III SA/Gl 158/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2025 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 15 listopada 2024 r. nr SKO/FD/41.4/226/2024/17141 w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 15 listopada 2024 r. znak: SKO.FD/41.4/226/2024/17141 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO, kolegium, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania A. W. (dalej: strona, skarżąca), od decyzji utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: organ I instancji, Starosta), z dnia 21 sierpnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia w całości należności wynikającej z decyzji Starosty [...] z dnia 20 grudnia 2023 r., nr [...] określającej wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobranej w nadmiernej wysokości w 2021r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia SKO wskazało art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 776, ze zm.; zwanej dalej: k.p.a.) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 570, ze zm.). Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Starosta decyzją, z dnia 20 grudnia 2023 r. wydaną na podstawie art. 60 pkt 1, art. 61 ust. 1 pkt 4 art. 252 ust. 1 i 2 oraz ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych, nr [...] określił wobec strony kwoty zwrotu należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym dotacji udzielonej przez Powiat [...] pobranej w nadmiernej wysokości i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2021 r. W związku z czym pismem z dnia 21 stycznia 2024 r. skarżąca wystąpiła do organu z wnioskiem o wstrzymanie wykonalności decyzji i umorzenie kwoty wynikającej z decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 20 grudnia 2023 r. w sprawie zwrotu należności budżetowej o charakterze publicznoprawnym dotacji udzielonej przez Powiat [...] w nadmiernej wysokości i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2021 r. W części wniosku dotyczącej o umorzenia zaległości w kwocie ustalonej decyzją Starosty [...] o sygn. [...] z dnia 20 grudnia 2023 r., zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w dniu 31 stycznia 2024 r., Starosta [...] zawiesił postępowanie, gdyż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależne było od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ. Pozostałą część wniosku strony organ I instancji przekazał do rozpatrzenia wg właściwości SKO, które w dniu 25 kwietnia 2024 r. decyzją [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W związku z powyższym Starosta podjął zawieszone postępowanie w sprawie umorzenia zaległości wynikającej z jego decyzji z dnia 20 grudnia 2023 roku. Następnie skarżąca w dniu 27 maja 2024 r. złożyła kolejny wniosek o wstrzymanie wykonalności decyzji i umorzenie kwoty wynikającej z decyzji Starosty [...] [...] z dnia 20 grudnia 2023 r. Przedmiotowy wniosek strony odnosił się do umorzenia w całości kwoty określonej decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia 20 grudnia 2023 r. tj.: 1. kwoty 204 674,94 zł dotacji pobranej w nadmiernej wysokości wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia następującego po upływie terminu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności pobrania dotacji w nadmiernej wysokości, które miało miejsce w dn. 20.12.2023 r., 2. kwoty 120 400,46 zł dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wraz z odsetkami liczonymi j jak dla zaległości podatkowych za okres od dnia przekazania poszczególnych części dotacji z budżetu Powiatu [...]. W uzasadnieniu wniosku strona podniosła, iż "kwota wskazana w treści decyzji przekracza jej możliwości finansowe i na dzień jej wydania nie posiada środków finansowych zaspokajających roszczenie organu dotującego". Nadto strona podkreśliła, iż: "Pandemia oraz aktualna sytuacja społeczno-gospodarcza w kraju, wysoka inflacja, wzrost kosztów utrzymania rodziny i wydatków na bieżące utrzymanie, znacznie obciążają i ograniczają moje możliwości finansowe, tym bardziej że na moim utrzymaniu pozostaje dwójka małoletnich dzieci. Obecna sytuacja gospodarcza w kraju ogranicza również możliwości kredytobiorców i uniemożliwia pozyskanie środków na pokrycie zobowiązań wynikających z wydanej decyzji. Ponadto od kilku miesięcy przebywam na zwolnieniu lekarskim i nie mogę podjąć żadnej pracy. Przez cały rok 2023 byłam na zasiłku rehabilitacyjnym oraz z dniem 31 grudnia 2022r. zamknęłam działalność gospodarczą". Dodatkowo, strona postępowania wskazała, że "Sytuacja związana z licznymi kontrolami i zmianą interpretacji przez organy dotujące przepisów w zakresie rozliczania dotacji, doprowadziła do licznych prowadzonych równolegle postępowań administracyjnych i uwikłania mnie w proces bronienia swoich racji wskutek odwołań, składania skarg celem weryfikacji tychże decyzji przez wojewódzkie sądy administracyjne, a jednocześnie doprowadziło do pozbawienia mnie możliwości zarobkowania, poprzez ogromny i druzgocący wpływ na moje zdrowie." W konsekwencji Starosta decyzją z dnia 21 sierpnia 2024 r., nr [...] odmówił stronie umorzenia w całości należności wynikającej z decyzji Starosty [...] z dnia 20 grudnia 2023 r., nr [...] określającej wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobranej w nadmiernej wysokości w 2021r. W uzasadnieniu ww. decyzji Starosta m.in. wskazał, że o przesłankach do ewentualnego uwzględnienia wniosku strony o umorzenie niepodatkowych należności budżetowych traktuje przepis art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p., który przewiduje dwie przesłanki umorzenia należności publicznoprawnych: ważny interes podatnika lub interes publiczny. Ustawodawca nie zdefiniował w ustawie pojęć "ważnego interesu zobowiązanego" i "interesu publicznego". Z tego względu konkretną treść tych pojęć ustalono z uwzględnieniem okoliczności rozpoznawanej sprawy. Niemniej jednak o istnieniu ważnego interesu zobowiązanego oraz interesu publicznego decydują kryteria obiektywne, zgodne z powszechnie obowiązującą hierarchią wartości. Według Starosty przychylenie się do wniosku strony o całkowite umorzenie należności następuje w sytuacjach wyjątkowych, w których istotne życiowe interesy wnioskodawcy są zagrożone w następstwie zdarzeń nagłych, nieprzewidzianych, względnie gdy odmowa zastosowania ulgi godzić będzie w ważny interes publiczny. Biorąc pod uwagę treść art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. organ wskazał, że rozpatrzenie wniosku o umorzenie należności nakłada na organ obowiązek ustalenia w pierwszym rzędzie tego, czy w okolicznościach faktycznych danej sprawy występuje "ważny interes zobowiązanego" lub "interes publiczny", jako dwie równorzędne przesłanki w tym przepisie wymienione. Starosta zaznaczył, iż zasadniczym uzasadnieniem dla złożonego wniosku, jaki wskazała strona postępowania było: ,,(...) kwota wskazana w treści decyzji przekracza moje możliwości finansowe i na dzień jej wydania nie posiadam środków finansowych zaspokajających roszczenie organu dotującego". Nadto organ wskazał, że strona nadmieniła, iż sytuacja w jakiej się znalazła od lipca 2022 roku (zwolnienie lekarskie a następnie zasiłek rehabilitacyjny ZUS przez cały 2023 rok) w ocenie organu spowodowane jest w znacznej mierze zdarzeniami, na które być może nie miała wpływu, nie mniej jednak sama wskazała na okoliczności w postaci licznych kontroli i postępowań administracyjnych których była stroną. Natomiast pogorszenie stanu zdrowia o którym pisała strona pozwalało jej na regularne pobieranie dotacji z budżetu Powiatu [...] w tym okresie na prowadzoną działalność oświatową. Według organu strona nie wyjaśniła i nie udokumentowała żadnym dowodem czy i na jakie cele przeznaczyła środki publiczne pobrane z budżetu Powiatu [...] w 2021 roku. Prowadząc działalność oświatową w 2021 roku miała wiedzę na temat skutków prowadzenia działalności w tym kontroli i ewentualnych roszczeń organu jednostki samorządu terytorialnego po stwierdzeniu nieprawidłowości pobierania i wydatkowania dotacji. Strona miała pełną wiedzę o konieczności dokumentowania zdarzeń i wydatków z tytułu pobierania środków publicznych. Jednak na żadnym etapie prowadzonych postępowań: kontrolnego i administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją nie okazała nawet jednego źródłowego dowodu finansowego na wydatkowanie otrzymanych z budżetu Powiatu [...] środków finansowych. Starosta zaakcentował, że strona przedstawiła dowody: zestawienie ZUS, PIT 37 za 2023 rok wraz z UOP, zestawienie bieżące opłat T., zestawienie opłat za mieszkanie, potwierdzenie transakcji dokonanej 25.06.2024 przez stronę na rzecz P., san konta bankowego, zestawienie zobowiązań. Dokumenty przedstawione przez stronę w postaci PIT 37 za 2023 rok wskazują, że uzyskane dochody za 2023 rok to 29 831,72 zł (średnio na miesiąc 2 485,98 zł). Przedstawione średniomiesięczne koszty (na które składają się opłaty za: gaz 150 zł, prąd 300 zł, czynsz z wodą około 900 zł, usługi tv, telefon ok 300 zł. Internet 54 zł, treningi syna w klubie 170 zł, treningi córki w klubie 150 zł, koszty utrzymania - jedzenie środki czystości ubrania itd. ok 2000 zł miesięcznie) w 2024 roku to około 4 000, 00 zł. Od połowy stycznia strona podjęła pracę za najniższą stawkę krajową (czego strona nie potwierdziła żadnym dowodem). Organ zauważył, że strona wydaje na comiesięczne utrzymanie znacznie więcej środków aniżeli otrzymuje w postaci minimalnego wynagrodzenia za pracy. Dokumenty te pokazują, iż teoretycznie gospodarstwo domowe strony jest w sytuacji trudnej, na co w przesłanym w dn. 28 czerwca 2024 r. piśmie strona sama wskazała. Jednak według organu strona nie przedstawiła wyczerpująco swojej sytuacji rodzinnej przyznając jednocześnie, że pomagają jej w normalnym funkcjonowaniu mąż i rodzice. Organ zauważył też, że nie wszystkie wydatki, które strona wykazała mają charakter obligatoryjny ponieważ nie może być tak, że organ "domyśla się" jaka jest sytuacja rodzinna strony wpływająca istotnie na jej możliwości uiszczenia zobowiązania przy założeniu, iż mieszka ona z inną osobą otrzymująca dochód lub jakie inne dochody (poza wynagrodzeniem za pracę) strona otrzymuje. Reasumując wykazane dochody oraz te potencjalne, które powinna strona wykazać, a ich nie wykazała a mogłaby je uzyskiwać, w ocenie organu stwarzają możliwość stronie spłaty zobowiązania za 2021 rok wobec Powiatu [...]. Innym dokumentem mającym obrazować sytuację finansową strony jest zajęcie dokonane przez organ egzekucyjny. Jednak dokument ten ma braki w nazwie organu egzekucyjnego, brak jest na nim podpisów, brak daty wydania, a ponadto jego część jest zasłonięta (można wnioskować że jest to zajęcie z 2022 roku, co wynika z wyliczonych kwot odsetek). Zdaniem organu podnoszone przez stronę okoliczności takie jak pandemia oraz aktualna sytuacja społeczno-gospodarcza w kraju, wysoka inflacja, wzrost kosztów utrzymania rodziny i wydatków na bieżące utrzymanie, faktycznie mają charakter sytuacji losowych, ale strona nie wykazała, iż miały one bezpośrednie oddziaływanie na jej ciężką sytuację finansową, nie uwiarygodnia tego również fakt, że w okresie pandemii strona dysponowała środkami publicznymi pobieranymi z budżetu Powiatu [...]. Starosta zauważył, że ww. zdarzenia mają charakter powszechny i dotknęły nie tylko stronę ale ogół społeczeństwa. W konsekwencji Starosta biorąc pod uwagę wskazany we wniosku ważny interes strony postępowania stwierdził, iż podnoszone argumenty nie zasługą na uwzględnienie ponieważ trudna sytuacja materialna strony postępowania sama w sobie nie może być uznana za przesłankę umożliwiającą zastosowanie wnioskowanego umorzenia, a tym bardziej nie można jej utożsamiać z ważnym interesem zobowiązanego. Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji z dnia 21 sierpnia 2024 r. nr [...] wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub orzeczenie co do istoty sprawy. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 64 ust 1 pkt 2 Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1270: dalej: u.f.p.) w związku z art. 56 ust. 1 pkt 3 i 5 poprzez jego niezastosowanie, mimo że w jej ocenie wykazane zostało, że jej sytuacja życiowa i finansowa powoduje, iż nie jest w stanie uregulować zaległości, a przy tym szansa na jej "wyegzekwowanie" w toku procedury egzekucyjnej jest znikoma. Strona zarzuciła również decyzji organu I instancji naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie: przez organ w sprawie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i ustalenia stanu taktycznego oraz brak rzetelnego i merytorycznego ustosunkowania się organu administracji do stanowiska strony, w tym w szczególności do przedłożonych przez nią dowodów ocenionych przez organ ogólnie bez szczegółowej analizy, jaki mają wpływ na możliwości finansowe strony, art. 11 k.p.a. poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ administracji przy rozstrzyganiu sprawy, zwłaszcza poprzez sporządzenie uzasadnienia wydanej decyzji w sposób uniemożliwiający jej weryfikację i pojęcie merytorycznej polemiki w sprawie - art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów na rzecz dobrowolności tej oceny. Następnie decyzją z dnia 15 listopada 2024 r. znak: SKO.FD/41.4/226/2024/17141 SKO utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia 21 sierpnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia w całości należności wynikającej z decyzji Starosty [...] z dnia 20 grudnia 2023 r., nr [...] określającej wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobranej w nadmiernej wysokości w 2021r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wskazało m.in., że strona przedstawiła następujące dokumenty: PIT 37 za 2023 r., które wykazują, że uzyskane dochody za 2023 r. to 29 831, 72 zł ( średnio na miesiąc 2 485, 98 zł). Przedstawiła średniomiesięczne koszty ( na które składają się opłaty za: gaz 150 zł, prąd 300 zł, czy z wodą około 900 zł, usługi TV, telefon ok 300 zł, internet 54 zł, treningi syna w klubie 170 zł, treningi córki w klubie 150 zł, koszty utrzymania: jedzenie, środki czystości, ubrania. W 2024 r. to około 4 000 zł miesięcznie. Od połowy stycznia strona podjęła pracę za najniższą stawkę krajową (czego jednak strona nie potwierdziła żadnym dowodem). Zdaniem SKO z powyższego wynika, że strona wydaje na comiesięczne utrzymanie znacznie więcej środków aniżeli otrzymuje w postaci minimalnego wynagrodzenia za pracę. Dokumenty te pokazują, iż teoretycznie gospodarstwo domowe strony jest w trudnej sytuacji. SKO zauważyło, że strona nie przedstawiła swojej sytuacji rodzinnej, wskazując jedynie, że pomagają jej w codziennym funkcjonowaniu rodzice oraz mąż z którym pozostaje w rozdzielności majątkowej na co jednak strona nie przedstawiła dowodu. Kolegium podkreśliło, że rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów prawa rodzinnego odnosi się do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Rozdzielność majątkowa dotyczy dysponowania i zarządzania swoim majątkiem. Małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy mimo rozdzielności majątkowej małżeńskiej ( postanowienie NSA z dnia 2 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 216/09). Ustrój majątkowy w jakim pozostają małżonkowie, pozostaje bez wpływu na obowiązek małżonków do przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny, i to przyczyniania się stosownie do możliwości zarobkowych i majątkowych każdego z małżonków. W przypadku małżonków pozostających w rozdzielności majątkowej, realizacja tego obowiązku polega na dostarczeniu przez małżonka środków, które umożliwią całej rodzinie życie na równej stopie. Zatem nieujawnienie przez stronę sytuacji majątkowej męża nie pozwala na ocenę rzeczywistej sytuacji materialnej. W ocenie SKO strona wybiórczo dokumentuje swoją sytuację materialną, przedkłada tylko wybrane przez siebie dokumenty. Ponadto przedstawione przez stronę dokumenty obrazujące miesięczne wydatki nie maja charakteru obligatoryjnego. W związku z powyższym SKO stwierdziło, że strona nie ukazuje w sposób rzetelny swojej sytuacji finansowej choć leży to w jej interesie, albowiem powinna ona wykazać spełnienie przesłanek umożliwiających zastosowanie ulgi w spłacie należności. W ocenie Kolegium przedłożone przez stronę dowody i oświadczenia, nie pozwalają na przyjęcie, że w sprawie występuje ważny interes strony, czy też ważny interes publiczny, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 2 a u.f.p. Według Kolegium sytuacja materialna strony, nawet w takim zakresie w jakim strona ją ujawniła nie uzasadnia okoliczności uzasadniających ten wniosek ponieważ strona wybiórczo dokumentowała swoją sytuację materialną, przedkładając tylko wybrane przez siebie dokumenty. W ocenie SKO, sytuacja materialna strony, nawet w takim zakresie w jakim ją ujawniła, nie uzasadnia całkowitego umorzenia należności. SKO nie dopatrzyło się w niniejszej sprawie przesłanki umożliwiającej zastosowanie ulgi, jaką jest ważny interes zobowiązanego rozumiany jako wyjątkowa sytuacja, w jakiej znalazła się strona z przyczyn losowych, niezależnych od jej postępowania, a która powoduje tak znaczne obniżenie jej zdolności płatniczych, że nie jest w stanie wywiązać się z zobowiązania objętego wnioskiem. Nie można bowiem mówić o niedostatku osoby, która przez zbycie swego majątku lub jego części mogłaby sama, i to na czas dłuższy, z własnych środków zaspokoić swe usprawiedliwione potrzeby. SKO nie dopatrzyło się również przemawiającej za udzieleniem ulgi przesłanki interesu publicznego. Przesłanka ta związana jest z finansowym aspektem funkcjonowania wspólnoty samorządowej i społeczeństwa, zatem w tym przypadku interes publiczny przemawia raczej za wyegzekwowaniem od Strony przedmiotowej należności i przeznaczeniem jej na zadania służące lokalnej społeczności. W kontekście interesu publicznego, także okoliczności związane z powstaniem przedmiotowej należności nie uzasadniają przyznania ulgi. Dotacja w dużej części została wykorzystana przez stronę nie na zadania szkół w zakresie kształcenia, bo te nie były należycie realizowane, ale jako źródło zysku strony. Ponadto z informacji pozyskanych przez SKO wynika, że strona zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej bez podania przyczyn i okoliczności temu towarzyszących. Kolegium podkreśliło, że pozyskując nienależnie środki finansowe z budżetu Powiatu [...] w 2021 r. strona osiągnęła określoną korzyść finansową. Nadto SKO wskazało, iż nie znalazło żadnych przesłanek uzasadniających zaistnienie interesu publicznego dla umorzenia kwoty należności budżetowej o charakterze publicznoprawnym dotacji udzielonej przez Powiat [...] pobranej w nadmiernej wysokości i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2021 r. W skardze 27 grudnia 2024r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca zarzuciła obrazę przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania tj.: a)Art. 64 ust 1 pkt 2 ppkt a) i b) Ustawy o finansach publicznych (dalej u.f.p.) w związku z a . 56 ust. 1 pkt 3 i 5 poprzez jego niezastosowanie, mimo iż strona wykazała, że jej sytuacja życiowa, w tym finansowa, powoduje, że nie jest w stanie uregulować, zaległości jednocześnie szansa na jej wyegzekwowania w toku prowadzonej procedury windykacyjnej w tym egzekucyjnej - jest znikoma, wręcz niemożliwa; brak również szerszego odniesienia się do drugiej przesłanki wynikającej z art. 64 ust 1 pkt 2 ppkt b) Ustawy - mianowicie interesu publicznego, o którym wielokrotnie skarżąca, wspominała - jako konsekwencji niezastosowania ulgi w spłacie należności polegającej na jej umorzeniu; moja sytuacja finansowa mimo rzetelnie przygotowanej dokumentacji i wyjaśnień nie została oceniona za umożliwiającą Organowi zastosowanie przesłanek wynikających z ustawy. Jest to twierdzenie nie odpowiadające stanowisku doktryny i orzecznictwa w zakresie godnej płacy i dochodu, który pozwalałby pokryć minimalne potrzeby życiowe, a jednocześnie stanowi przesłankę umorzenia zaległości jako nierealnych do spłaty; b) Art. 7 k.p.a (zasady prawdy obiektywnej) i Art. 77 k.p.a brak rzetelnego i merytorycznego ustosunkowania się organu administracji do stanowiska strony, w tym w szczególności do przedłożonych przez nią dowodów ocenionych przez organ ogólnie za niewystarczające, mimo iż zawierają kompleksowe informacje co do aktualnych dochodów strony; błędne określenie możliwości finansowych poprzez przyjęcie, że w dochodzie uwzględnia się również dawne 500+/obecne 800+, które jest świadczeniem bezpośrednio związanym z dziećmi, nie ze stroną. Kwota wynagrodzenia z kolei - 3227 zł nie jest kwotą która, umożliwia ratalną spłatę zaległości, wystarcza w minimalnym zakresie na pokrycie kosztów życia strony i dzieci. Organ z jednej strony przyznał, iż strona jest w trudnej sytuacji finansowej (karta uzasadnienia str 4) a kilka wersów niżej wskazał, że w sposób nierzetelny uniemożliwiający zastosowanie ulgi, prezentuje swoje dochody i wydatki; Jest to stanowisko wewnętrzne sprzeczne; c) Art. 11 k.p.a (zasady przekonywania) poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ administracji przy rozstrzyganiu sprawy, zwłaszcza poprzez bardzo lakoniczne uznanie, że w zakresie przesłanki interesu społecznego, strona nie spełnia przesłanek do jej zastosowania; ponadto wskazano, że nie można przerzucać konsekwencji działania podmiotu, który jest profesjonalistą na państwo i społeczeństwo. W tym miejscu przypomnieć należy, że charakter wykonywanej przez stronę działalności, polegał na prowadzeniu działalności oświatowej, nie zaś gospodarczej. W dużej mierze strona opierała się na wcześniejszych wnioskach organów kontrolnych, które były przychylne i akceptowały sposób wydatkowania przez stronę środków pochodzących z dotacji; ponadto wskazano w uzasadnieniu, że zastosowanie ulgi wobec strony jest premiowaniem nieroztropnego podejścia, skutkującego doprowadzeniem do znacznej zaległości, co nie polega na prawdzie, gdyż moje popadanie w zaległości nie było celowe czy zamierzone a wynikało ze zmian interpretacyjnych organów samorządowych; d) Art. 80 k.p.a poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów na rzecz dobrowolności tej oceny, nie uwzględniając przy tym szeregu dokumentów skarżącej, błędnie oceniając realną możliwość/niemożliwość realizowania przez stronę zobowiązań wynikających z licznych decyzji administracyjnych; w tym m.in. z decyzji wydanej przez Starostę [...]. Organ nie bierze pod uwagę żadnych kalkulacji, które realniej i rzetelniej oceniłyby moje szanse na spłatę, a raczej brak spłaty wszystkich należności, które powstały wskutek prowadzenia działalności oświatowej. Też sam przyrost odsetkowy jest co miesiąc zatrważający w porównaniu z moimi możliwościami płatniczymi. e) obrazę przepisów postępowania, tj. art. 8 § 2k.p.a. , 6 k.p.a. , 7,k.p.a i 7a §1 k.p.a , poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o uznaniową interpretację wykładni przepisów prawa dokonaną swobodnie przez organ dotujący, pomimo braku uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych, co doprowadziło do naruszenia praw strony, działającej w zaufaniu do organu oraz dokonywanej przez niego wykładni przepisów, co tym samym podważyło zaufanie do sposobu procedowania władzy publicznej, z uwagi na jej działanie w sposób stronniczy i niezgodny z zasadami sprawiedliwości i równego traktowania; f) bezzasadne przyjęcie, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, pomimo braku jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie; g) dokonanie nieprawidłowych ustaleń faktycznych, niedokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego, w tym niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, wydanie decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy; h) naruszenie art. 11 k. p. a (zasady przekonywania) poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ administracji przy rozstrzyganiu spraw, zwłaszcza poprzez sporządzenie uzasadnienia wydanej decyzji w sposób uniemożliwiający jej weryfikację i podjęcie merytorycznej polemiki w sprawie. Na tej podstawie strona wniosła o : - uchylenie decyzji w całości, - przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji lub orzeczenie co do istoty sprawy. W uzasadnieniu skargi strona uszczegółowiła zarzuty oraz m.in. wskazała, że w przedmiotowej sprawie organ dysponował pełnym udokumentowanym stanem faktycznym odzwierciedlającym sytuację finansową strony. Ocenił ją absolutnie sprzecznie z obowiązującym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa. Zdaniem strony organ nie brał pod uwagę, jak wiele lat swojego życia poświęciła na działalność oświatową, z niej zdobyła doświadczenie, zaś aktualnie nie jest w stanie pracować w zawodzie ponieważ została z niego wykluczona przez nagłą zmianę interpretacji przepisów przez organy kontrolne kontrolujące kilka prowadzonych przez stronę placówek oświatowych. Doprowadziło to do powstania ogromnego zadłużenia, którego nigdy strona nie będzie w stanie spłacić. Jego częścią jest również zobowiązanie wobec Starosty [...]. Strona wskazała, że jej sytuacja jest również konsekwencją ograniczeń w prowadzeniu działalności i wykonywania pracy zarobkowej w okresie pandemii spowodowanej rozprzestrzenianiem się COVID -19,, a także inflacją, a co za tym idzie wzrostem kosztów utrzymania rodziny. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Nadto Kolegium stwierdziło, że zarówno zarzuty jak i argumentacja skargi w większości powielają treść odwołania, do którego Kolegium ustosunkowało się już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie Kolegium powoływane powody nie uzasadniają wystąpienia ważnego interesu zobowiązanego ani interesu publicznego. Strona wzywana przez organ I instancji wskazała w toku postępowania szczątkowe dowody na potwierdzenie jej trudnej sytuacji finansowej, które nie ukazywały jej sytuacji w sposób całościowy. Wszystkie te dowody zostały szczegółowo opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Z kolei stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach na inne akty lub czynności, niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., które: 1) nie są decyzją lub postanowieniem; 2) mają charakter indywidualny, co wynika z określenia ich przedmiotu, a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą; 3) podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw wiedzy organu wykonującego administrację publiczną; 4) są podejmowane w zakresie administracji publicznej, charakteryzując się, między innymi, jednostronnością działania; 5) są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną (zob. B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych, art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ZNSA 2006 nr 2, s. 18 - 19). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych ramach przypomnieć przyjdzie, że przedmiotem kontroli sądowej jest prawidłowości oceny wniosku skarżącej o umorzenie należności z tytułu podlegającej zwrotowi dotacji oświatowej za 2021 r. Zdaniem Sądu dotacja podlegająca zwrotowi jest niepodatkową należnością budżetową o charakterze publicznoprawnym w myśl art. 60 pkt 1 u.f.p. Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 2 u.f.p. należności, o których mowa w art. 60, właściwy organ może na wniosek zobowiązanego a) umarzać w całości - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym, b) umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego. Nadto zdaniem Sądu z art. 64 ust. 1 pkt 2 u.f.p. wynika, że na wniosek zobowiązanego organ administracji może należność umorzyć w całości ze względu na ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny albo z uwagi na uzasadnione względy społeczne lub gospodarcze (w szczególności możliwości płatnicze zobowiązanego) zastosować inną ulgę - umorzyć w części, odroczyć termin spłaty całości albo części należności lub rozłożyć na raty płatność całości albo części należności. Zatem ustawodawca zadecydował, by najdalej idąca ulga polegająca na całkowitym umorzeniu należności była stosowana tylko w przypadku ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego. Treść tych przesłanek nie pokrywa się z podstawami innych rodzajów ulg. Całkowite umorzenie należności uzasadnia taki ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny, który nie opiera się wyłącznie na uzasadnionych względach społecznych lub gospodarczych, a w szczególności na możliwościach płatniczych zobowiązanego. Ponadto z uwagi na odesłanie do działu III Ordynacji podatkowej, należy sięgnąć do dorobku wypracowanego na gruncie art. 67a dotyczącego rozumienia ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. W doktrynie wskazuje się, że termin "interes publiczny" należy rozumieć jako dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej (jednostka samorządu terytorialnego), takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego, itp. Zgodnie z art. 60 pkt 1 u.f.p. do środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym należą należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności. Stosownie do art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b należności te właściwy organ może na wniosek zobowiązanego umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego. W ocenie Sądu umorzenie należności publicznoprawnej następuje w ściśle określonej sytuacji. Organ orzekający w sprawie w pierwszej kolejności musi zatem stwierdzić, czy okoliczność taka w ogóle powstała, albowiem jej brak determinuje konieczność wydania rozstrzygnięcia odmownego. W przeciwnym razie organ jest zobligowany do oceny, czy w świetle zaistniałych zdarzeń umorzenie to byłoby zasadne, a przesądza o tym konstrukcja powołanego przepisu, z której jednoznacznie wynika, że nawet w razie spełnienia którejkolwiek z przesłanek umorzenia opłaty należność tę organ umorzyć może, ale nie musi. Podkreślić zatem trzeba, że jakkolwiek spełnienie którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. jest niezbędne do umorzenia niepodatkowej należności publicznoprawnej na wniosek zobowiązanego, to ich wystąpienie nie skutkuje powstaniem obowiązku podjęcia takiego rozstrzygnięcia przez organ, lecz dopiero taką możliwość mu daje. Także więc w razie stwierdzenia wystąpienia wspomnianych przesłanek organ może podjąć rozstrzygnięcie odmowne; zwłaszcza jednak w takim przypadku powinien uzasadnić swą decyzję w sposób nie budzący wątpliwości co do motywów, którymi się kierował przy jej wydawaniu, a więc szczegółowo przedstawić powody takiej kwalifikacji i argumenty, które legły u jej podstaw. Tylko wówczas bowiem decyzja przezeń wydana nie będzie nosiła znamion dowolności. Z punktu widzenia rozumienia przesłanek uzasadniających udzielenie ulgi w spłacie z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p., tj. przesłanki ważnego interesu zobowiązanego i interesu publicznego - zdaniem Sądu pojęcia "interes zobowiązanego" oraz "interes publiczny" nie zostały zdefiniowane w przepisach u.f.p., zatem przy wykładni normy wynikającej z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a należy odwołać się do ukształtowanego w sprawach podatkowych orzecznictwa sądów w zakresie rozumienia przesłanek określonych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, tj. pojęć "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego". Przez ważny interes zobowiązanego należy zatem rozumieć nadzwyczajne względy, nagłe zdarzenia losowe, sytuacje spowodowane działaniem czynników zewnętrznych, na które zobowiązany nie miał wpływu, a które doprowadziły do braku możliwości wywiązania się z zobowiązania. Przez pojęcie interesu publicznego należy z kolei uznawać dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego itp. Do oceny występowania powyższych przesłanek niezbędna jest zatem rzetelna analiza zarówno sytuacji finansowej strony, jak i okoliczności wskazanych w toku postępowania administracyjnego, wpływających na możliwości finansowe zobowiązanego. Jednocześnie niezbędne staje się podkreślenie, że rolą Sądu orzekającego w przedmiocie legalności takiej decyzji jest zweryfikowanie, czy przedstawione wymogi zostały spełnione. Sąd jest bowiem obowiązany do oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada standardom określonym w obowiązujących przepisach, czy też je narusza w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. W przypadku decyzji odmawiającej umorzenia należności ze względu na niezasadność zgłoszonego w tym przed-miocie żądania zadaniem Sądu nie jest więc ocena słuszności tej kwalifikacji, lecz analiza, czy w świetle okoliczności wynikających z akt sprawy jej podjęcie było dopuszczalne (zgodne z prawem). Sąd bada zatem, czy w danym przypadku organ istotnie mógł wydać rozstrzygnięcie odmowne, a nie to, czy w sytuacji zaistnienia takiej możliwości postąpił poprawnie, podejmując takie niepomyślne dla strony rozstrzygnięcie. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ I instancji odmawiając umorzenia uznał, iż w sprawie nie wystąpiła ani przesłanka "ważnego interesu zobowiązanego", ani przesłanka "interesu publicznego". W postępowaniu odwoławczym odmowa przyznania wnioskowanej ulgi przejawiła się poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W ocenie Składu orzekającego w niniejszej sprawie takie umotywowanie odmownego załatwienia wniosku o umorzenie na podstawie zebranej w sprawie dokumentacji źródłowej mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów i przesądza o konieczności uznania, że rozstrzygnięcie to spełnia wymogi stawiane decyzjom uznaniowym, a w rezultacie jest dopuszczalne w świetle obowiązującego prawa. Tym samym nie może stanowić uzasadnionej przyczyny zaistnienia interesu publicznego, o których mowa w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. Jakkolwiek skarżąca ma interes faktyczny w umorzeniu spornych należności, to jednak nie oznacza to, że tylko z tego powodu interes ten staje się interesem publicznym. Aktualna trudna sytuacja finansowa pozostaje w bezpośrednim związku z jego wcześniejszym zachowaniem, a skutki tego postępowania były lub powinny być dla niej przewidywalne. Sąd zwraca uwagę, że w tym zakresie zebrany materiał dowodowy pozwolił organowi na ustalenie prawidłowego stanu faktycznego sprawy, a spór dotyczy jedynie wyciągniętych przez organ wniosków, z którymi skarżąca polemizuje. Organ nie pominął wskazał jednak słusznie na istotne okoliczności, które przesądziły o nieuznaniu wystąpienia przesłanki względów gospodarczych i możliwości płatniczych zobowiązanej. Nadto skarżąca nie uzasadniła wystąpienia ważnego interesu zobowiązanego ani interesu publicznego, a w myśl art. 64 ust. 1 pkt 2 u.f.p. możliwości płatnicze zobowiązanego nie są podstawą do zastosowania ulgi w postaci umorzenia całości należności, lecz do zastosowania innych ulg. W ocenie Sądu ulgi są wyjątkiem od konstytucyjnej zasady powszechności ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, (art. 84 Konstytucji RP). Mają zatem charakter nadzwyczajny i nie można wykorzystywać ich do tego, by kosztem nieuiszczenia ciężarów i świadczeń publicznych realizować zobowiązania prywatnoprawne, jak np. spłata kredytu czy zaspokojeniem innych wierzycieli. Sąd podzielił stanowisko organu, że strona "wybiórczo dokumentuje swoją sytuację materialną, przedkłada tylko wybrane przez siebie dokumenty. Nie może być tak, że organ domyśli się jaka jest sytuacja rodzinna strony przy założeniu, że korzysta z pomocy innych osób. Strona nie przedłożyła umowy o pracę, nie ujawniła sytuacji majątkowej męża, nie dołączyła do przedmiotowego wniosku umowy dotyczącej rozdzielności majątkowej. Strona nie ujawniła również posiadanych nieruchomości, czy też rzeczy ruchomych". Odnosząc się do zarzutów strony naruszenia art. 64 ust 1 pkt 2 ppkt a) i b) u.f.p. w związku z a . 56 ust. 1 pkt 3 i 5 poprzez jego niezastosowanie, mimo iż strona wykazała, że jej sytuacja życiowa, w tym finansowa, powoduje, że nie jest w stanie uregulować zaległości Sąd nie podzielił tego stanowiska strony ponieważ organy wnikliwie zbadały dokumenty przedstawione przez stronę i nie stwierdziły ich zasadności, a strona nie wskazała innych dokumentów które by uzasadniały jej stanowisko. W opinii Sądu prawidłowe jest zatem stanowisko organu odwoławczego, że w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy brak było podstaw do uwzględnienia wniosku strony. Wyraźnie zaznaczyć należy, iż jakkolwiek to na organie spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy i podejmowania z urzędu wszelkich działań zmierzających do wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, to jednak obowiązek wykazania występowania przesłanek, w tym wypadku, do umorzenia zaległości, spoczywa właśnie na stronie. Musi ona nie tylko odpowiednio uzasadnić swój wniosek, ale również przedłożyć dowody na poparcie przedstawianych przez siebie argumentów. Sąd stwierdził zatem, że na decyzję organu mogły mieć również wpływ wskazane wyżej wątpliwości co do rzeczywistej kondycji finansowej strony. W tym miejscu należy wskazać, że istotnym jest i wymaga podkreślenia, iż w przypadku postępowania w sprawie wniosku o udzielenie ulgi, ciężar dowodzenia zdecydowanie przesuwa się na zobowiązanego. W interesie strony leży bowiem podanie do wiadomości organów wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dopilnowanie utrwalenia ich w dokumentach. Specyfika postępowania w sprawie udzielenia ulgi polega na tym, że postępowanie wszczynane jest z jej inicjatywy i dotyczy jej indywidualnej sytuacji (w ramach badania istnienia ważnego interesu), której organ z urzędu nie może ustalić, nie posiada bowiem stosownych uprawnień, a przede wszystkim wiedzy o jej sytuacji. Postępowanie wszczęte wnioskiem strony o udzielenie ulgi w spłacie należności publicznoprawnych - dotacji nie jest postępowaniem, w którym w ramach realizacji zasady prawdy obiektywnej organ ma obowiązek z urzędu dokonać ustaleń, zebrać wszelkie dowody i dokonać ich oceny. W postępowaniu takim, jak niniejsze nie istnieją obiektywne okoliczności, tylko subiektywne, określające sytuację faktyczną konkretnego wnioskodawcy, jego ważny interes. W niniejszej sprawie tak się nie stało, bowiem podnoszone przez stronę argumenty jakkolwiek dotyczyły trudnej sytuacji materialnej, nie zostały jednak poparte dowodami wymaganymi przez organ. W konsekwencji argumenty strony podnoszone we wniosku nie mogły stanowić przesłanek do zastosowania przedmiotowej ulgi. Strona nie wykazała bowiem, aby w jej przypadku zachodziły nadzwyczajne i nieprzewidziane zdarzenia, mogące mieć wpływ na jej sytuację materialną. Sąd ponownie akcentuje, że to na niej spoczywa ciężar dowodzenia zaistnienia przesłanek mających uzasadniać przychylenie się do wniosku o ulgę i to w interesie wnioskodawcy leży wskazanie wszystkich istotnych okoliczności sprawy mogących mieć wpływ na wynik rozpoznania wniosku. Skoro strona obowiązkowi temu nie zadośćuczyniła, brak jest podstaw do przychylenia się do wniosku, o czym słusznie orzekły zarówno organ I jak i II instancji. Zatem z przedstawionych względów, w przekonaniu Sądu, organ przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy nie naruszył przepisów prawa materialnego, tj. art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.f.p. W ocenie Sądu nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania. Organy w sposób logiczny, spójny, w nawiązaniu do ustalonych prawidłowo okoliczności sprawy, uzasadniły odmowę zastosowania wnioskowanej przez skarżącej ulgi. Przeprowadzono postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem reguł w nim obowiązujących, a w szczególności z poszanowaniem art. 7, art. 11, art. 77 i art. 80 KPA Organy obu instancji w wydanych rozstrzygnięciach odniosły się do wszystkich okoliczności faktycznych i dowodów podnoszonych przez skarżącą w toku postępowania. Zgromadzony materiał dowodowy został oceniony w sposób kompletny, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, co znalazło wyraz w uzasadnieniach decyzji, czyniąc tym samym zadość art. 107 § 3 k.p.a. W niniejszej sprawie strona nie wykazała, aby w jej przypadku zachodziły nadzwyczajne i nieprzewidziane zdarzenia, mogące mieć wpływ na jej sytuację materialną. Sąd ponownie akcentuje, że to na niej spoczywa ciężar dowodzenia zaistnienia przesłanek mających uzasadniać przychylenie się do wniosku o ulgę i to w interesie wnioskodawcy leży wskazanie wszystkich istotnych okoliczności sprawy mogących mieć wpływ na wynik rozpoznania wniosku. Skoro strona obowiązkowi temu nie zadośćuczyniła, brak jest podstaw do przychylenia się do wniosku, o czym słusznie orzekły zarówno organ I jak i II instancji. Podsumowując, Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził w przedmiotowej sprawie naruszenia zasad postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy jak również przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie./na wynik sprawy, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.