III SA/Gl 1552/08

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-03-16

Skład orzekający: Piotr Łukasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała brak wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, może zostać zwolniona od wpisu sądowego od skargi w ramach częściowego przyznania prawa pomocy?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego może zostać zwolniona od wpisu sądowego od skargi w ramach częściowego przyznania prawa pomocy, jeśli wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie, mimo braku działalności gospodarczej generującej zyski, braku środków na koncie bankowym, obciążenia hipoteczne nieruchomości oraz zajęcia majątku przez organy egzekucyjne, spółka wykazała brak wystarczających środków na pokrycie wpisu sądowego.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku akcyzowego. Spółka wykazała brak płynności finansowej, zaprzestanie działalności, brak środków na koncie bankowym, obciążenia hipoteczne nieruchomości oraz zajęcie majątku przez organy egzekucyjne. Sąd uznał, że spółka wykazała brak wystarczających środków na pokrycie wpisu sądowego.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od wpisu sądowego od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia zwolnić stronę skarżącą od wpisu sądowego od skargi "A" Sp. z o.o. w Z. – dalej w skrócie: Skarżąca lub Spółka, odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o przyznanie prawa pomocy. Z oświadczenia o majątku i dochodach - zawartego w druku PPPr z dnia [...] r. – wynika, że kapitał zakładowy Spółki stanowi równowartość [...] zł. Wartość środków trwałych oszacowano - na dzień [...] r. - na kwotę [...] zł. Rok obrotowy [...] Spółka zakończyła stratą w wysokości [...] zł. Skarżąca – wg oświadczenia – posiada tylko jeden rachunek bankowy i na dzień [...] r. jego saldo wyniosło "[...] zł". Uzasadniając wniosek, podkreślono, że Spółka z przyczyn od siebie niezależnych w [...] r. zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, utraciła płynność finansową i zaprzestała regulowania swoich zobowiązań. Postanowieniem z dnia [...] r. sąd upadłościowy oddalił wniosek Spółki o ogłoszenie upadłości, wskazując na brak środków na pokrycie postępowania upadłościowego, w tym kosztów postępowania sądowego. Skarżąca zwolniła prawie wszystkich z ok. [...] zatrudnianych pracowników. Pozostało jedynie kilku z nich niezbędnych do całodobowej ochrony zakładu, opłacanych przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z. Odnotowano nadto, że liczne zobowiązania wobec byłych i obecnie zatrudnianych pracowników Spółki pokryte zostały ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Pozostały w Spółce majątek trwały jest w zasadzie w całości przedmiotem zabezpieczenia na rzecz głównych wierzycieli, tj. banku "B" oraz Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska w K. Z kolei wszystkie nieruchomości Spółki obciążone są hipotekami, a pozostałe drobne składniki majątkowe oraz zapasy komponentów paliwowych są niezbywalne, gdyż zostały zajęte przez Izbę Celną w K. w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zaakcentowano dalej, że przysługujące Spółce przyszłe wierzytelności związane z realizacją praw patentowych również zostały zajęte przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z. Podobnie wszelkie wierzytelności z tytułu ewentualnych zwrotów podatków. Przy druku PPPr nadesłano plik dokumentów źródłowych, które potwierdzają część z przywołanych wyżej okoliczności. W tych ramach udostępniono Sądowi: wyciąg z rachunku bankowego w Banku "C" w G. z dnia [...] r., zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem do kwoty [...] zł, protokół zajęcia i odbioru ruchomości z dnia [...] r., zajęcia wierzytelności do kwoty [...] zł, rachunek wyników na dzień [...] r. sporządzony metodą kalkulacyjną (potwierdzający wysokość straty w kwocie [...] zł) oraz bilans na dzień [...] r. (aktywa obrotowe w kwocie [...] zł zobowiązania i rezerwy na zobowiązania w kwocie [...] zł , w tym zobowiązania krótkoterminowe - [...] zł ). Dokonawszy wstępnej analizy materiałów zgromadzonych na potrzebę niniejszego postępowania wpadkowego referendarz sądowy, pismem z dnia [...] r., wezwał Spółkę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i nadesłanie dokumentów źródłowych. Odpowiadając na przywołane wyżej wezwanie, Spółka przy piśmie procesowym z dnia [...] r. nadesłała plik dokumentów, w tym: zeznanie CIT-8 za rok [...], raporty kasowe za okres od [...] r. do [...] r., deklaracje VAT-7 za okres od [...] do [...]r., kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w G. Wydział [...][...] ds. [...] z dnia [...] r. oddalające wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku Skarżącej oraz wypowiedzenie rachunku bankowego w Banku "C" w G. z dnia [...] r. Ze wskazanych wyżej dokumentów wynika, co następuje. W okresie od [...] do [...] r. Spółka dokonała dostawy towarów oraz świadczyła usługi, w których łączna podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług wyniosła [...] zł. Z wyjaśnień Spółki (vide pismo z dnia [...] r.) wynika, że wskazane zdarzenia gospodarcze stanowiły zbycie zapasów Skarżącej, zabezpieczonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Dyrektora Izby Celnej w K. Nabywca zapasów regulował płatności bezpośrednio z Dyrektorem. Raporty kasowe za wskazany wyżej okres wskazują na obrót gotówkowy w łącznej kwocie [...] zł. Z opisów wprowadzonych tam zdarzeń gospodarczych wynika, że w większości były to wypłaty na rzecz pracowników, w znacznej części stanowiące zaliczki na wynagrodzenie. W dniu [...] r. wypowiedziano Spółce umowę prowadzenia rachunku bankowego w Banku "C" w G. ze skutkiem natychmiastowym, wskazując na zadłużenie z tytułu należnych prowizji i opłat w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu rzeczonego wyżej postanowienia sądu upadłościowego odnotowano, że Spółka "nie dysponuje majątkiem wystarczającym na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, a ponadto nie posiada żadnych wolnych środków pieniężnych i tym samym brak jest w ogóle środków na pokrycie już wstępnych kosztów postępowania w postaci kosztów obwieszczeń, ogłoszeń i wynagrodzenia dla tymczasowego nadzorcy sądowego." Z zeznania CIT-8 wynika, że Spółka w roku [...] poniosła stratę podatkową w kwocie [...] zł. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne jest jednym z wielu zainicjowanych w tym samym czasie przez "A" Sp. z o.o. w Z. Łączna kwota wpisów od skarg w sprawach będących przedmiotem rozpoznania na dzisiejszym posiedzeniu niejawnym [referat własny] wynosi [...] zł. W oparciu o dokumentację źródłową dołączoną do akt sprawy ze skargi Spółki (sygn. akt III SA/Gl 1484/08) ustalono nadto, że na nieruchomościach należących do Skarżącej ustanowiono hipoteki w łącznej kwocie przekraczającej [...] zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Intencją wnioskującej Spółki jest w tej sprawie uzyskanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi (vide oświadczenie Prezesa Spółki zawarte w piśmie procesowym z dnia [...] r.). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Z tych względów rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się do zbadania, czy w niniejszej sprawie jest spełniona przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, "gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania." W toku analizy wniosku zważono, iż kondycja finansowa Spółki wypełnia znamiona przesłanki, o której jest mowa w cytowanym wyżej przepisie. Rozpoznający wniosek uzyskał stan pewności co do tego, że Skarżąca nie ma dostatecznych środków na poniesienie wpisu sądowego od skargi. W ocenie referendarza za taką konstatacją przemawiają dokumenty źródłowe, z których niezbicie wynika, iż Spółka nie prowadzi w chwili obecnej działalności gospodarczej w sposób, który mógłby generować ewentualne zyski. Brak kont bankowych przekonuje o tym, że "A" Sp. z o.o. praktycznie nie funkcjonuje w obrocie gospodarczym, zaś hipoteki ustanowione na posiadanych przez nią nieruchomościach utrudniają swobodne nimi dysponowanie. Wszak wygenerowanie środków finansowych w oparciu o takie ograniczone prawo dysponowania nieruchomością w zasadzie wydaje się niemożliwe w terminie zakreślonym do uiszczenia konkretnej opłaty sądowej. Godzi się nadto wskazać, że o braku środków na pokrycie niezbędnych kosztów sądowych świadczyć może nadto stan faktyczny ustalony w ramach postępowania z wniosku o ogłoszenie upadłości. Dodatkowo wypada podkreślić, mając na uwadze dane bilansowe na dzień [...] r., że wskaźnik bieżącej płynności finansowej Spółki wyniósł wówczas ok. [...], przy czym optymalny wskaźnik to przedział od [...] do [...]. Wskazany miernik płynności finansowej bezsprzecznie wskazuje zatem na problemy finansowe Skarżącej Spółki. W toku rozpoznania wniosku stwierdzono wprawdzie, że w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego nie przedstawiono zaświadczenia właściwego organu podatkowego wskazującego na wysokość wpłat dokonanych w roku [...] tytułem zaliczek na podatek dochodowy. Niemniej jednak w obliczu przedstawionych innych dokumentów źródłowych, nie sposób przypisać temu zaświadczeniu waloru znaczącego środka dowodowego. W wyniku poczynionych wyżej spostrzeżeń przyjęto jak w sentencji postanowienia. Podstawami prawnymi tego orzeczenia stały się przepisy art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło