III SA/Gl 1556/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług, podatku akcyzowego w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. nr [...] z dnia [...]. Decyzją pierwszoinstancyjną Naczelnik Urzędu Celnego w R. określił w szczególności: prawidłową kwotę podatku akcyzowego w wysokości [...] zł, prawidłową kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł oraz wezwał do zapłaty różnicy w podatku akcyzowym w kwocie [...] zł i do zapłaty różnicy w podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy, uzasadniając powyższe trudną sytuacją rodzinną i materialną. Podniosła, iż jest samotną matką bez alimentów i renty rodzinnej po zmarłym ojcu dziecka. W chwili obecnej otrzymuje niskie dochody i nie ma przy tym możliwości podjęcia dodatkowego zatrudnienia, nie posiada również majątku, który mogłaby spieniężyć na potrzebę pokrycia kosztów sądowych. Dnia 4 marca 2009 r. postanowieniem o sygn. akt III SA/GI 1556/08 referendarz sądowy zwolnił skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowił dla skarżącej radcę podatkowego w ramach prawa pomocy. W skardze strona zawarła również wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) stanowi, że wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zauważyć zatem należy, że adresatem tej normy prawnej jest Sąd, który rozważa kwestię wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji po złożeniu wniosku przez stronę. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić należy, iż choć dla zainicjowania samego postępowania incydentalnego dotyczącego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji niezbędny jest wniosek strony, to przy jego rozpatrywaniu należy brać pod uwagę wszystkie okoliczności w nim podniesione, a ponadto także te, które wynikają z całości akt sprawy. Zarazem z uwagi na ich nieostry charakter konieczna jest ich indywidualizacja w odniesieniu do stanu faktycznego konkretnej sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. post. WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt SA/Bk 352/06, LEX nr 192964). Dodać też trzeba, iż o spełnieniu przesłanek ustawowych z art. 61 § 3 p.p.s.a. można mówić dopiero w sytuacji, gdy ich zaistnienie jest realne z uwagi na aktualną sytuację finansową podatnika jak i zakres faktycznie podejmowanych czynności egzekucyjnych. Biorąc pod uwagę stan majątkowy skarżącej, którego analiza spowodowała przyznanie - na mocy ww. postanowienia referendarza sądowego z dnia 4 marca 2009 r. - prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. zarówno zwolnienia od kosztów sądowych, jak i przyznania pełnomocnika z urzędu i zestawiając ten stan ze skutkami wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] utrzymującej w mocy decyzję, którą Naczelnik Urzędu Celnego w R. m.in. wezwał do zapłaty różnicy w: podatku akcyzowym w kwocie [...] zł oraz w podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł można stwierdzić, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla skarżącej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Wprawdzie w złożonym w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca nie wykazała okoliczności uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej, jednakże z treści dokumentacji załączonej przez wnioskodawczynię do wniosku o przyznanie prawa pomocy, którą sąd z urzędu powinien wziąć pod uwagę wynika, że jej sytuacja majątkowa pozwala przyjąć, iż wyegzekwowanie należnego zobowiązania podatkowego doprowadziłoby do pogłębienia trudnej sytuacji wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (córka). Odtworzenie składników majątkowych, naruszonych na skutek egzekucji należności podatkowej, w sytuacji majątkowej wnioskodawcy, byłoby połączone z koniecznością stosowania znacznego nakładu sił i środków. W uzasadnieniu wydanego w tej sprawie ww. postanowienia z dnia 4 marca 2009 r. przyznającego prawo pomocy w pełnym zakresie zostało stwierdzone, że wynagrodzenie A. K. stanowi [...] zł netto (średnia z trzech miesięcy). Do źródeł dochodu gospodarstwa zaliczono ponadto zasiłek rodzinny na dziecko – [...] zł i dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka – [...] zł. Do stałych wydatków jej gospodarstwa domowego zaliczono m.in. koszt ubezpieczenia w Towarzystwie Ubezpieczeniowym [...] w łącznej kwocie [...] zł. W roku [...] skarżąca uzyskała dochód brutto z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie [...] zł, zaś w [...] – [...] zł. Samochód osobowy będący przedmiotem sporu w tej sprawie został przez nią sprzedany sześć lat temu. Należy dodatkowo zwrócić uwagę, że otrzymywany przez skarżącą dodatek mieszkaniowy oraz świadczenia rodzinne uzyskiwane przez jej córkę są – co do zasady - przyznawane osobom nie będącym w stanie samodzielnie zaspokoić własnych potrzeb mieszkaniowych i posiadającym relatywnie niskie dochody. Dokumenty źródłowe załączone przez skarżącą do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, a dokumentujące jej stan majątkowy oraz rodzinny wskazują zatem, iż w chwili obecnej skarżąca nie dysponuje kwotą obejmującą uiszczenie całego wpisu od skargi. Tym bardziej skarżąca w chwili obecnej nie byłby w stanie dobrowolnie uiścić kwestionowanej należności wynikającej z zaskarżonej decyzji. Na marginesie warto nadmienić, iż rozpoznając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, sąd nie dokonuje oceny zawartości skargi. Ta bowiem kwestia będzie przedmiotem rozważania dopiero w trakcie merytorycznego rozpoznania skargi. Skoro wykonanie decyzji spowodowałoby skutki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., to sytuacja wnioskodawczyni uzasadnia udzielenie jej tymczasowej ochrony sądowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.