III SA/Gl 1582/16

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno Handlowo Usługowego A sp. j. M. M., P. M. w J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty paliwowej w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego skarżąca Spółka, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika procesowego, domagała się zwolnienia z kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że jest podmiotem, który prowadził działalność gospodarczą w zakresie handlu hurtowego i detalicznego [...]. W miejscu siedziby – to jest przy ul. [...] w J. posiadała stację [...]. Jednakże w związku z posiadanymi zaległościami w kwocie 330.000,00 zł wszczęte zostało wobec Spółki postępowanie egzekucyjne. Wprawdzie Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje, na podstawie których wymierzony został podatek akcyzowy za 12/2007, 01/2008 i 02/2008, niemniej jednak wyroki, które w tych sprawach zapadły, na skutek ich zaskarżenia przez Dyrektora Izby Celnej nie są jeszcze prawomocne. Ponieważ w związku z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi Spółka jawna A została pozbawiona środków obrotowych 1 stycznia 2016 r. zawiesiła prowadzoną działalność. W 2014 r. poniosła bowiem stratę rzędu 216.000,00 zł, podczas gdy za 2015 r. strata ta wynosiła 67.000,00 zł (vide: bilans wraz z rachunkiem zysków i strat za wskazany wyżej okres). Obecnie żadnej działalności nie prowadzi. Nie rozlicza się z podatku VAT. Środków w kasie i na rachunkach bankowych nie posiada. Podobnie jej konta bankowe zostały zlikwidowane. Jedyny majątek, którym dysponuje oszacowany został na ok. 5.642,00 zł (vide: rubryka nr 7 formularza), podczas gdy łączna wartość przedmiotu zaskarżenia we wszystkich sprawach, które obecnie skarży wynosi ok. [...] zł, co oznacza, że łączna wartość wpisów wyniesie 22.677,00 zł. Ponieważ nie jest w stanie ich uiścić domaga się zwolnienia z kosztów sądowych. Tym bardziej, że zapłata posiadanych przez Spółkę wierzytelności ma nastąpić dopiero w 2018 r. Ponieważ podane wyżej dane okazały się niewystarczające, pismem z dnia 13 stycznia 2017 r. wezwano skarżącą Spółkę do ich uzupełnienia wskazując szczegółowo dokumenty źródłowe, które należało nadesłać. W odpowiedzi na powyższe do akt sprawy przedłożono: - tytuły wykonawcze wraz z postanowieniami o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego; - polecenia przelewu spłaty zajęć sądowych; - protokół o stanie majątkowym zobowiązanego wraz z wydrukiem z KRS; - zeznanie podatkowe PIT-36L za 2015 r.; - wyciągi bankowe za ostatnie trzy miesiące wspólnika P. M.; - sprawozdanie finansowe wspólnika Sp. z o.o. B w J. wraz z zeznaniem podatkowym CIT-8 za okres od 18 listopada 2014 r. do 31 grudnia 2015 r. Dodatkowo w piśmie z dnia 10 lutego 2017 r. podano, że wobec Spółki jawnej A nie jest prowadzone postępowanie likwidacyjne bądź upadłościowe tylko egzekucja administracyjna prowadzona przez Izbę Celną od roku 2014. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, że przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej – prawa do sądu pod warunkiem, że ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego dostępny w wersji elektronicznej na stronie http://sjp.pwn.pl), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., str. 319). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną oraz prezentowane w tym zakresie stanowisko doktryny do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Wprawdzie działalność Spółki – jak ustalono z przedłożonego do akt materiału źródłowego - od 1 stycznia 2016 r. jest zawieszona (vide: rubryka nr 7 działu 6 KRS) z uwagi na poniesioną w 2014 i 2015 r. stratę, a posiadane środki trwałe z kwoty 5.642,00 zł uległy zmniejszeniu do kwoty 2.256,80 zł (vide: bilans za 2015 r.), niemniej jednak fakt zlikwidowania rachunków bankowych, podobnie jak brak środków na opłacenie kosztów sądowych, mimo wezwania w tym zakresie, do dnia dzisiejszego nie został potwierdzony żadnym dokumentem źródłowym. Tymczasem powyższa okoliczność ma istotne znaczenie w sprawie, albowiem w bilansie Spółki za 2015 r., który po raz ostatni sporządzono, po stronie aktywów w rubryce "środki pieniężne" odnotowano kwotę 69.500,00 zł. Czy kwota ta została zajęta w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie można było w żaden sposób stwierdzić. Wprawdzie przedłożono wystawione w 2013 r. tytuły wykonawcze, niemniej jednak nadesłano też potwierdzenia przelewów dokonywane z rachunku bankowego Spółki o nr [...] prowadzonego przez Bank Spółdzielczy w C. tytułem całkowitej realizacji zajęcia. Czy rachunek ten został zlikwidowany, czy też nie, nie można było z nadesłanych dokumentów ustalić. I choć zarządzeniem z dnia 15 lutego 2017 r. referendarz sądowy wstrzymał się z rozpoznaniem złożonego wniosku oczekując zgodnie z zapewnieniami strony na "potwierdzenie zamknięcia posiadanych przez Spółkę rachunków bankowych", których nie udało się stronie uzyskać w terminie przewidzianym (vide: pismo z dnia 10 lutego 2017 r.), to dokumenty te do dnia dzisiejszego nie zostały przedłożone, choć mają istotne znaczenie w sprawie. Należy bowiem zauważyć, że Dyrektor Izby Celnej w 2016 r. wystawił przeciwko Spółce kolejne tytuły wykonawcze stosowane w egzekucji należności pieniężnych, a ponieważ rachunek bankowy wspólnika P. M. nie wykazuje zajęć egzekucyjnych, pojawia się pytanie do jakich składników majątku egzekucja ta została skierowana, a nadto jaka jest wysokość wierzytelności, których zapłata na rzecz Spółki ma nastąpić w 2018 r. (vide: rubryka nr 10 formularza), skoro w protokole o stanie majątkowym zobowiązanego z dnia 24 stycznia 2017 r. powyższe nie zostały wymienione. Podobne wątpliwości dotyczą źródeł pochodzenia środków, z których skarżąca Spółka opłaca koszty wynagrodzenia pełnomocnika, który reprezentuje ją przed tut. Sądem, skoro działalność Spółki jest zawieszona, a miesięczne wynagrodzenie wspólnika P. M. z tytułu zatrudnienia w Sp. z o.o. C wynosi 1.400,00 zł. Nie można również zapominać, że podmiotem zwracającym się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów jest Spółka jawna, a to oznacza, że ocena zasadności złożonego wniosku nie może odbywać się w oderwaniu od oceny sytuacji finansowej wspólników tejże Spółki. Z art. 22 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1578 ze zm.) wynika wszakże, że każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką. Podobnie art. 115 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) stanowi, iż wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki. Ponieważ z przedłożonych do akt dokumentów źródłowych ustalono, że drugim wspólnikiem Spółki jawnej A jest Sp. z o.o. B, w której P. M. jest prezesem zarządu, a bilans tejże Spółki wraz z rachunkiem zysków i strat za 2016 r., raportami kasowymi, deklaracjami VAT i wyciągami z kont bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy nie zostały do dnia dzisiejszego nadesłane. Podobnie jak zaświadczenie wystawione przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego potwierdzające, że Spółka jawna A od 1 stycznia 2016 r. do nadal nie rozlicza się z urzędem skarbowym to jest nie składa deklaracji podatkowych VAT-7, PIT-4R oraz informacji PIT-11. Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.