III SA/Gl 1596/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-12-01
Skład orzekający: Leszek Wolny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, prowadząca samodzielne gospodarstwo domowe, z dochodem netto w wysokości 1.373 zł miesięcznie, spłacająca dwa kredyty na łączną kwotę 1.200 zł miesięcznie oraz ponosząca koszty utrzymania mieszkania, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Jej miesięczny dochód netto (1.373 zł) jest w przeważającej części pochłaniany przez raty kredytowe (1.200 zł), a pozostałe środki muszą pokryć koszty utrzymania mieszkania. W związku z tym, przyznano jej zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca M.P. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na niskie zarobki, brak oszczędności i zdolności kredytowej. Po kilku wezwaniach do uzupełnienia dokumentacji, skarżąca przedstawiła szczegółowe dane dotyczące swoich dochodów, wydatków, kredytów i majątku.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.
Wraz ze skargą na powyższą decyzję, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Wniosek ten obejmował żądanie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadczyła, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów w postępowaniu sądowoadministracyjnym bez uszczerbku dla siebie. Zarobki strony są zarobkami na poziomie minimalnym, nie posiada ona żadnych oszczędności i nie ma zdolności kredytowej. Jednocześnie strona oświadczyła, że nie może liczyć na pomoc innych osób.
Z oświadczenia strony zawartego na urzędowym formularzu PPF wynika, że jest ona osobą prowadzącą samodzielnie gospodarstwo domowe. Na jej miesięczny dochód składa się: wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.050 zł oraz zasiłek stały (przyznany na okres do dnia [...] r.) w wysokości 318,01 zł.
Na majątek skarżącej składa się dom mieszkalny o powierzchni 146,1 m2 oraz nieruchomości rolne: działka gruntu o powierzchni 45 m2 i działka o powierzchni 121,54 ha w dzierżawie. Poza tym, skarżąca nie posiada żadnych innych ruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro.
Ponadto skarżąca oświadczyła, że spłaca kredyt w (...) Banku (rata kredytu zamyka się w kwocie 675 zł na miesiąc) i następujące opłaty: Cyfra plus (70,05 zł); energia elektryczna (150 zł); woda (100 zł); paliwo gazowe (50 zł na dwa miesiące); żywność (około 300 zł), natomiast w zakupie środków czystości i odzieży wspiera stronę jej siostra.
W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia [...] r. wezwał skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie i udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy.
W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca nadesłała szereg dokumentów: kserokopie umowy o pracę (wynagrodzenie wynosi 1386 zł brutto); zaświadczenie pracodawcy stwierdzające, że wynagrodzenie skarżącej jest wpłacane na jej rachunek w (...) Bank; odpis decyzji przyznającej stronie zasiłek stały w kwocie 318,01 zł (do dnia [...]r.); zaświadczenie o zameldowaniu o zameldowaniu pod wskazanym adresem zamieszkania; wyciągi z rachunku bankowego w (...) Bank; akty notarialne i zawiadomienia o wpisie do ksiąg wieczystych; dwie umowy kredytu konsumpcyjnego gotówkowego (na 27.746,95 zł i 31.796,71 zł) i kopie rachunków spłaty w miesięcznych ratach (492,69 zł i 706,43 zł); rachunki w Canal+Cyfrowy Sp. z o.o. (70 zł); opłata za wodę (80,70 zł); opłata za energię elektryczną (61,12 zł); opłaty za wywóz śmieci (50,04 zł); decyzja w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego (92 zł – 4 raty na rok). Jednocześnie w piśmie z dnia [...]r. wnioskodawca oświadczyła, że pomoc i wsparcie finansowe jej siostry jest sporadyczna i polega na przesyłaniu środków czystości, odzieży.
Pismem z dnia [...]r., referendarz sądowy wezwał stronę do dalszego uzupełnienia danych zawartych we wniosku PPF.
W odpowiedzi na to, kolejne wezwanie, skarżąca nadesłała zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w Z., z którego wynika, że w roku 2010 rzeczywiście nie uzyskała dochodów, które byłyby opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W aktach znajduje się również oświadczenie siostry wnioskodawcy – E.K., w którym stwierdza ona, że co cztery miesiące wysyła swojej siostrze paczki. Zawierają one z reguły używaną odzież, kosmetyki i żywność. Siostra skarżącej stwierdziła, że wartość takiej paczki wynosi około 100 Euro.
W oświadczeniu z dnia [...] r., strona oświadczyła, że jej pracodawca, zgodnie z jej dyspozycją, przekazuje jej miesięczne wynagrodzenie na rachunek bankowy jej ojca w całości. Z tych pieniędzy opłacane są rachunki związane z utrzymaniem domu (media). Do oświadczenia tego, skarżąca dołączyła również wyciągi z tego konta bankowego za wrzesień i październik 2011 r.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.).
Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku M.P. należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku należy stwierdzić, że skarżąca wykazała, w stopniu dostatecznym, że spełnia warunki uzasadniające uwzględnienie jej wniosku, co skutkuje przyznaniem jej zwolnienia od kosztów sądowych.
Z nadesłanych dokumentów wynika, że skarżąca rzeczywiście pozostaje w samodzielnym gospodarstwie domowym. Na jej dochód miesięczny składa się: wynagrodzenie w wysokości 1.055,40 zł netto miesięcznie oraz zasiłek stały (do dnia [...] r.) w kwocie 318,01 zł. Tak więc łącznie daje to kwotę 1.373 zł miesięcznie. Z tej kwoty skarżąca musi w pierwszej kolejności uiścić kwotę 1.200 zł tytułem spłaty dwóch rat kredytowych. W pozostałej kolejności strona musi ponieść wszelkie opłaty związane z użytkowaniem swojego mieszkania. Niezależnie od relatywnie rzadkiej pomocy jej siostry w dostarczeniu odzieży, kosmetyków, czy też dostarczenia żywności, skarżąca rzeczywiście znajduje się w obiektywnie ciężkiej sytuacji majątkowej.
W tym stanie rzeczy należy sierdzić, że wnioskodawca wykazał, że rzeczywiście nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez poniesienia uszczerbku utrzymania koniecznego. Strona nie jest w stanie wygenerować kwoty, która wystarczyłaby na uiszczenie wpisu sądowego od skargi, tym bardziej, że przed tutejszym Sądem toczy się aktualnie jednocześnie 10 jej spraw sądowoadministracyjnych.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło