III SA/Gl 1551/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącą z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 500 (pięćset) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 8.642 zł strona złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku strona oświadczyła, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych z powodu bardzo złej sytuacji materialnej. Z powodu działań organów skarbowych wiele firm zrezygnowało z usług firmy strony skarżącej, w związku z czym jej działalność gospodarcza przynosi stratę. W efekcie skarżącej brakuje środków nawet na podstawowe artykuły. Strona oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoim mężem oraz córką M.K. ([...] lat). Dochodem wspólnego gospodarstwa jest aktualnie, wg oświadczenia strony, jedynie kwota około 1.500 zł, uzyskiwana przez męża wnioskodawcy z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Strona posiada 1/6 własności domu mieszkalnego o powierzchni 100 m2 i działkę budowlaną o powierzchni 1.200 m2 – zajętą do sprzedaży przez organ skarbowy. Pozostali członkowie wspólnego gospodarstwa domowego skarżącej nie posiadają majątku. Córka skarżącej uczy się i pozostaje na utrzymaniu swoich rodziców. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 31 grudnia 2014 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, również z uwzględnieniem stanu majątkowego męża, z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie, jak również udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. W odpowiedzi na to wezwanie, wnioskodawca nadesłał następujące dokumenty: wyciągi z firmowego rachunku bankowego skarżącej prowadzonego w banku "A" i "B" ; firmowy rachunek bankowy męża skarżącej, prowadzony w "C" oraz jego osobisty rachunek w "B" ; zeznania podatkowe za 2013 r. oraz kserokopie pełnej wersji ksiąg przychodów i rozchodów swoje i swojego męża. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku B.K., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżąca w sposób dostateczny wykazała stan majątkowy zarówno swój osobisty, jak i swojego męża. Z analizy materiału dowodowego przełożonego przez wnioskodawcę wynika jednak, że nie spełnia ona przesłanek uwzględnienia wniosku w całości. Zaznaczyć jednak należy, że skarżąca nie przedłożyła części dokumentacji, o którą była wzywana – w aktach brak deklaracji VAT – 7 składanych przez nią samą oraz przez jej męża w związku z prowadzoną przez nich działalnością gospodarczą, brak również zaświadczenia wskazującego wszystkie osoby zameldowane pod adresem wskazującym miejsce zamieszkania wnioskodawcy, brak również w aktach sprawy materiałów potwierdzających fakt, że córka skarżącej nie osiąga rzeczywiście żadnego dochodu. Strona nie przedłożyła rachunków obrazujących wysokość wydatków ponoszonych miesięcznie w jej gospodarstwie domowym (np. opłaty za media). Wszystkie te dokumenty były przedmiotem wezwania referendarza sądowego z dnia 31 grudnia 2014 r. Tymczasem analiza przedłożonego przez stronę materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że w jej gospodarstwie domowym można znaleźć środki finansowe na poniesienie przynajmniej części wpisu sądowego od skargi w tej sprawie. Uwaga ta odnosi się przede wszystkim do rachunku bankowego męża skarżącej, szczególnie jego rachunku firmowego prowadzonego dla jego firmy "D" Trzeba jednak stwierdzić, że kwota wpisu sądowego od skargi w przedmiotowej sprawie jest rzeczywiście kwotą relatywnie wysoką i jej uiszczenie mogłoby pociągnąć za sobą uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jej samej i jej rodziny. W ocenie rozpoznającego wniosek, strona skarżąca powinna być w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w kwocie 500 zł. Taką kwotę wnioskodawca jest w stanie wygenerować, a uiszczenie jej nie powinno narazić skarżącej i jej domowników na uszczerbek w ich koniecznym utrzymaniu. Należy zaznaczyć, że kwota 500 zł, którą skarżąca będzie zobowiązana uiścić tytułem wpisu sądowego od skargi, będzie stanowiła jedynie niespełna 6 % kwoty, którą strona byłaby zobowiązana uiścić w sytuacji całkowitego nieuwzględnienia jej wniosku i odmowy przyznania jej prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.