III SA/Gl 155/09

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podniosła, że w wyniku postępowania egzekucyjnego, w trakcie którego zajęto jej rachunki bankowe, straciła płynność finansową. W rubryce nr 6 wniosku /wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych/ wpisano sumę [...] zł, zaś w rubryce nr 7 /wartość środków trwałych wnioskodawcy/ – [...] zł. Wskazano nadto, że w ostatnim roku obrotowym Spółka uzyskała zysk w wysokości [...] zł oraz że nie posiada nieomal żadnych środków na swoich trzech rachunkach bankowych (tylko na jednym rachunku bankowym stan wyniósł "[...]zł"). Do wniosku dołączono odpisy zawiadomień o zajęciu wspomnianych rachunków bankowych z dnia [...] r., w których sumę do przekazania z rachunków określono na kwotę [...] zł, oraz zaświadczenia stwierdzającego, iż stan zaległości podatkowych na dzień [...] r. wynosił [...] zł. Z kolei wykonując wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, strona nadesłała wszystkie żądane dokumenty, mianowicie: wykaz środków trwałych na dzień [...] r. (wykazano w nim środki trwałe, m.in. w postaci nieruchomości, o łącznej wartości [...] zł), raport kasowy za miesiące od [...] do [...] r. (bilans otwarcia określono w nim na kwotę [...] zł), sprawozdanie finansowe za [...] r., tj. w szczególności: bilans (wykazano w nim na koniec okresu m.in. aktywa obrotowe w kwocie [...] zł, należności krótkoterminowe w kwocie [...] zł i środki pieniężne w kasie i na rachunkach w kwocie [...] zł, a z drugiej strony zobowiązania w kwocie [...] zł, w tym publicznoprawne w kwocie [...] zł) i rachunek wyników (wykazano w nim m.in. przychody netto ze sprzedaży w kwocie [...] zł, koszty działalności operacyjnej w kwocie [...] zł oraz zysk netto w kwocie [...] zł, którą to kwotę – w adnotacji odręcznej – zmniejszono o [...] zł), odpis protokołu zwyczajnego zgromadzenia wspólników z dnia [...] r., m.in. zatwierdzającego sprawozdanie finansowe (w uchwale nr 4 wskazano na perspektywy rozwojowe Spółki, polegające na sprzedaży [...] oraz na rozwoju dzierżawionej [...], zaś w uchwale nr 5 zdecydowano o przeznaczeniu zysku na pokrycie starty z lat ubiegłych), zeznania podatkowego za [...] r. (wykazano w nim przychody w kwocie [...] zł, koszty ich uzyskania w kwocie [...] zł oraz dochód w kwocie [...] zł, od którego odliczono stratę z lat ubiegłych), odpisy deklaracji dla podatku od towarów i usług za okres od [...] r. do [...] r. (najniższą podstawę opodatkowania – [...] zł – wykazano w [...] r., najwyższą – [...] zł – w [...] r.), odpis umowy najmu lokalu stanowiącego siedzibę skarżącej oraz odpis zawiadomienia o zajęciu wierzytelności przysługującej skarżącej, w którym sumę dochodzonej należności określono na [...] zł. Wpis sądowy od skargi, czyli najwyższa opłata sądowa, której uiszczenie może wchodzić w rachubę w postępowaniu, wyliczony z uwzględnieniem wartości przedmiotu zaskarżenia podanej przez pełnomocnika skarżącej, wynosi [...] zł. Spółka występuje w charakterze strony skarżącej w jedenastu innych sprawach toczących się obecnie przed Sądem. Suma wpisów od skargi we wszystkich sprawach skarżącej, wyliczona w oparciu o wartości przedmiotu wskazane przez jej pełnomocnika, wynosi [...] zł. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych – może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Osoba prawna, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie ma ona dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Warto przy tym zauważyć, iż użycie w treści przywołanego przepisu słowa "może" oznacza, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej (innej jednostce organizacyjnej niemającej osobowości prawnej) – inaczej niż w przypadku osób fizycznych, w stosunku do których użyto formuły kategorycznej ("przyznanie prawa pomocy następuje") zostało w znacznym zakresie pozostawione uznaniu rozpoznającego wniosek (tak np. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008 r., pkt 3 uwag do art. 246). Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżąca nie wykazała, iż powyższa przesłanka zachodzi. Przedstawiona dokumentacja, aczkolwiek potwierdza znaczną skalę ciążących na Spółce zobowiązań oraz toczące się w związku z tym postępowania egzekucyjne, nie stanowi bowiem dostatecznie przekonującego dowodu, iż Spółka ta, jak podniesiono we wniosku, utraciła płynność finansową. Skutku takiego, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie mogło spowodować podjęcie czynności egzekucyjnych w postaci zajęć jej rachunków bankowych, o których mowa w dołączonych do wniosku odpisach zawiadomień. Kwotę do przekazania z rachunków bankowych określono w nich na sumę [...] zł, zaś w świetle sprawozdania finansowego po dacie wystawienia tych zawiadomień środki pieniężne skarżącej zgromadzone w kasie i na rachunkach wynosiły [...] zł. Nietrudno zatem zauważyć, że po spłacie sumy zajęcia ze środków tych pozostałaby kwota niewiele niższa od sumy wpisów od skargi we wszystkich sprawach Spółki ([...] zł). Do podobnych wniosków prowadzi analiza innych danych odzwierciedlonych w tych sprawozdaniach, m.in. bardzo dużej wysokości przychodów ze sprzedaży, przekraczającej niewspółmiernie nie tylko kwoty wszystkich wykazanych zobowiązań podatkowych, ale i zobowiązań wykazanych w sprawozdaniu, a także znacznego zysku netto. Warto przy tym podkreślić, że skarżąca wykazała ów zysk, tak samo zresztą jak dochód dla celów podatkowych, za ubiegły rok po latach dekoniunktury, kiedy osiągała straty. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, iż wnioskodawczyni, jak można to oszacować na podstawie wartości kosztów działalności operacyjnej czy kosztów uzyskania przychodów, w bieżącej działalności ponosi wydatki w rozmiarach wielokrotnie przewyższających sumę wpisów we wszystkich jej sprawach. Brak więc przeszkód, by w strukturze tych wydatków znalazło się miejsce na środki potrzebne dla poniesienia kosztów sądowych, zwłaszcza jeśli wziąć pod uwagę sporą wartość majątku należącego do strony, np. stanowiącego jej środki trwałe. Dokumenty dostarczone przez stronę skarżącą nie potwierdzają utraty przez nią płynności finansowej także w ostatnim czasie, już po zamknięciu ubiegłego roku rozliczeniowego, a to np. w związku z zastosowanymi niedawno środkami egzekucyjnymi. Do wniosku takiego prowadzi wzgląd na okoliczność, że skarżąca nadal wykazuje bardzo duże wartości opodatkowania podatkiem od towarów i usług, choć istotnie niższe niż kilka miesięcy temu. W konsekwencji bezsprzecznie nadal osiąga ona pokaźne obroty. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe spostrzeżenia, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.