III SA/Gl 1583/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer Asesor WSA Piotr Pyszny po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2022 r. sprawy ze skargi R. H. na postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. R. H. zaskarżyła postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z [...] r. o numerze [...], którym organ ten stwierdził uchybienie przez skarżącą terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z [...] r., nr [...]. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącej 2 kwietnia 2021 r. w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego. Doręczenie przebiegało w następujący sposób: 26 lutego 2021 r. przesyłka została wysłana listem poleconym za pośrednictwem "A" na adres do doręczeń skarżącej; 1 marca została awizowana po raz pierwszy, 9 marca po raz drugi; 17 marca przesyłkę zwrócono nadawcy jako niepodjętą w terminie; 18 marca przesyłkę wysłano ponownie listem poleconym i ta przesyłka również była awizowana dwukrotnie – po raz pierwszy 19 marca, po raz drugi 29 marca, a 6 kwietnia została zwrócona nadawcy z adnotacją nie podjęto w terminie. Organ uznał, że 14 dniowy termin z art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. upłynął z dniem 2 kwietnia, a zatem ten dzień należy uznać za datę doręczenia stronie decyzji organu pierwszej instancji. Odwołanie od tej decyzji wpłynęło 7 lipca 2021 r., a więc po terminie z art. 129 § 2 k.p.a., stąd postanowienie o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Organ dodał, że odrębnym postanowieniem z [...] r. odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze na to postanowienie R. H. zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. przez wydanie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania pomimo braku skutecznego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji; 2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez przyjęcie, że decyzję doręczono w trybie art. 44 k.p.a., pomimo że z materiału dowodowego nie wynika, by próbowano doręczyć decyzję w trybie art. 42 i 43 k.p.a. oraz wskutek pominięcia, że na kopertach, w których nadano decyzję nie ma informacji o tym, że przesyłkę awizowano po raz drugi, kiedy miało to miejsce i gdzie pozostawiono informację o drugim awizowaniu przesyłki; 3) art. 7, art. 77 § 1 i art. 124 § 2 k.p.a. przez brak rzetelnego uzasadnienia faktycznego decyzji co wynika z braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego; 4) art. 81a k.p.a. przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy treść zwrotnych potwierdzeń odbioru przesyłki różni się od wyjaśnień "A" udzielonej organowi. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie na swą rzecz kosztów postępowania sądowego. Jednocześnie, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej w skrócie jako .p.p.s.a."), wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd jej skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko. Skarga jest uzasadniona. Dla stwierdzenia na podstawie art. 134 k.p.a., jak w zaskarżonym postanowieniu, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, konieczne jest ustalenie, że termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg, a to następuje z chwilą doręczenia stronie decyzji organu pierwszej instancji. Tak stanowi przepis art. 129 § 2 k.p.a. (Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie). Pierwszoplanowe znaczenie ma zatem kwestia doręczenia skarżącej decyzji organu pierwszej instancji, czy miało ono miejsce w sposób przewidziany przepisami k.p.a. W niniejszej sprawie doręczenie uznano za dokonane w trybie art. 44 k.p.a. Decyzję wysłano na adres: S., ul [...], wskazany w CEiDG jako adres do doręczeń. Miejsce prowadzenia działalności gospodarczej to S. ul. [...]. Pierwsze doręczenie (przesyłka nadana 26 lutego) uznano za niebyłe, co można wnioskować stąd, że podjęto drugą próbę doręczenia - nadano ponownie przesyłkę 18 marca i tę próbę uznano za skutecznie dokonaną. Słusznie jednak podniosła strona skarżąca, że to doręczenie nie spełnia wymogów z art. 44 k.p.a. Towarzyszący temu doręczeniu dokument nie wskazuje na zachowanie wszystkich warunków kodeksowych. Wynika z niego, że 18 marca "NIE ZASTANO – AWIZOWANO UP S. 1". Przepis art. 44 § 2 k.p.a. wymaga, by zawiadomienie o pozostawieniu pisma zawierało informację o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, które umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata. O ile informację – awizowano UP S. 1 - można uznać za informację, gdzie można odebrać przesyłkę, o tyle nie ma w tym dokumencie pouczenia w jakim terminie przesyłka pozostaje do odbioru. Brak również informacji, gdzie zawiadomienie pozostawiono. Przepis art. 44 § 3 k.p.a. stanowi następnie, że W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Dowód doręczenia towarzyszący tej przesyłce nie zawiera żadnych informacji w tym zakresie. Nie wynika z niego, by miało miejsce powtórne awizowanie i w jaki sposób miało być dokonane. Oceny zachowania warunków doręczenia zastępczego w trybie art. 44 k.p.a. należy dokonywać na podstawie dokumentu towarzyszącego przesyłce, nazywanego potocznie "zwrotnym dowodem doręczenia". Z dokumentu tego musi wynikać sposób doręczenia, a stosowne informacje muszą pochodzić od doręczyciela, jako osoby, która czynności te wykonywała i która poświadcza swym podpisem wszystkie związane z tym okoliczności. Prawidłowość doręczenia decyzji organu pierwszej instancji ma fundamentalne znaczenie dla sytuacji prawnej strony postępowania, ponieważ warunkuje jej prawo do skorzystania ze środka odwoławczego, a w dalszej kolejności prawo odwołania się do sądu. Dlatego fakt prawidłowego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji musi mieć charakter niepodważalny. W niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony. Wątpliwości, o których tu mowa, nie rozwiewa ani dokument nazwany "Śledzenie przesyłek", ani wyjaśnienia "A" zawarte w piśmie z 13 sierpnia 2021 r., na które powołał się organ. Są to, zdaniem Sądu, dowody wtórne i pośrednie. Nie zostały sporządzone przez doręczyciela pocztowego w chwili doręczania przesyłki i poświadczone przez niego. Ponadto nadal nie usuwają wątpliwości co do treści pouczenia w przypadku pierwszego i drugiego awizowania przesyłki. Sąd nie widzi podstaw do przyjęcia, jak w zaskarżonym postanowieniu, że miało miejsce prawidłowe doręczenie skarżącej decyzji organu pierwszej instancji, w czym przyznaje jej słuszność. Wracając zatem do pierwszej myśli tego uzasadnienia - nie rozpoczął swego biegu termin do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, dlatego zaskarżone postanowienie należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W sprawie wymagane jest prawidłowe doręczenie skarżącej decyzji organu pierwszej instancji, które otworzy bieg postępowania odwoławczego. Nie można przyjąć, że równoznaczne z doręczeniem decyzji było doręczenie tytułu wykonawczego, bo to nie ten etap postępowania i nie można przystąpić do niego z pominięciem prawidłowo przeprowadzonego trybu odwoławczego. Sąd nie uwzględnił wniosku o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wychodząc z założenia, że przesądzenie kwestii braku prawidłowego doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej "eliminuje" kwestią przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Orzeczenie o kosztach postępowania zostało wydane na podstawie przepisu art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.