III SA/Gl 1546/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-05-15
Skład orzekający: Jolanta Skowronek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, złożony ponownie po wydaniu postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, może zostać uwzględniony bez wykazania istotnej zmiany okoliczności faktycznych uzasadniającej ponowne rozpatrzenie sprawy?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony ponownie po wydaniu postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy może zostać uwzględniony jedynie w sytuacji, gdy strona wykaże istotną zmianę okoliczności faktycznych w porównaniu do stanu rzeczy przedstawionego we wcześniejszym wniosku. Brak wykazania takiej zmiany oznacza, że argumentacja zawarta w poprzednim postanowieniu pozostaje aktualna i nie ma podstaw do jego zmiany lub uchylenia.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowo Usługowe A sp. j. złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. Wniosek ten został złożony ponownie, po tym jak starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 28 lutego 2017 r. odmówił przyznania prawa pomocy. Strona skarżąca uzasadniała swój ponowny wniosek trudną sytuacją finansową wynikającą z zaległości podatkowych, postępowań egzekucyjnych, zawieszenia działalności gospodarczej i strat finansowych, wskazując na niską wartość posiadanego majątku w porównaniu do wartości wpisów sądowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno Handlowo Usługowego A sp. j. M. M., P. M. w J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 28 lutego 2017 r. starszy referendarz sądowy odmówił skarżącej Spółce przyznania prawa pomocy. Na powyższe rozstrzygnięcie nie wniesiono żadnego środka zaskarżenia.
Tymczasem wnioskiem z dnia 18 kwietnia 2017 r. (data stempla pocztowego) Spółka jawna A M. M., P. M. w J. ponownie wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W jego uzasadnieniu po raz kolejny wskazała, że jest podmiotem, który prowadził działalność gospodarczą w zakresie handlu hurtowego i detalicznego [...]. W miejscu siedziby – to jest przy ul. [...] w J. posiadała stację [...]. Jednakże w związku z posiadanymi zaległościami w kwocie 330.000,00 zł wszczęte zostało wobec Spółki postępowanie egzekucyjne. Wprawdzie Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje, na podstawie których wymierzony został podatek akcyzowy za 12/2007, 01/2008 i 02/2008, niemniej jednak wyroki, które w tych sprawach zapadły, na skutek ich zaskarżenia przez Dyrektora Izby Celnej nie są jeszcze prawomocne. Ponieważ w związku z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi Spółka jawna A została pozbawiona środków obrotowych 1 stycznia 2016 r. zawiesiła prowadzoną działalność. W 2014 r. poniosła bowiem stratę rzędu 216.000,00 zł, podczas gdy za 2015 r. strata ta wynosiła 67.000,00 zł (vide: bilans wraz z rachunkiem zysków i strat za wskazany wyżej okres). Obecnie żadnej działalności nie prowadzi. Nie rozlicza się z podatku VAT. Środków w kasie i na rachunkach bankowych nie posiada. Podobnie jej konta bankowe zostały zlikwidowane. Jedyny majątek, którym dysponuje oszacowany został na ok. 5.642,00 zł (vide: rubryka nr 7 formularza), podczas gdy łączna wartość przedmiotu zaskarżenia we wszystkich sprawach, które obecnie skarży wynosi ok. 1.800.000,00 zł, co oznacza, że łączna wartość wpisów wyniesie 22.677,00 zł. Ponieważ nie jest w stanie ich uiścić domaga się zwolnienia z kosztów sądowych. Tym bardziej, że zapłata posiadanych przez Spółkę wierzytelności ma nastąpić dopiero w 2018 r.
Do wniosku dołączyła informację o zamknięciu rachunków do prowadzenia operacji w obrocie gospodarczym posiadanych w [...], z której ustalono, że aktualnie Spółka posiada rachunek kredytowy z niewymagalnym zadłużeniem zamykającym się wartościowo w kwocie czterocyfrowej i rachunek techniczny do obsługi tego zadłużenia (vide: zaświadczenie z 15 lutego 2017 r. analogiczne jak przy piśmie z dnia 23 lutego 2017 r.).
Dodatkowo w piśmie z dnia 18 kwietnia 2017 r. strona wystąpiła o załączenie do wniosku dokumentów, które uprzednio przedłożyła, a które obejmowały: tytuły wykonawcze wraz z dokonanymi zajęciami wierzytelności z rachunku bankowego; polecenia przelewu spłaty zajęć sądowych; protokół o stanie majątkowym zobowiązanego wraz z wydrukiem z KRS; zeznanie podatkowe PIT-36L za 2015 r.; wyciągi bankowe za ostatnie trzy miesiące wspólnika P. M.; sprawozdanie finansowe za 2015 r. wspólnika Sp. z o.o. B w J. wraz z zeznaniem podatkowym CIT-8 za okres od 18 listopada 2014 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz pismo z dnia 10 lutego 2017 r., w którym poinformowała, że wobec Spółki jawnej A nie jest prowadzone postępowanie likwidacyjne bądź upadłościowe tylko egzekucja administracyjna prowadzona przez Izbę Celną od roku 2014.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje.
Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W tym miejscu należy jednak zauważyć, że wniesiony w chwili obecnej przez stronę skarżącą wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) jest drugim wnioskiem złożonym w tejże sprawie, zatem jego rozpoznanie winno nastąpić w kontekście z art. 165 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Takim orzeczeniem jest niewątpliwie powołane na wstępie postanowienie z dnia 28 lutego 2017 r., jako że odnosi się ono w swej treści do należnych w sprawie kosztów sądowych, co do których strona ponownie ubiega się o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji w pierwszej kolejności należało ocenić, czy sytuacja skarżącej Spółki i jej wspólników w odniesieniu do złożonego uprzednio wniosku uległa zmianie w takim stopniu, iż uzasadnione jest zastosowanie przewidzianej w art. 165 ustawy p.p.s.a. regulacji prawnej. Dokonując takiej analizy rozpoznający sprawę doszedł do przekonania, że przedstawione w nadesłanym formularzu – druk PPPr - informacje nie pozwalają przychylić się do zgłoszonego żądania. Zauważyć bowiem należy, że obecny wniosek skarżącej Spółki odpowiada swoją treścią poprzedniemu wnioskowi, który nie został uwzględniony (vide: art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). Ponieważ nie wskazano w nim jakichkolwiek zmian w zakresie dotychczasowych okoliczności faktycznych (ograniczono się jedynie do przywołania takich samych danych uzupełnionych o dokumenty, które dołączono do uprzednio złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 30 grudnia 2016 r.), tym samym zawarta w postanowieniu z 28 lutego 2017 r. argumentacja pozostaje aktualna i nie wymaga powtórzenia. Rozstrzygnięcie to ma nadal moc obowiązującą, gdyż rozpoznający sprawę nie doszukał się podstaw do jego zmiany bądź uchylenia polegającego na przyznaniu prawa pomocy w postaci zwolnienia z kosztów sądowych. Wprawdzie do złożonego obecnie wniosku dołączono zaświadczenie z Banku [...], które przedłożono również przy piśmie z dnia 23 lutego 2017 r., informujące o zamknięciu rachunków bankowych do prowadzenia operacji w obrocie gospodarczym. Niemniej jednak z powyższego wynika również, że Spółka posiada jeszcze rachunek kredytowy z niewymagalnym zadłużeniem zamykającym się wartościowo w kwocie czterocyfrowej i rachunek techniczny do obsługi tego zadłużenia, których wyciągi do obecnie złożonego wniosku nie zostały przedłożone. Podobnie jak pozostałe dokumenty, których brak akcentowano w poprzednio wydanym postanowieniu z dnia 28 lutego 2017 r. Obejmowały one m.in. zaświadczenie wystawione przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego potwierdzające, że Spółka jawna A od 1 stycznia 2016 r. do nadal nie rozlicza się z urzędem skarbowym to jest nie składa deklaracji podatkowych VAT-7, PIT-4R oraz informacji PIT-11, jak również aktualnych wydruków z posiadanego w Banku Spółdzielczym w C. rachunku bankowego, z którego dokonano całkowitej spłaty zajęcia lub zaświadczenia o jego zamknięciu, a nadto dokumentów księgowych odnoszących się do drugiego wspólnika to jest Spółki z o.o. B, w której P. M. jest prezesem zarządu. To jest bilansu tejże Spółki wraz z rachunkiem zysków i strat za 2016 r., raportami kasowymi, deklaracjami VAT i wyciągami z kont bankowych za ostatnie trzy miesiące. Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 165 oraz art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło