III SA/Gl 159/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. skarżący, reprezentowany w sprawie przez fachowego pełnomocnika procesowego z wyboru w osobie doradcy podatkowego, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu nadesłanego urzędowego formularza PPF, strona oświadczyła, że w związku z brakiem możliwości prowadzenia działalności gospodarczej nie uzyskuje de facto żadnego dochodu. W związku z tym, jego aktualna sytuacja finansowa jest bardzo zła. Jednocześnie wnioskodawca posiada "dużo" kosztów oraz kredytów do spłaty. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że prowadzi samodzielne, jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 5.000 zł. Posiada oszczędności w kwocie 4.000 zł. Strona oświadczyła, że na jej miesięczny dochód składa się kwota około 1.000 zł uzyskiwana z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Swoje wydatki miesięczne wnioskodawca oszacował w sposób następujący: "koszty za mieszkanie" – 700 zł; alimenty – 1.400 zł; kredyty – 2.000 zł. W tym stanie rzeczy, pismem z dnia 21 kwietnia 2017 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do nadesłania (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jego rzeczywisty i aktualny stan majątkowy – w tym wykazanie aktualnego stanu jego firmy; jego stanu cywilnego oraz warunków spłaty zaciągniętych przez niego zobowiązań finansowych. W odpowiedzi na wezwanie do akt sprawy nadesłano następujące dokumenty: protokół z dnia 14 kwietnia 2011 r., zawierający ugodę w przedmiocie alimentów na rzecz małoletniego W. C. i jego matki A. R. w łącznej kwocie 1.650 zł; zeznanie PIT-37 i PIT-36L za 2016 r.; deklaracja VAT-7 za marzec 2017 r.; bilans i rachunek zysków i strat – sporządzone na dzień 31 grudnia 2016 r.; pisma z banków: A; B i C informujące skarżącego o wypowiedzeniu umów kredytowych i pożyczek (pisma z pierwszego kwartału 2017 r.); zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych skarżącego (na kwotę 7.274.595,19 zł); informację z Biura Informacji Kredytowej z dnia 11 maja 2017 r. W pismach przewodnich z dnia 11 i 18 maja 2017 r., pełnomocnik strony oświadczył, że działalność gospodarcza wnioskodawcy jest aktualnie zawieszona, obecnie toczy się postępowanie rozwodowe z jego żoną, z którą pozostawał w ustroju rozdzielności majątkowej. Koszty miesięcznego utrzymania oszacował skarżący na około 900 zł. Kredyty zostały natomiast zaciągnięte w okresie, kiedy jego firma była w dobrej kondycji finansowej. Zaznaczono, że wnioskodawca nie zamieszkuje pod adresem ul. [...] w G. – jest to jedynie adres do korespondencji, w którym prowadził (aktualnie zawieszoną) działalność gospodarczą. W tym stanie rzeczy, kolejnym pismem z dnia 31 maja 2017 r. wezwano skarżącego do wykazania jego aktualnych źródeł dochodu oraz tego, że toczy się obecnie jego proces rozwodowy, oraz wskazania na potencjalną pomoc udzielaną mu przez inne osoby. Pismem z dnia 13 czerwca 2017 r. złożony został wniosek o przedłużenie terminu do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych nas druku PPF – do dnia 23 czerwca 2017 r. Wniosek ten został uwzględniony przez rozpoznającego sprawę. W dniu 26 czerwca 2017 r. wpłynęły do akt sprawy następujące materiały: zawiadomienie pełnomocnika skarżącego o terminie rozprawy rozwodowej; umowa o pracę zawarta w dniu 1 czerwca 2017 r. – pracodawcą jest firma D Sp. z o.o. w G.. Ponownie do akt nadesłano informację z Biura Informacji Kredytowej z dnia 11 maja 2017 r. W piśmie przewodnim pełnomocnika strony z dnia 21 czerwca 2017 r. stwierdzono, że mieszkanie zlokalizowane przy ul. [...] w K. zostało sprzedane, a strona została z niego wymeldowana. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku B. C., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie rozpoznającego wniosek, skarżący nie zdołał wykazać, że spełnia przesłanki ustawowe, skutkujące uwzględnieniem jego wniosku. Co więcej, jego oświadczenia są niespójne i nie wyjaśniają nawet w przybliżeniu jakie jest źródło, z którego pochodzą środki pieniężne umożliwiające jego utrzymanie, jak również opłacanie jego zobowiązań. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że wnioskodawca zawiesił wykonywanie prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Z informacji zawartej w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że jest ona zawieszona od dnia 28 marca 2017 r. Stwierdzić jednak należy, że z jego zeznania podatkowego za 2016 r. wynika, że uzyskał on w ubiegłym roku dochód w kwocie 47.665,05 zł (przychód wyniósł 883.576,30 zł, przy kosztach jego uzyskania w wysokości 835.911,25 zł). Z kolei deklaracja podatkowa VAT – 7 za marzec 2017 r. (ostatni miesiąc aktywnie prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej) wysokość podstawy opodatkowania podatkiem VAT wyniosła 17.314 zł. Kwota ta nie przedstawia dochodu, ani przychodu osiągniętego przez przedsiębiorcę, lecz obrazuje obrót osiągnięty w tym okresie. Wynika z tego, że skarżący prowadził aktywną działalność gospodarczą, dokonując czynności gospodarczych, które sumarycznie znajdują odzwierciedlenie w ww. kwocie podatku należnego. Co istotne, dokonując analizy przedłożonego przez stronę sprawozdania finansowego (bilansu i rachunku zysków) sporządzonego na koniec 2016 r., stwierdzić należy, że w pozycji aktywa, III Inwestycje krótkoterminowe,1, c widnieje kwota 99.692,66 zł, jako "środki pieniężne w kasie i na rachunkach". Kwota ta wzrosła w stosunku do końca 2015 r., kiedy to wartość ta wynosiła 73.704,44 zł. Powyższe dane są wynikiem analizy kondycji działalności gospodarczej skarżącego przed jej zwieszeniem. Jednakże aktualnie wnioskodawca ma być zatrudniony w firmie D Sp. z o.o. w G., na ¼ etatu, a jego wynagrodzenie wynosi 500 zł netto. Jeżeli przyjąć oświadczenie wnioskodawcy, zgodnie z którym prowadzi on samodzielnie jednoosobowe gospodarstwo domowe, to należy stwierdzić, że jego wydatki w żadnym razie nie mają pokrycia w jego dochodach. Wszak wnioskodawca powołuje się na to, że płaci miesięcznie alimenty po 1.400 zł (na rzecz A. R., matki jego syna W. C.). Ponadto strona stwierdziła, że koszty mieszkania zamykają się w kwocie 700 zł. Niezależnie od powyższego, spłata zaciągniętych przez niego kredytów stanowi łącznie kwotę 2.000 zł. Pomijając kwestię spłaty zadłużenia kredytowego, trudno założyć, aby wnioskodawca był w stanie z kwoty 500 zł opłacić chociażby same alimenty w kwocie 1.400 zł miesięcznie – na co sam się przecież powołuje na druku PPF i co dokumentuje nadesłaną do akt sprawy kserokopią ugody z 2011 r., w której ustanowiono ten obowiązek alimentacyjny. Zwrócić należy uwagę, że aktualnie wnioskodawca korzysta z pomocy fachowego pełnomocnika procesowego w osobie doradcy podatkowego z wyboru. Jednocześnie, z zawiadomienia o terminie rozprawy rozwodowej, w której skarżący jest powodem, wynika, że jest on reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru w osobie radcy prawnego M. B.. Skarżący określa siebie, jako osobę wręcz ubogą (aktualnie, jedyny jego dochód miesięczny – to wynagrodzenie w kwocie 500 zł). Przed rozpoczęciem pracy w dniu 1 czerwca i po zawieszeniu prowadzenia działalności gospodarczej (czyli w kwietniu 2017 r. i maju 2017 r.) skarżący miał nie uzyskiwać żadnego dochodu. Tymczasem stać go jednak było na ustanowienie w jego sprawach sądowych dwóch różnych pełnomocników procesowych. Pomimo wezwań referendarza sądowego, skarżący nie wskazał żadnej osoby, która udzielałaby mu pomocy finansowej, bądź nawet rzeczowej. Jednocześnie skarżący nie wskazał, że posiada jakiekolwiek zaległości finansowe z tytułu opłat za mieszkanie, czy za media. Ponadto duże wątpliwości wzbudza kwestia mieszkania zlokalizowanego w K., przy ul. [...]. Na druku urzędowego formularza PPF skarżący wskazał ten adres, jako adres (miejsce) zamieszkania. Z kolei w piśmie przewodnim z dnia 21 czerwca 2017 r. stwierdzono, że mieszkanie to zostało sprzedane, a skarżący został z niego wymeldowany. Brak jest informacji, czy mieszkanie, przy [...] w K., w którym skarżący był zameldowany, przed jego sprzedażą stanowiło jego własność. Nie sposób jednak faktu tego wykluczyć. W takim przypadku wnioskodawca powinien dysponować środkami finansowymi pochodzącymi ze sprzedaży tego mieszkania. Sprzedaż ta nastąpiła bowiem po dniu 13 kwietnia 2017 r. (data wpływu do Sądu formularza PPF, w którym adres ten został określony przez wnioskodawcę, jako jego adres zamieszkania). Rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy musi być poprzedzone dokładną analizą aktualnej kondycji finansowej wnioskodawcy. Aby dokonać takiej analizy, potrzebna jest wiarygodna, rzetelna i wyczerpująca dokumentacja stanu majątkowego strony. W przedmiotowej sprawie strona nie spełniła tego warunku. Brak bowiem spójności przedstawionych materiałów źródłowych i dokumentów, stwierdzić należy jednocześnie, że wnioskodawca posiada dodatkowe, nieujawnione w tym postępowaniu źródło dochodów, które pozwala mu na regulowanie jego zobowiązań, bądź też korzysta z pomocy innej osoby (innych osób), co nie zostało wykazane. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.