III SA/Gl 1589/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Jużków po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie - zwolnienia z kosztów sądowych. Prezes zarządu Spółki "A" zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...]r. nr [...] o uznaniu za bezprzedmiotowe i umorzeniu postępowania podatkowego o potracenie wzajemnych zobowiązań. Pismem z dnia [...]r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500,00 zł. Wezwanie zostało doręczone [...]r. i terminie nim zakreślonym skarżąca wystąpiła z pismem o prawo pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. Wniosek powtórzyła na wymaganym formularzu w dniu [...] r. W uzasadnieniu wskazała, że ma zablokowane konta bankowe i przez komornika zajęte nieruchomości. Naruszające prawo działanie organów skarbowych uniemożliwiło skarżącej odzyskanie należnego od stycznia 2004 r. zwrotu podatku VAT i doprowadziło do znacznych strat finansowych i konieczności zwolnienia kilkudziesięciu pracowników. Kapitał zakładowy Spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych wynosi [...] zł a strata na działalności za ostatni rok zamyka się kwotą [...] zł. Pismem z dnia 29 listopada 2011 r. skarżącą została wezwana do przedłożenia dowodów potwierdzających jej trudną sytuację finansową. W odpowiedzi na wezwanie pismem z dnia [...]r. wskazała, że nie posiada dokumentów wskazanych w wezwaniu, jak również nie posiada środków finansowych na sporządzenie kserokopii dokumentacji firmy. Nadto wskazał, że nawet jak dostarczy to Sąd odmówi prawa pomocy ochraniając administracyjną grupę przestępczą. Postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 29 grudnia 2011 r. odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowienie to zostało doręczone w dniu [...]r. i zaskarżone wniesieniem sprzeciwu z zachowaniem terminu ustawowego do jego wniesienia. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia był w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270, dalej p.p.s.a.), gdyż przesłanka zwolnienia strony skarżącej z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych nie została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku. Uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też ich nierzetelne wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyklucza przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. W uzasadnieniu sprzeciwu strona skarżąca nie zgodziła się z argumentami wskazanymi w zaskarżonym postanowieniu, a w szczególności z oceną sytuacji finansowej Spółki, którą Sad obserwuje od 3 lat oraz twierdzeniem o nierzetelnym jej przedstawieniu. Wskazał na postanowienia Komornika Sądu Rejonowego w Z. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego jako bezskutecznego (sygn. akt [...]) oraz 12 postanowień tut. Sądu, w tym z 3 września 2007 r. zwalniające stronę z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych sygn. akt III SA/GI 586/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Obejmuje ono zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego (..)- art. 244 § 1 i może być przyznane w zakresie całkowitym i częściowym- art. 245 § 1 wyżej wskazanej ustawy. Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 i 2ustawy). Wniosek o przyznanie prawa pomocy strona składa na stosownym formularzu (art. 257), a kiedy jego treść okaże się niewystarczająca do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego winna go uzupełnić w zakreślonym terminie zgodnie z wezwaniem (art. 255). Na stronie, która ubiega się o przyznanie jej prawa pomocy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających jego przyznanie. W niniejszej sprawie strona złożyła wniosek o zwolnienie jej z kosztów sądowych, a zatem w ograniczonym zakresie. Przypomnieć należy art. 260 p.p.s.a., który stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Podkreślenia również wymaga, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w procedurach sądowych, w tym w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.). Sąd podkreśla, że okoliczność konieczności wpisu w innej sprawie może pośrednio wpływać na rozstrzygniecie w innej sprawie, gdyż Sąd każdorazowo czyni ustalenia faktyczne, które podlegają ocenie przy wydaniu rozstrzygnięcia. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że skarżąca nie wykonała wezwania Sądu z 29 listopada 2011 r. i nie przedłożyła żadnych dokumentów dotyczących sytuacji finansowej Spółki wskazując, że z racji licznych spraw sądowych jest ona znana i nie uległa poprawie od poprzednich rozstrzygnięć wydanych przez Sąd. Strona podkreśliła jednocześnie, że nie wierzy w pozytywne rozstrzygnięcie wniosku i dlatego nie przedkłada żadnych dokumentów. Należy domniemywać, że gdyby sąd chciał pozytywnie rozpoznać wniosek to by to uczynił bez tych dokumentów jak we wskazanych 12 sprawach zawisłych przez Sądem w 2007 r. Przypomnieć zatem przyjdzie, że w świetle przedstawionych wyżej zasad udzielania prawa pomocy oraz zasadę odpłatności postępowania sądowego Sąd rozpoznając wnioski w tym zakresie bierze pod uwagę tylko rzeczywistą i aktualną sytuację majątkową wnioskodawcy. To na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, nawet nie wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, w tym uiścić należnego wpisu od skargi. Strona powinna zatem podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd, co do zasadności przyznania prawa pomocy a nie poddawać w wątpliwość jej wiarygodność. Referendarz sądowy wezwał skarżącą do wykazania aktualnego stanu majątkowego Spółki, które zostało bez odpowiedzi. Również w sprzeciwie nie zawarto żadnych konkretnych informacji w tym zakresie ani nie załączono żadnych dokumentów. Powyższe powoduje, że Sąd nie posiadał żadnych informacji o aktualnej sytuacji finansowej Spółki, poza wskazanymi w formularzu, które są niepełne a nawet wątpliwe czy sprzeczne. Wskazano bowiem na kapitał zakładowy Spółki w wysokości [...] zł i wartość środków trwałych w kwocie [...] zł oraz stratę za ostatni rok obrotowy w kwocie powyżej [...] zł. Nie wyjaśniono jednakże jakiego roku ona dotyczy i dlaczego przy wskazanym kapitale Spółka nie posiada środków finansowych w kwocie 500,00 zł na uiszczenie wpisu. Mając na względzie powyższe, ponieważ strona nie uprawdopodobniła braku środków finansowych uzasadniającej przyznanie Spółce prawa pomocy Sąd na zasadzie art. 260 i art. 254 § 1 w zw. z art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. rozstrzygnął jak w sentencji postanowienia.