III SA/Gl 1547/21
WyrokWSA w Gliwicach2022-07-05
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Małgorzata Herman, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynności polegające na załadunku urobku i rozbiórce zwałów gliny, prowadzone po wygaśnięciu koncesji na wydobycie, stanowią 'ruch zakładu górniczego' w rozumieniu przepisów Prawa geologicznego i górniczego, a ich prowadzenie bez planu ruchu stwarza bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa?Ratio decidendi
Czynności takie jak załadunek urobku i rozbiórka zwałów gliny, nawet po wygaśnięciu koncesji, mogą być uznane za 'ruch zakładu górniczego'. Prowadzenie tych czynności bez zatwierdzonego planu ruchu, zwłaszcza w kontekście stwierdzonych zagrożeń (np. osuwisko, eksploatacja spod lustra wody), stwarza bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa zakładu, pracowników i środowiska, uzasadniając wstrzymanie ruchu na podstawie art. 171 ust. 1 pkt 2 Prawa geologicznego i górniczego.Stan faktyczny
Spółka Kopalnia B sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego, która uchyliła decyzję organu I instancji i wstrzymała ruch likwidowanego zakładu górniczego, określając warunki wznowienia ruchu. Kontrola wykazała, że spółka prowadziła załadunek urobku i rozbiórkę zwałów gliny po wygaśnięciu koncesji, a także uzyskała nową koncesję na część poprzedniego obszaru. Spółka twierdziła, że nie prowadzi działalności wydobywczej ani likwidacji, a jedynie załadunek urobku z lat poprzednich, co nie stanowi ruchu zakładu górniczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2022 r. sprawy ze skargi Kopalni B sp. z o. o. w W. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia 27 sierpnia 2021 r. nr PR.9201.3.2021 w przedmiocie wstrzymania ruchu zakładu górniczego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z 27 sierpnia 2021 r., nr PR.9201.3.2021 Prezes Wyższego Urzędu Górniczego (dalej: organ odwoławczy) po rozpoznaniu odwołania Kopalni B sp. z o.o. w W. (dalej: strona skarżąca, spółka) od decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w P, (dalej: organ I instancji) z 13 maja 2021 r. nr [...] wstrzymującej ruch likwidowanego zakładu górniczego [...] w całości, wskazującej jako warunek wznowienia ruchu uzyskanie decyzji organu I instancji zatwierdzającej plan ruchu likwidowanego zakładu górniczego [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję, wstrzymał ruch zakładu górniczego "[...]" w całości w związku z zaistnieniem bezpośredniego zagrożenia dla zakładu górniczego, jego pracowników, bezpieczeństwa powszechnego lub środowiska oraz określił następujące warunki wznowienia ruchu górniczego: a) uzyskanie decyzji organu I instancji zatwierdzającej plan ruchu zakładu górniczego "[...]" w odniesieniu dla ruchu prowadzonego w obszarze wyznaczonym decyzją Marszałka Województwa [...] z 17 czerwca 2021r. nr [...] oraz b) uzyskanie decyzji organu I instancji zatwierdzającej plan ruchu likwidowanego zakładu górniczego "[...]" w odniesieniu dla ruchu prowadzonego w obszarze nieobjętym ww. decyzją Marszałka Województwa [...] z 17 czerwca 2021 r. a wskazanym w decyzji Marszałka Województwa [...] z 27 lutego 2019 r. nr [...].
Jako podstawę prawną jej wydania organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 835 ze zm. – dalej: k.p.a.) oraz art. 171 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 1420, dalej: p.g.g.).
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniach 12- 13 maja 2021 r. pracownicy organu I instancji przeprowadzili kontrolę w zakładzie górniczym "[...]" w miejscowości B., gmina B., powiat [...], województwo [...]. Kontrola została przeprowadzona w związku z informacją Marszałka Województwa [...] z dnia 22 kwietnia 2021 r. o prowadzeniu eksplantacji kruszywa bez wymaganej koncesji. W trakcie kontroli ustalono m.in., iż Marszalek Województwa [...] decyzją z dnia 27 lutego 2019 r. nr [...], stwierdził wygaśnięcie koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego "[...]". W decyzji tej wskazano, iż wygaśnięcie koncesji nie zwalnia dotychczasowego przedsiębiorcy (strony skarżącej) z wykonania obowiązków dotyczących ochrony środowiska i likwidacji zakładu górniczego, których zakres i sposób wykonania ustala się w planie ruchu likwidowanego zakładu górniczego. Ustalono również, że spółka złożyła do Marszałka Województwa [...] wniosek o wydanie koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego "[...]" (znak sprawy: [...]). Stwierdzono brak planu ruchu likwidowanego zakładu górniczego B.. W trakcie kontroli wydobycie nie było prowadzone; prowadzony był jednak załadunek urobku ze składowiska w Polu A oraz ze składowiska mas ziemnych zgromadzonych poza wschodnimi granicami Pola A. Na działce nr [...] w jej wschodniej części odbywała się rozbiórka zwału gliny. Obecny w czasie kontroli przedstawiciel kontrolowanej stwierdził, że spółka nie prowadzi działalności wydobywczej ani też nie prowadzi likwidacji zakładu górniczego i rekultywacji, ponieważ zamierza wznowić eksploatację złoża "B.". W chwili kontroli prowadzony był jedynie załadunek urobku wydobytego w okresie 2017-2018 w czasie obowiązywania koncesji.
W oparciu o tak ustalony stan faktyczny organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję z dnia 13 maja 2021 r., od której spółka złożyła odwołanie.
W toku postępowania odwoławczego organ odwoławczy ustalił, że decyzją z dnia 17 czerwca 2021 r., nr [...], Marszałek Województwa [...] udzielił stronie skarżącej koncesji na wydobycie kopaliny systemem odkrywkowym z części złoża piaskowo-żwirowego "[...] o powierzchni 8,2 ha, położonej na części działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]i [...] obręb [...] B., gmina B., województwo [...]. Wyznaczono również obszar górniczy "[...]" oraz teren górniczy o tej samej nazwie. Z analizy decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia 27 lutego 2019 r. organ odwoławczy wyciągnął wniosek, że obecnie zmniejszeniu uległ obszar części złoża "[...]", z którego odwołująca się jest uprawniona do wydobywania kopaliny. Zgodnie z decyzją z dnia 17 czerwca 2021 r. obszar ten obejmuje aktualnie powierzchnię 8,2 ha a nie 10.36 ha oraz nie obejmuje działek o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] obręb B., gmina B..
Wobec powyższego organ odwoławczy, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy. Podniósł, że zaskarżona decyzja organu I instancji jest co do zasady prawidłowa. Jednakże ze względu na zmianę stanu faktycznego w sprawie (uzyskanie koncesji przez spółkę decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia 17 czerwca 2021 r.) musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Uzyskanie nowej koncesji powoduje zdaniem organu II instancji, iż w przedmiotowej sprawie nie można już mówić o zlikwidowanym zakładzie górniczym [...], czy też o likwidacji tego zakładu górniczego jako całości. Jednocześnie mając na uwadze materiał dowodowy zgromadzony w sprawie Prezes Wyższego Urzędu Górniczego był władny rozstrzygnąć sprawę merytorycznie bez konieczności podjęcia rozstrzygnięcia kasacyjnego.
Prezes Wyższego Urzędu Górniczego za prawidłowe uznał ustalenie poczynione przez organ I instancji, że w trakcie kontroli zakładu górniczego [...]" w dniach 12-13 maja 2021 r. odbywał się ruch tego zakładu. Wskazał, że przez "ruch przedsiębiorstwa" należy rozumieć każdy przejaw działalności przedsiębiorstwa, wynikający z określonej jego struktury organizacyjnej i jego funkcji usługowo-produkcyjnej a w doktrynie prawa górniczego wyrażony został w związku z tym pogląd, iż ruchem zakładu górniczego jest każda zmiana jego położenia w czasie i przestrzeni. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy nie zgodził się z poglądem spółki, jakoby "załadunek urobku ze składowiska w Polu A oraz składowisk mas ziemnych zgromadzonych poza wschodnimi granicami Pola A ", a także " rozbiórka zwału gliny" nie stanowiły ruchu zakładu górniczego.
Prezes Wyższego Urzędu Górnicze stanął również na stanowisku, iż prowadzenie robót stwierdzonych przez organ I instancji w trakcie kontroli zakładu górniczego "[...]" w dniach 12-13 maja 2021 r. bez planu ruchu zakładu górniczego stwarzało bezpośrednie zagrożenie dla lego zakładu, jego pracowników, bezpieczeństwa pracowników i środowiska". Przywołał zarzut odwołania, że organ I instancji nie wskazał w decyzji, jakie to zachowania lub czynności podejmowane przez nią miały doprowadzić do sytuacji bezpośredniego zagrożenia dla tego zakładu, jego pracowników, bezpieczeństwa pracowników i środowiska". Odnosząc się do tego zarzutu i dokonując wykładni celowościowej powołanego wyżej przepisu dotyczącego ruchu zakładu górniczego, organ odwoławczy stwierdził, że jego celem jest organizacja zakładu górniczego zapewniająca bezpieczny ruch zakładu i minimalizacja możliwych zagrożeń. Zatem skoro brak jest planu ruchu, mającego przez swoją treść na celu zapewnienie bezpieczeństwa, to a contrario zaniedbanie jego sporządzenia musi skutkować powstaniem zagrożeń dla dóbr chronionych przepisami p.g.g., w tym okrężnych w art. 171 ust. 1 pkt 2 p.g.g. Dalej organ odwoławczy podkreślił, że plan ruchu zakładu górniczego jest podstawowym dokumentem, na podstawie którego ruch zakładu górniczego jest prowadzony. W ocenie organu odwoławczego brak planu ruchu powoduje, że w sytuacji prowadzenia robót w ruchu zakładu górniczego wykonywane są one spontanicznie, w sposób nieskoordynowany a przede wszystkim bez odpowiedniego ukierunkowania na "probezpieczne" metody działania. Trudno bowiem o zachowanie należytej kultury bezpieczeństwa przy braku odpowiedniego rozpoznania warunków górniczych, a w tym występujących zagrożeń.
Organ odwoławczy zaznaczył, że w zakładzie górniczym "[...]" prowadzona jest specyficzna działalność górnicza, a mianowicie eksploatacja spod lustra wody. Akwen, na którym prowadzone są roboty związane z wydobyciem złoża posiada głębokość do ok. 11 m. W granicach prowadzenia działalności górniczej występuje w związku z powyższym niebezpieczeństwo utonięcia, możliwość erodowania brzegu poza te granice, możliwość osunięcia skarp wyrobiska oraz wokół całego akwenu - w sytuacji braku wyznaczonych między innymi pasów bezpieczeństwa i skrajni - nie jest wykluczone powstanie zapadliska, a w skrajnej sytuacji, np. powodziowej, od rzeki B. przerwanie wału i niekontrolowane wdarcie wody niszczącej między innymi istniejącą linię brzegową. Brak właściwego rozpoznania zagrożenia od wszystkich wymienionych czynników powoduje bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego, gdyż w konsekwencji brak jest określenia działań zabezpieczających - profilaktycznych - przeciwdziałających zagrożeniom. Właśnie te aspekty dla zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa powinien określać plan ruchu. Brak tego dokumentu, ustaleń z niego wynikających, wyklucza możliwość bezpiecznego prowadzenia robót górniczych, zarówno organizacyjnie, jak i technicznie.
Biorąc pod uwagę powyższe, to jest: prowadzenie przez odwołującą się ruchu zakładu górniczego [...] mimo braku planu ruchu zakładu górniczego, związane z tym zaistnienie bezpośredniego zagrożenia dla zakładu górniczego, jego pracowników, bezpieczeństwa powszechnego lub środowiska, a także uzyskanie przez odwołującą się decyzją Marszałka Województwa [...] z 17 czerwca 2021 r. koncesji na wydobycie kopaliny systemem odkrywkowym z części złoża piaskowo-żwirowego "[...]" o powierzchni 8,2 ha, położonej na części działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]i [...]obręb [...] B., gmina B., województwo [...] , Prezes Wyższego Urzędu Górniczego podjął decyzję w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Na treść przedmiotowej decyzji wpływ miała również decyzja Marszałka Województwa [...] z dnia 27 lutego 2019 r., znak: [...], stwierdzająca wygaśnięcie koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego "[...]", w której wskazano, iż wygaśnięcie koncesji "nie zwalnia dotychczasowego przedsiębiorcy (spółki Kopalnia B.) z wykonania obowiązków dotyczących ochrony środowiska i likwidacji zakładu górniczego, których zakres i sposób wykonania ustala się w planie ruchu likwidowanego zakładu górniczego oraz idący za tym obowiązek likwidacji zakładu górniczego "[...]" w zakresie odnoszącym się do obszaru części złoża "[...]", z którego odwołująca się nie jest uprawniona do wydobywania kopaliny na mocy decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia 17 czerwca 2021 r., znak: [...]. Spółka nie została zwolniona z tego obowiązku.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowo-administracyjnego.
Organowi odwoławczemu zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania tj.:
a) art. 138 § 2 k.p.a. poprzez brak uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej w sytuacji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w tak rażącym stopniu, że brak jej uchylenia skutkuje naruszeniem zasady stanowiącej, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne,
b) art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania,
c) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, skutkującą błędnymi ustaleniami faktycznymi polegającymi na nieuzasadnionym przyjęciu, że strona skarżąca podejmuje czynności które stanowią ruch zakładu górniczego oraz prowadzi czynności polegające na likwidacji zakładu górniczego na części zakładu, który nie został objęty decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia 17 czerwca 2021 r. udzielającą Skarżącej koncesji na wydobycie kopaliny systemem odkrywkowym z części złoża piaskowo-żwirowego "[...]" o powierzchni 8,2 ha.
2) przepisów prawa materialnego tj.:
a) art. 105 ust. 1 p.g.g. w sytuacji, gdy nie jest prowadzony przez Stronę ruch zakładu górniczego,
b) art. 129 p.g.g. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że Strona prowadzi likwidację zakładu górniczego w części nieobjętej nową koncesją,
c) art. 171 ust. 1 pkt 2 p.g.g. poprzez wydanie decyzji wstrzymującej ruch zakładu górniczego z powodu bezpośredniego zagrożenia dla zakładu górniczego, jego pracowników, bezpieczeństwa powszechnego łub środowiska podczas, gdy ruch zakładu nie był prowadzony.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podtrzymała swoje stanowisko, że obecnie oraz w dniu kontroli tj. 13 maja 2021 r. nie prowadzi działalności wydobywczej ani też nie prowadzi likwidacji zakładu górniczego ani rekultywacji, ponieważ zamierza wznowić eksploatację złoża "[...]" po uprawomocnieniu się decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia 17 czerwca 2021 r. W okresie kontroli prowadzony był jedynie załadunek urobku wydobytego w okresie 2017-2018 r. w czasie obowiązywania poprzedniej koncesji. Czynności tej nie można zakwalifikować jako ruch zakładu górniczego, o którym mowa w art. 105 ust. 1 p.g.g.
W ocenie strony skarżącej wobec braku ustawowej definicji legalnej terminu "ruch zakładu górniczego" w celu odkodowania znaczenia słowa "ruch" należy odwołać się do jego znaczenia zdefiniowanego w słowniku języka polskiego PWN. Ruch jest definiowany jako 1) zmiana położenia punktu materialnego w stosunku do innych punktów dokonująca się w czasie, 2) sposób poruszania się, 3) zespół czynności podejmowanych w jakimś celu. Strona skarżąca uznała, że jako ruch zakładu górniczego należy określić zespół czynności mających na celu uruchomienie środków takich jak obiekty budowlane, urządzenia i instalacje służących bezpośrednio do wykonywania działalności regulowanej w zakresie wydobywania kopalin ze złóż. Strona skarżąca podkreśliła, że nie podejmowała żadnych czynności dających się zakwalifikować jako ruch zakładu górniczego ani roboty górnicze. Załadunek urobku na pojazdy samochodowe nie stanowi podstaw do zakwalifikowania tej czynności do omawianego pojęcia.
Dalej strona skarżąca powołała się na decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia 27 lutego 2019 r. stwierdzającą wygaśnięcie koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża "[...]" oraz informującą stronę skarżącą, że wygaśnięcie koncesji nie zwalnia jej m. in. z obowiązku likwidacji zakładu górniczego, którego zakres i sposób wykonania ustala się w planie ruchu likwidowanego zakładu górniczego. Zatem skoro po wygaśnięciu poprzedniej koncesji strona skarżąca złożyła wniosek o wydanie nowej koncesji (obecnie już ją uzyskała) oraz nie sporządziła planu ruchu likwidowanego zakładu górniczego to są to jasne i nie budzące wątpliwości przesłanki i sygnały dla organów obu instancji, że spółka nie chce i nie zamierza likwidować zakładu górniczego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 319, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.).
Przeprowadzone w zakreślonych ramach badanie sprawy wykazało, że wbrew zarzutom podniesionym w skardze organ nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, ani też naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął jako prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego skład orzekający Sądu w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska, a podniesione w skardze zarzuty uznaje za całkowicie chybione.
Podstawę prawną decyzji organu I instancji stanowił art. 171 ust. 1 pkt 2 p.g.g, zgodnie z którym przy wykonywaniu nadzoru i kontroli właściwy organ nadzoru górniczego w przypadku bezpośredniego zagrożenia dla zakładu górniczego, jego pracowników, bezpieczeństwa powszechnego lub środowiska, może w całości lub w części wstrzymać ruch tego zakładu lub jego urządzeń, określając warunki wznowienia ruchu tego zakładu lub urządzeń.
Oznacza to, że przesłanką decyzji określonej w tym przepisie jest stwierdzenie zagrożenia ruchu zakładu górniczego dla samego zakładu, jego pracowników, bezpieczeństwa powszechnego lub środowiska, a koniecznym elementem decyzji jest określenie warunków wznowienia ruchu tego zakładu lub urządzeń. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 września 2016 r. sygn. akt II GSK 807/15 (źródło LEX nr 2231016) "specyfiką przepisu art. 171 ust. 1 pkt 2 p.g.g. jest nie tyle nałożenie sankcji na przedsiębiorcę prowadzącego zakład górniczy wbrew zasadom bezpieczeństwa, co zapewnienie błyskawicznego środka prewencji, pozwalającego organom nadzoru górniczego przeciwdziałać sytuacjom bezpośrednio zagrażającym wskazanym w tej normie wartościom, takim, jak życie i zdrowie pracowników, a także samego zakładu górniczego, czy też bezpieczeństwo powszechne lub bezpieczeństwo środowiska. Oznacza to, iż zagrożenie musi być realne, a nie hipotetyczne i mogące się zdarzyć w przyszłości. Bezpośredni charakter zagrożenia nie może jednak być utożsamiany z pewnością wystąpienia niepożądanego skutku, gdyż takie rozumienie przesłanek warunkujących zastosowanie przytoczonego przepisu sparaliżowałoby możliwość zastosowania środka przewidzianego w przywołanym przepisie". Sąd rozpoznający sprawę podziela ten pogląd w całości . Przenosząc powyższe na stan sprawy w ocenie Sądu
w kontrolowanej sprawie niewątpliwie takie zagrożenie istniało, co wprost wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Z protokołu kontroli wynika bowiem, że w wyniku naruszenia przez przedsiębiorcę ustanowionego obszaru górniczego doszło do powstania osuwiska. W toku kontroli stwierdzono bowiem, że w części wschodniej na długości 80 metrów górna krawędź skarpy suchej znajduje się do 12 metrów poza jego przebiegiem, przy głębokości około 2 metrów pod wodą, przy czym naruszenie wystąpiło w granicach działek należących do strony skarżącej. Fakt ten niewątpliwie zagrażał bezpieczeństwu pracowników zakładu , a także osób postronnych. Nadto prowadzenie działalności górniczej w zakładzie "[...]" polegającej na eksploatacji spod lustra wody przy głębokości akwenu, na którym prowadzone są roboty związane z wydobyciem złoża (około 11 m), rodzi niebezpieczeństwo utonięcia, możliwość erodowania brzegu poza te granice, możliwość osunięcia skarp wyrobiska oraz powstania zapadliska wokół całego akwenu w sytuacji braku wyznaczonych między innymi pasów bezpieczeństwa i skrajni a zatem rodzi zagrożenia ruchu zakładu górniczego dla samego zakładu, jego pracowników, bezpieczeństwa powszechnego lub środowiska. W konsekwencji podjęcie zaskarżonej decyzji o wstrzymaniu ruchu likwidowanego zakładu górniczego [...] w całości znajduje uzasadnienie w ustalonym w sprawie stanie faktycznym.
Sporną między stronami jest także ocena legalności podjętej przez organ II instancji decyzji co do realizacji dwóch warunków przez koncesjonariusza nałożonych przez organ II instancji w zakresie 1) uzyskania decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w P. zatwierdzającej plan ruchu zakładu górniczego "[...]" w odniesieniu dla ruchu prowadzonego w obszarze wyznaczonym decyzją Marszałka Województwa [...] z 17 czerwca 2021 r. nr [...] oraz 2) uzyskania decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w P. zatwierdzającej plan ruchu likwidowanego zakładu górniczego "[...]" w odniesieniu dla ruchu prowadzonego w obszarze nieobjętym ww. decyzją Marszałka Województwa [...] z 17 czerwca 2021 r. a wskazanym w decyzji Marszałka Województwa [...] z 27 lutego 2019 r. nr [...].
W tym zakresie Sąd także podziela ocenę prawną organu. Należy zauważyć, że jak wskazano powyżej, obligatoryjnym elementem decyzji nakazującej wstrzymanie ruchu zakładu górniczego jest określenie warunków wznowienia ruchu zakładu górniczego i tak też postąpił organ odwoławczy w niniejszym postępowaniu. Natomiast dokonane przez organ odwoławczy rozróżnienie jest konsekwencją decyzji z Marszałka Województwa [...] z 17 lutego 2019 r. (stwierdzającej wygaśnięcie koncesji na wydobycie kopaliny na całym obszarze objętym ruchem zakładu górniczego) i 17 czerwca 2021 r. (udzielającym ponownie koncesję jedynie w stosunku do części wcześniejszego obszaru).
Z całą pewnością pojęcie ruchu zakładu górniczego nie jest tożsame z pojęciem robót górniczych i obejmuje nie tylko wykonywanie, zabezpieczanie lub likwidowanie wyrobisk górniczych w związku z działalnością regulowaną ustawą, także działania innego rodzaju, m.in. załadunek i transport urobku. Tego typu działania pozostają w ścisłym związku z prowadzoną działalnością górniczą. Tym samym zarówno "załadunek urobku ze składowiska w Polu A oraz składowisk mas ziemnych zgromadzonych poza wschodnimi granicami Pola A ", a także "rozbiórka zwału gliny" stanowią ruch zakładu górniczego.
Należy w tym miejscu powołać się na wskazane słusznie przez organ odwoławczy przepisy wykonawcze do p.g.g. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 8 grudnia 2017 r. w sprawie planów ruchu zakładów górniczych (Dz. U. poz. 2293, z późn. zm.), Załącznik nr 2 do tego rozporządzenia "Plan ruchu odkrywkowego zakładu górniczego" określający elementy tego planu w pkt 15 wymienia "rodzaje maszyn i urządzeń urabiających, ładujących oraz zwałujących" a w pkt 18 "opis transportu wewnątrzzakładowego - przewozu oponowego, urządzeń odstawy, innych systemów transportu z powołaniem się na regulaminy transportu". Innym istotnym dla definicji ruchu zakładu górniczego aktem normatywnym jest rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 8 kwietnia 2013 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu odkrywkowego zakładu górniczego (Dz. U. poz. 1008, z późn. zm.). Zwrócić należy uwagę, że § 34 ust. 2 pkt 3 tego rozporządzenia nakazuje umieścić w projekcie technicznym, zatwierdzonym przez kierownika ruchu zakładu górniczego sposób urabiania, zwałowania i transportu urobku, a § 116 ust. 1 tego samego rozporządzenia przewiduje, że budowę dróg stałych wewnętrznych zakładu górniczego wykonuje się zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentacji zatwierdzonej przez kierownika ruchu zakładu górniczego. Przepisy te wskazują zatem, że pojęcie ruchu zakładu górniczego jest pojęciem szerszym aniżeli pojęcie robót górniczych i obejmuje nie tylko wykonywanie, zabezpieczanie lub likwidowanie wyrobisk górniczych w związku z działalnością regulowaną ustawą, także działania innego rodzaju, m.in. załadunek i transport urobku, które to czynności prowadziła strona skarżąca w trakcie kontroli. Tym samym zasadna jest ocena organów obu instancji, że w trakcie kontroli odbywał się ruch górniczy, jednakże bez zatwierdzonego planu, co w kontekście stwierdzonego osuwiska, rodziło realne zagrożenie dla bezpieczeństwa.
Sąd zgadza się również z organem odwoławczym, że prowadzenie robót stwierdzonych przez organ I instancji w trakcie kontroli zakładu górniczego [...]" w dniach 12-13 maja 2021 r. bez planu ruchu zakładu górniczego stwarzało bezpośrednie zagrożenie dla tego zakładu, jego pracowników, bezpieczeństwa pracowników i środowiska, gdyż jednym z celów planu ruchu zakładu górniczego przygotowanego przez przedsiębiorcę i zatwierdzonego przez właściwy organ, jest zapewnienie bezpiecznych warunków ruchu zakładu górniczego.
Niezależnie od powyższego Sąd zwraca uwagę, że organ odwoławczy w sposób dogłębny wykazał w treści spornej decyzji zagrożenia płynące z prowadzenia działalności górniczej w zakładzie "[...]" polegającej na eksploatacji spod lustra wody.
Skoro zatem podejmowane przez stronę działania wyczerpywały znamiona ruchu zakładu górniczego Sąd nie podziela zarzutów strony skarżącej dotyczących naruszenia art. 105 i art. 129 p.g.g. Przepisy te regulują zasady prowadzenia ruchu zakładu górniczego (art. 105 p.g.g.) i ruchu likwidowanego zakładu górniczego (art. 129 p.g.g.). Wprawdzie decyzja Marszałka Województwa [...], udzielająca stronie skarżącej nowej koncesji, na wydobycie kopaliny, wydana została po przeprowadzeniu kontroli i wydaniu decyzji przez organ I instancji, co spowodowało konieczność uchylenia tej decyzji przez organ odwoławczy, ale nie miało to wpływu na ocenę organów obu instancji, że w momencie kontroli odbywał się ruch zakładu górniczego bez przygotowanego planu tego ruchu. Ponieważ organ precyzyjnie wskazał na czym polega zagrożenie dla bezpieczeństwa, za niezasadny uznać należy także zarzut naruszenia art. 171 § 1 pkt 2 p.g.g.
Sąd nie podzielił również zarzutów skargi dotyczących naruszenie prawa procesowego a to: art. 15 i art. 138 § 2 k.p.a. Strona miała możliwość podjęcia w odwołaniu polemiki z ustaleniami organu I instancji, a organ odwoławczy odniósł się do zarzutów odwołania. Sąd nie zgodził się również z zarzutem naruszenia art. 80 k.p.a., gdyż dokonana ocena materiału dowodowego nie miała charakteru dowolnego a ustalenia organów obu instancji są spójne z treścią protokołu kontroli.
Sąd stwierdził także, że zarzuty podniesione w skardze są bezzasadne. Wykładnia przepisów prawa materialnego została przeprowadzona poprawnie, jak również właściwie je zastosowano do ustalonego stanu faktycznego.
W opisanych okolicznościach, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło