III SA/Gl 1544/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer Sedzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 marca 2022 r. sprawy ze skargi R. H. na postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) umarza postępowanie w sprawie, 3) zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. R. H. (dalej: strona, skarżąca) zaskarżyła postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z [...] r. o numerze [...], którym organ ten odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z [...] r., nr [...]. W podstawie prawnej postanowienia organ przywołał art. 58 i art. 59 § 2 w związku z art. 129 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: k.p.a.). Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącej 2 kwietnia 2021 r. w trybie art. 44 k.p.a. Doręczenie przebiegało w następujący sposób: 26 lutego 2021 r. przesyłka została wysłana listem poleconym za pośrednictwem Poczty Polskiej na adres do doręczeń skarżącej; 1 marca została awizowana po raz pierwszy, 9 marca po raz drugi; 17 marca przesyłkę zwrócono nadawcy jako niepodjętą w terminie; 18 marca przesyłkę wysłano ponownie listem poleconym i ta przesyłka również była awizowana dwukrotnie – po raz pierwszy 19 marca, po raz drugi 29 marca, a 6 kwietnia została zwrócona nadawcy z adnotacją nie podjęto w terminie. Organ uznał, że 14 dniowy termin z art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. upłynął z dniem 2 kwietnia, a zatem ten dzień należy uznać za datę doręczenia stronie decyzji organu pierwszej instancji. Odwołanie od tej decyzji wpłynęło 7 lipca 2021 r., a więc po terminie z art. 129 § 2 k.p.a., stąd postanowienie o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Pełnomocnik strony 7 lipca 2021 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] r. wraz z odwołaniem od tej decyzji. Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. organ odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Odrębnym postanowieniem z [...] r. organ stwierdził uchybienie przez skarżącą terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z [...] r., nr [...]. W skardze do sądu administracyjnego na postanowienie z [...] r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] r., strona zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 58 § 1 i § 2 w zw. z art. 59 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu stronie pomimo, że ta w zawitym terminie siedmiodniowym złożyła wniosek o przywrócenie terminu uprawdopodobniając, iż nie ponosi winy za uchybienie terminowi do złożenia odwołania; 2) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wyprowadzenie ze zgromadzonego materiału dowodowego wniosku, iż strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu po upływie siedmiodniowego terminu do złożenia owego wniosku, a nadto nie uprawdopodobniła faktu uchybienia terminowi do złożenia odwołania bez swojej winy; pomimo że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie niezbicie wynika, w jakiej dacie strona dowiedziała się o wydaniu spornych decyzji i uchybieniu terminowi do złożenia odwołania, a także iż nie ponosi winy za fakt tego uchybienia; 3) art. 7, art. 77 § 1 i art. 81a § 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości w przedmiocie poprawności doręczenia przesyłek zawierających sporne decyzje oraz daty w jakiej strona dowiedziała się o uchybieniu terminu na niekorzyść strony, pomimo że stanu faktycznego w tym zakresie nie da się jednoznacznie wyjaśnić i organ winien te nieścisłości interpretować na korzyść strony; 4) art. 7, art. 7b, art. 77 § 1, i art. 80 k.p.a. poprzez brak dopuszczenia dowodu z przesłuchania pracownika poczty, który dokonał doręczenia spornych przesyłek i brak wystąpienia do Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z wnioskiem o udzielenie informacji w przedmiocie daty w jakiej stronie doręczono tytuły wykonawcze w sprawie egzekucji kar administracyjnych; pomimo że strona złożyła stosowne wnioski dowodowe, które miały wyjaśnić niejasności w stanie faktycznym i umożliwić jej wykazanie swoich racji, co w konsekwencji doprowadziło organ do wniosku, iż strona nie spełniła warunków do przywrócenia terminu. W oparciu o tak przedstawione zarzuty, strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i o zasądzenie od organu na rzecz strony zwrotu kosztów procesu. Ponadto na podstawie art. 106 § 3 k.p.a. wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu: 1) oświadczenia R. H. i K. J. z 14 października 2021 r. i 5 maja 2021 r., o braku próby doręczenia spornych przesyłek również 19 i 29 marca 2021 r., a także braku pozostawienia w tych dniach awiza w drzwiach lokalu strony; 2) tytułów wykonawczych z [...]r. - na fakt braku winy strony w niezachowaniu terminu do złożenia odwołania od spornej decyzji w terminie; daty w jakiej strona dowiedziała się o uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się zasadna. W pierwszym rzędzie wskazać trzeba, że stosownie do treści art. 58 k.p.a.: W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.(§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. (§ 2). Z treści tego przepisu wynika, że organ winien przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, w przypadku stwierdzenia, że doszło do jego uchybienia. W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z [...] r. organ stwierdził uchybienie przez skarżącą terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z [...] r., nr [...]. Sądowi z urzędu wiadomym jest, że skarga na to postanowienie wyrokiem tut. Sądu z 17 lutego 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 1583/21, została uwzględniona i postanowienie zostało uchylone. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że: "Dla stwierdzenia na podstawie art. 134 k.p.a., jak w zaskarżonym postanowieniu, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, konieczne jest ustalenie, że termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg, a to następuje z chwilą doręczenia stronie decyzji organu pierwszej instancji. (...) Pierwszoplanowe znaczenie ma zatem kwestia doręczenia skarżącej decyzji organu pierwszej instancji, czy miało ono miejsce w sposób przewidziany przepisami k.p.a. W niniejszej sprawie doręczenie uznano za dokonane w trybie art. 44 k.p.a. Decyzję wysłano na adres: S., ul [...], wskazany w CEiDG jako adres do doręczeń. Miejsce prowadzenia działalności gospodarczej to S. ul. [...]. Pierwsze doręczenie (przesyłka nadana 26 lutego) uznano za niebyłe, co można wnioskować stąd, że podjęto drugą próbę doręczenia, nadano ponownie przesyłkę 18 marca i tę próbę uznano za skutecznie dokonaną. Słusznie jednak podniosła strona skarżąca, że to doręczenie nie spełnia wymogów z art. 44 k.p.a. Towarzyszący temu doręczeniu dokument nie wskazuje na zachowanie wszystkich warunków kodeksowych. Wynika z niego, że 18 marca "NIE ZASTANO – AWIZOWANO UP S. 1". Przepis art. 44 § 2 k.p.a. wymaga, by zawiadomienie o pozostawieniu pisma zawierało informację o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, które umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata. O ile informację – awizowano UP S. 1 - można uznać za informację, gdzie można odebrać przesyłkę, o tyle nie ma w tym dokumencie pouczenia w jakim terminie przesyłka pozostaje do odbioru. Brak również informacji, gdzie zawiadomienie pozostawiono. Przepis art. 44 § 3 k.p.a. stanowi następnie, że W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Dowód doręczenia towarzyszący tej przesyłce nie zawiera żadnych informacji w tym zakresie. Nie wynika z niego, by miało miejsce powtórne awizowanie i w jaki sposób miało być dokonane. Oceny zachowania warunków doręczenia zastępczego w trybie art. 44 k.p.a. należy dokonywać na podstawie dokumentu towarzyszącego przesyłce, nazywanego potocznie "zwrotnym dowodem doręczenia". Z dokumentu tego musi wynikać sposób doręczenia, a stosowne informacje muszą pochodzić od doręczyciela, jako osoby, która czynności te wykonywała i która poświadcza swym podpisem wszystkie związane z tym okoliczności. Prawidłowość doręczenia decyzji organu pierwszej instancji ma fundamentalne znaczenie dla sytuacji prawnej strony postępowania, ponieważ warunkuje jej prawo do skorzystania ze środka odwoławczego, a w dalszej kolejności prawo odwołania się do sądu. Dlatego fakt prawidłowego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji musi mieć charakter niepodważalny. W niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony. Wątpliwości, o których tu mowa, nie rozwiewa ani dokument nazwany "Śledzenie przesyłek", ani wyjaśnienia Poczty Polskiej zawarte w piśmie z 13 sierpnia 2021 r., na które powołał się organ. Są to, zdaniem Sądu, dowody wtórne i pośrednie. Nie zostały sporządzone przez doręczyciela pocztowego w chwili doręczania przesyłki i poświadczone przez niego. Ponadto nadal nie usuwają wątpliwości co do treści pouczenia w przypadku pierwszego i drugiego awizowania przesyłki. Sąd nie widzi podstaw do przyjęcia, jak w zaskarżonym postanowieniu, że miało miejsce prawidłowe doręczenie skarżącej decyzji organu pierwszej instancji." Sąd orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu przywołanego wyżej wyroku. W tym stanie rzeczy, wobec braku prawidłowego doręczenia skarżącej decyzji organu pierwszej instancji, nie rozpoczął swego biegu termin do wniesienia odwołania od tej decyzji. Brak było zatem podstaw do wydania zaskarżonego postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] r. nr [...]. Dlatego zaskarżone postanowienie nie mogło się ostać w obiegu prawnym i w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Sąd je uchylił, stwierdzając naruszenie przepisów postepowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Jednocześnie, uznając, że brak jest podstaw do kontynuowania w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego, na podstawie w art. 145 § 3 p.p.s.a. Sąd umorzył postępowanie administracyjne. Przepis ten jest przeniesieniem na grunt postępowania sądowoadministracyjnego instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 105 § 1 k.p.a. Sąd, wstępując w rolę organu administracji publicznej, wykonuje przypisany organowi obowiązek. Wydane orzeczenie sądu zastępuje więc rozstrzygnięcie organu administracji publicznej i pełni funkcję decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w całości lub w części, kończąc postępowanie bez rozstrzygania sprawy co do jej istoty (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 5, Warszawa 2017). Przyczyna bezprzedmiotowości postępowania w postaci braku prawidłowego doręczenia decyzji, wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Jeżeli nie nastąpiło prawidłowe doręczenie decyzji, to nie jest możliwe dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji i postępowanie administracyjne należało umorzyć w całości. W związku z umorzeniem postępowania nie zachodziła konieczność odnoszenia się do pozostałych zarzutów złożonej skargi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Złożyły się na nie uiszczony wpis od skargi w kwocie [...] zł oraz koszty zastępstwa w kwocie [...] zł, których wysokość ustalono w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).