Rady Gminy do określenia w drodze uchwały, trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania zawiera art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie.
W zakwestionowanym zapisie § 2 pkt 3 Rada Gminy Rajcza postanowiła, że:
W skład Zespołu Interdyscyplinarnego wchodzą przedstawiciele:
1. Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej
2. Gminnej Komisji Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Rajczy
3. Policji w Rajczy
4. Oświaty w Rajczy
5. ochrony zdrowia
6. kuratorzy sądowi działający przy Sądzie Rejonowym w Żywcu
Również w zapisie § 5 pkt 3 załącznika Rada Gminy określiła w taki sam sposób skład Grup Roboczych.
Zgodnie z normą kompetencyjną, zawartą w art. 9a ust. 15 ustawy, rada gminy ma określić wyłącznie tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania. Przytoczona delegacja ustawowa nie przyznaje Radzie Gminy kompetencji do ustalania składu zespołu interdyscyplinarnego i grup roboczych poprzez wskazanie jednostek, których przedstawiciele są uprawnieni do uczestniczenia w pracach Zespołu. W świetle zapisów ustawy zawartych w art. 9 a ust. 2 stwierdzić należy, że Zespół interdyscyplinarny powołuje Wójt Gminy i to on określa jego skład stosując bezpośrednio przepisy ustawowe i działając w oparciu o zawarte porozumienia ze wskazanymi w ustawie podmiotami.
W § 4 pkt 1 załącznika Rada Gminy Rajcza w sposób nieuprawniony określiła czas trwania kadencji Zespołu Interdyscyplinarnego, wskazując, że kadencja Zespołu Interdyscyplinarnego trwa 3 lata. Analiza przepisów ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie wskazuje, że ustawodawca nie upoważnił Rady Gminy do określenia okresu na jaki Wójt może powołać Zespół Interdyscyplinarny.
Ponadto, Rada Gminy w § 4 pkt 6 oraz § 5 pkt 4 załącznika określiła zadania Zespołu Interdyscyplinarnego oraz zadania Grup Roboczych.
Skarżący wskazał, że w ramach regulacji dotyczącej zespołu interdyscyplinarnego, ustawodawca upoważnił radę gminy do określenia w drodze uchwały trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania. W ocenie skarżącego zapis § 4 pkt 6 oraz § 5 pkt 4 załącznika uchwały narusza te zasady.
W zakwestionowanych zapisach uchwały Rada określiła co należy do zadań Zespołu Interdyscyplinarnego i Grup Roboczych. Tymczasem, po myśli art. 9 b ust. 1 ustawy, zespół interdyscyplinarny realizuje działania określone w gminnym programie przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie, przy czym, program ten przyjmuje postać odrębnych uchwał lub załączników do uchwał, a jego opracowywanie i realizacja należy do zadań własnych gminy. W związku z powyższym działanie Rady Gminy nie mieści się w ramach przekazanego upoważnienia ustawowego zawartego w art. 9 a pkt. 15.
Z kolei, w § 5 pkt 1 załącznika Rada Gminy przekazała przewodniczącemu Zespołu Interdyscyplinarnego kompetencje do powołania grupy roboczej.
Zdaniem skarżącego art. 9 a ust. 15 ustawy nie przewiduje dla rady gminy kompetencji do udzielenia przewodniczącemu zespołu interdyscyplinarnego upoważnienia w zakresie powołania bądź ustalania składu grupy roboczej. Skarżący podkreślił, że organ stanowiący, podejmując akty prawne w oparciu o normę ustawową, musi ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu. Ponadto wskazał, że problem podmiotu powołującego grupę roboczą został przez ustawodawcę jednoznacznie rozstrzygnięty w art. 9 a ust. 10 ustawy.
Zgodnie z tym przepisem: "Zespół interdyscyplinarny może tworzyć grupy robocze w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach.". Zatem tylko zespół może tworzyć grupy robocze. Brak jest podstaw do przekazania przez radę gminy tej kompetencji Przewodniczącemu, któremu ustawa jej nie przyznała.
Podsumowując, skarżący stwierdził, że zaskarżone przepisy załącznika do uchwały podjęte zostały z przekroczeniem normy kompetencyjnej zawartej w art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, co oznacza, że wskazane zapisy istotnie naruszają prawo, a tym samym uchwała jest niezgodna z przepisami obowiązującymi w dniu jej podjęcia.
W odpowiedzi na skargę, Rada Gminy Rajcza częściowo uwzględniła zarzuty podniesione w skardze. W szczególności uznała zarzuty skarżącego co do określenia w załączniku zadań Zespołu Interdyscyplinarnego oraz Grup Roboczych, bowiem ustawodawca nie upoważnił Rady Gminy do wskazywania zadań w/w podmiotów, które wynikają z ustawy. W tym zakresie przychyliła się do żądania skarżącego.
Zgodziła się również z twierdzeniem skarżącego, że powierzenie Przewodniczącemu Gminnego Zespołu Interdyscyplinarnego prawa powoływania grupy roboczej jest przekroczeniem delegacji ustawowej i naruszeniem art. 9 a ust. 10 ustawy. W pozostałym zakresie zarzuty uznała za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 i 6 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2022 r., poz. 329 z późn.zm, dalej: p.p.s.a.), w tym także na akty uchwalane przez organy stanowiące gmin.
Na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Odnośnie aktów organów gmin, przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 zd. pierwsze ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 713, dalej: u.s.g.), zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Jednak nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego (art. 94 ust. 1 u.s.g.). Na podstawie argumentacji a contrario do postanowień art. 91 ust. 4 u.s.g., stanowiącego, iż w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że wydano je z naruszeniem prawa, należy przyjąć, że każde "istotne naruszenie prawa" uchwałą lub zarządzeniem organu gminy oznacza ich nieważność (por. T. Woś (w:) T. Woś., H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2012 r., s. 761-762).
Do takich naruszeń zalicza się między innymi naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje do wydania aktu lub brak podstawy prawnej, bądź przepisów prawa ustrojowego lub przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie to nie wystąpiło (vide: M. Stahl, Z. Kmieciak "Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny" w: Samorząd terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-1023). O istotnym naruszeniu prawa można zatem mówić wówczas, gdy naruszenie dotyczy przepisów prawa ustrojowego, materialnego czy procedury podejmowania aktów (por. wyroki NSA z 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, publ. OwSS 1998/3/79; z 8 lutego 1996 r., SA/Gd 327/95, publ. OwSS 1996, Nr 3, poz. 90; z 26 lipca 2012 r., I OSK 679/12 i I OSK997/12).
Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy pozostaje ona w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest zatem konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Za nieistotne naruszenie prawa należy natomiast uznać takie naruszenie, które jest mniej doniosłe w porównaniu z innymi przypadkami wadliwości, jak np. nieścisłość prawna czy też błąd, który nie ma wpływu na istotną treść aktu organu gminy. Takie naruszenia są jedynie przesłanką do wskazania, że akt został wydany z naruszeniem prawa, ale nie stanowią przesłanki do stwierdzenia jego nieważności.
Uchwały organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Podstawą stwierdzenia takiego faktu jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. Ani przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ani ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym nie wprowadzają innych kryteriów oceny sądu niż zgodność zaskarżonego aktu organu gminy z przepisami prawa. Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał.
W piśmiennictwie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wówczas, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Zatem sprzeczność uchwały (zarządzenia) z prawem musi być oczywista i bezpośrednia.
Legitymacja Prokuratora do wniesienia skargi w niniejszej sprawie wynika z art. 50 § 1 p.p.s.a. oraz art. 70 ustawy z 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2019 r. poz. 740 t.j.).
Przedmiotem skargi i kontrolą Sądu objęto uchwałę Rady Gminy Rajcza z 28 listopada 2011 r., Nr XXII/86/2011, w sprawie określenia trybu, sposobu powoływania i odwoływania członków Gminnego Zespołu Interdyscyplinarnego w Rajczy oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania.
Należy zaznaczyć, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego gdyż zawiera normy abstrakcyjne i generalne. Sąd orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela pogląd ugruntowany już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że uchwała rady gminy w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego stanowi akt prawa miejscowego (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1922/11, wyrok WSA w Poznaniu z 16 stycznia 2020r. w spr. IV SA/Po 738/19). Zaskarżona uchwała została jako akt prawa miejscowego opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego w dniu 16 stycznia 2012 r. i weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Wymieniona uchwała została podjęta na podstawie art. 9 a ust. 15 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1249 ze zm., dalej: ustawa), który stanowi, że Rada gminy określi, w drodze uchwały, tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania.
Zgodnie z treścią art. 9 a ust.2 wymienionej ustawy zespół interdyscyplinarny powołuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W myśl art.9 a ust.3 ustawy w skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą przedstawiciele:
1) jednostek organizacyjnych pomocy społecznej;
2) gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych;
3) Policji;
4) oświaty;
5) ochrony zdrowia;
6) organizacji pozarządowych.
Ponadto, zgodnie z treścią art. 9 a ust. 4 i 5 ustawy, w skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą także kuratorzy sądowi. W skład zespołu interdyscyplinarnego mogą wchodzić także prokuratorzy oraz przedstawiciele podmiotów innych niż określone w ust. 3, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie.
W myśl art. 9a ust. 8 ustawy zespół interdyscyplinarny działa na podstawie porozumień zawartych między wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta a podmiotami, o których mowa w ust. 3 lub 5.
Natomiast zgodnie z treścią art. 9a ust.10 ustawy, zespół interdyscyplinarny może tworzyć grupy robocze w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach.
W myśl art. 9 a ust.11 i 12 ustawy w skład grup roboczych wchodzą przedstawiciele:
1) jednostek organizacyjnych pomocy społecznej;
2) gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych;
3) Policji;
4) oświaty;
5) ochrony zdrowia.
W skład grup roboczych mogą wchodzić także kuratorzy sądowi, a także przedstawiciele innych podmiotów, specjaliści w dziedzinie przeciwdziałania przemocy w rodzinie.
W niniejszej sprawie zaskarżono następujące przepisy załącznika nr 1 do uchwały:
1) § 2 pkt 3,
2) § 4 pkt 1;
3) § 4 pkt 6;
4) § 5 pkt 1;
5) § 5 pkt 3;
6) § 5 pkt 4.
Ad. 1)
Zgodnie z treścią § 2 pkt 3 zaskarżonej uchwały w skład Zespołu Interdyscyplinarnego wchodzą przedstawiciele:
- Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej,
- Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Rajczy,
- Policji w Rajczy,
- Oświaty w Rajczy,
- ochrony zdrowia,
- kuratorzy sądowi działający przy Sądzie Rejonowym w Żywcu.
Ustalenie w przepisie § 2 pkt 3 zaskarżonej uchwały w sposób enumeratywny składu zespołu interdyscyplinarnego stanowi przekroczenie delegacji ustawowej określonej w ww. art. 9a ust. 15 . W przepisie tym rada gminy została bowiem upoważniona jedynie do określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego czyli do ustalenia procedury oraz metody postępowania w sprawie powoływania tego zespołu. Upoważnienie to nie obejmuje natomiast określenia przez radę składu zespołu bo skład takiego zespołu określono w ustawie, a jego członków powołuje wójt. Dodać należy, że przepis § 2 pkt 3 uchwały jest nadto sprzeczny z treścią art.9 a ust. 5 ustawy, bo w skład zespołu interdyscyplinarnego mogą wchodzić także prokuratorzy oraz przedstawiciele podmiotów innych niż określone w ust. 3, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Ponadto, przepis § 2 pkt 3 uchwały modyfikuje uregulowanie ustawowe.
Zgodnie zaś z treścią § 118 w związku z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. z 2016r. poz.283 ze zm.) w aktach prawa miejscowego nie powtarza się przepisów ustawowych. W orzecznictwie sądów administracyjnych jest powszechnie przyjęty pogląd, że powtarzanie w uchwałach organów gminy uregulowań ustawowych jest istotnym naruszeniem prawa. Uchwała rady gminy nie może bowiem regulować jeszcze raz tego, co jest już zawarte w obowiązującej ustawie, gdyż mogłoby to prowadzić do sytuacji, w której powtórzony przepis będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co mogłoby skutkować całkowitą lub częściową zmianą intencji prawodawcy. Podkreślenia wymaga również, że w orzecznictwie dopuszcza się w drodze wyjątku możliwość powtarzania w akcie prawa miejscowego zapisów ustawowych, o ile takie powtórzenie ma charakter dosłowny i jeżeli jest to uzasadnione względami zapewnienia komunikatywności tekstu prawnego, stanowiąc określenie materii, która jest regulowana aktem prawa miejscowego, jednakże i w takich sytuacjach winno się raczej poprzestać na odesłaniu do odpowiednich uregulowań ustawowych, celem uniknięcia ewentualnych istotnych wątpliwości interpretacyjnych co do tego, w jakim brzmieniu dana norma prawna (przytoczonym czy następnie zmienionym) obowiązuje na gruncie danego aktu prawa miejscowego. (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Go 132/18, wyroki WSA w Poznaniu z: 22 kwietnia 2015 r., IV SA/Po 1284/14; 3 lutego 2015 r., IV SA/PO 582/14; z 14 czerwca 2018 r., IV SA/Po 431/18; wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r., II GSK 2114/11).
W niniejszej sprawie przepis § 2 pkt 3 zaskarżonej uchwały stanowi powtórzenie uregulowania ustawowego (art. 9 a ust. 3 ustawy) z pewnymi modyfikacjami co jest niedopuszczalne i stanowi istotne naruszenie prawa.
Zatem w ocenie Sądu, że przepis § 2 pkt 3 zaskarżonej uchwały wydano z przekroczeniem upoważnienia ustawowego określonego w art.9a ust.15 ustawy a ponadto jest on sprzeczny z treścią art. 9 a ust. 5 ustawy.
Ad. 2)
Zasadny okazał się zarzut istotnego naruszenia art. 9 a ust. 15 ustawy poprzez wprowadzenie do § 4 pkt 1 uchwały kadencji 3 letniej dla zespołu. Wprawdzie powołany ww. art. 9 a ust. 15 uprawnia Radę Gminy do określenia szczegółowych warunków funkcjonowania zespołu interdyscyplinarnego, ale kadencyjność członków zespołu powoduje automatyzm w ustawaniu członkostwa. Natomiast wprowadzenie zapisu o czasie trwania kadencji doprowadziło do sytuacji wkroczenia w kompetencje wójta (burmistrza, prezydenta), który zgodnie z art. 9 a ust. 2 wspomnianej wyżej ustawy, jest uprawniony do powołania zespołu (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 155/21). Nie ulega wątpliwości, że okres kadencyjności zespołu interdyscyplinarnego nie mieści się w pojęciu "trybu i sposobu powoływania członków zespołu" ani w sformułowaniu "szczegółowych warunków funkcjonowania zespołu", które to dotyczy kwestii organizacyjnych, ale nie obejmuje ustalania okresu kadencji zespołu. Z tych przyczyn ustalenie w uchwale w § 4 pkt 1 okresu kadencji zespołu jest pozaustawowym czasowym ograniczeniem funkcjonowania takiego zespołu, niedopuszczalnym w akcie prawa miejscowego (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 15 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 103/20);
Ad. 3)
W § 4 pkt 6 załącznika do uchwały określono zadania zespołu interdyscyplinarnego, pomijając, że w myśl art. 9 a ust. 8, zespół działa na podstawie porozumień zawartych między wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta a podmiotami, o których mowa w ust. 3, 3a lub 5, ponadto realizuje działania określone w gminnym programie przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie co wynika z art. 9 b ust. 1 ustawy i co więcej stanowi powtórzenie art. 9 b ust. 2 ustawy, a zarazem przekroczenie delegacji ustawowej określonej w art. 9 a ust. 15 ustawy.
Ad. 4)
Zgodnie z treścią § 5 pkt 1 załącznika do uchwały członków grup roboczych powołuje Przewodniczący zespołu interdyscyplinarnego. Z wymienionego przepisu wynika, że to przewodniczący zespołu ustala skład grupy roboczej. Należy wskazać, że, przepisy ustawy nie upoważniają przewodniczącego zespołu do określenia składu grupy roboczej. Przewodniczący jest uprawniony jedynie do kierowania pracą zespołu, organizowania jego pracy czy wyznaczania terminów posiedzeń. Nie jest on natomiast uprawniony do ustalania składu grupy roboczej bowiem nie wynika to z przepisów ustawy. Również delegacja ustawowa z art. 9 a ust.15 nie upoważnia rady gminy do udzielenia kompetencji przewodniczącemu zespołu do powoływania członków zespołu roboczego. Upoważnienie ustawowe określone w art. 9 a ust.15 obejmuje delegację dla rady gminy do określenia szczegółowych warunków funkcjonowania zespołu a w pojęciu tym nie mieści się kompetencja do upoważnienia przewodniczącego zespołu do ustalania składu grupy roboczej. Przepis § 5 ust.2 zaskarżonej uchwały wydano zatem z przekroczeniem delegacji ustawowej, o której mowa w art. 9 a ust.15 ustawy.
Ad. 5)
W § 5 pkt 1, w sposób wykraczający wprost poza delegację ustawową określono skład grup roboczych, do których wchodzą wskazani imiennie przez poszczególnych członków zespołu interdyscyplinarnego pracownicy:
Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej,
- Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Rajczy,
- Policji w Rajczy,
- Oświaty w Rajczy,
- ochrony zdrowia,
- kuratorzy sądowi działający przy Sądzie Rejonowym w Żywcu.
Ad. 6)
Zadania grup roboczych w sposób wyraźny określone zostały w ustawie, a zatem postanowienie zawarte w § 5 pkt 3 uchwały jest całkowicie zbytecznym powtórzeniem art. 9 b ust. 3 ustawy oraz nie mieści się w delegacji ustawowej zawartej w art 9 a ust. 15 ustawy.
Podsumowując, Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona. Prokurator słusznie zarzucił, że ww. przepisy załącznika nr 1 uchwały z 28 listopada 2011 r., wskazane w skardze, w sposób istotny naruszają prawo. Mając to na uwadze, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził nieważność zaskarżonych postanowień.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło