III SA/Gl 16/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 9 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi J. S. i T. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia odrzucić skargę J. S. W Spółce z o.o. "A" w okresie od [...] [...] r. do [...] [...] r. zarząd Spółki był dwuosobowy: T. D. pełnił funkcję prezesa zarządu, a J. S. – członka zarządu. Wobec bezskuteczności egzekucji zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług względem Spółki, powstałych za ten okres Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z dnia [...] r. wszczął z urzędu postępowania podatkowe w stosunku do T. D. w sprawie orzeczenia odpowiedzialności za powyższe zaległości podatkowe. Decyzjami z dnia [...] r. wydanymi za poszczególne okresy rozliczeniowe organ podatkowy orzekł solidarną odpowiedzialność T. D. za powstałe zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi w łącznej kwocie [...] zł. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik T. D. wniósł łączne odwołania od tych decyzji wraz z wnioskiem o ich wstrzymanie. Rozpatrując wniosek o wstrzymanie Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] r. wstrzymał wykonanie decyzji organu pierwszej instancji objętych odwołaniem. Jednocześnie decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone przez pełnomocnika T. D. decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. W piśmie z dnia [...] r., zwanym "skargą" i podpisanym przez T. D. i J. S., osoby te zaskarżyły nie tylko decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. dotyczącą odpowiedzialności podatkowej T. D. (Nr [...]) ale też decyzję wydaną tego samego dnia w sprawie odpowiedzialności podatkowej za ten sam okres rozliczeniowy w stosunku do J. S. (Nr [...]). W skardze osoby te wnosiły między innymi "o uchylenie skarżonych decyzji w całości i umorzenie postępowania, ze względu na ważny interes strony, względnie przekazanie do ponownego rozpatrzenia" oraz "o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego na podstawie wniosku z dnia [...] r. złożonego osobiście do Dyrektora Izby Skarbowej w K. w dniu [...] r.". Powołując się na udzielone pełnomocnictwa przez J. S. i T. D. adw. A. T. w piśmie z dnia [...] r., zwanym również "skargą", podnosząc zarzuty merytoryczne wnosił także między innymi o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji w całości ze względu na szczególnie ważny interes strony. Uzasadniając ten wniosek pełnomocnik zauważył, że w przedmiotowej sprawie ustalone zobowiązanie jest znacznej wysokości a jej wykonanie nie jest możliwe "w obecnej sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego, która już była wykazywana w toku postępowania przed organem, a w konsekwencji może doprowadzić do powstania nieodwracalnych skutków". Pełnomocnik nadmienił również, że "skarżący w odrębnym wniosku wykazali przesłanki do wstrzymania wykonalności decyzji, a także, że sytuacja majątkowa tychże została wykazana poprzez załączoną do skargi dokumentację i wyjaśniona w załączonych formularzach o przyznanie prawa pomocy". W dołączonym do tego pisma wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący T. D. oświadczył, że łączny przychód netto osób pozostających wraz z nim we wspólnym gospodarstwie (tzn. jego [...] z tytułu [...] – [...] zł i jego z tytułu [...]– [...] zł) wynosi [...] zł, a stałe opłaty związane z zamieszkaniem, użytkowaniem samochodu osobowego i zakupem [...] zamykają się w łącznej kwocie [...] zł. Wskazał przy tym, że po odliczeniu kosztów utrzymania pozostaje mu na skromne życie kwota [...] zł, która i tak ulega znacznemu zmniejszeniu ze względu na zajęcie pod koniec [...] [...] r. przez komornika skarbowego jego [...]. Natomiast w zakresie stanu majątkowego oświadczył, że posiada jeszcze jedynie mieszkanie o powierzchni [...] m², garaż o powierzchni [...] m² i samochód osobowy marki [...], którego prawo własności zostało przeniesione na zabezpieczenie na rzecz banku do chwili całkowitej spłaty kredytu. Powołując się na istnienie wierzytelności względem Spółki w kwocie [...] zł zaznaczył, że ich egzekucja została zawieszona ze względu na braki w reprezentacji po stronie dłużnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwaną dalej P.p.s.a.) (podkreślenie i pogrubienie Sądu) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Jest to przepis ogólny, który doznaje doprecyzowania poprzez regulacje art. 32 i art. 33 P.p.s.a. W myśl pierwszego przepisu stronami, w wąskim rozumieniu tego pojęcia, w postępowaniu sądowoadministracyjnym są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Natomiast zgodnie z art. 33 P.p.s.a. w postępowaniu mogą brać udział uczestnicy na prawach strony (§ 1) oraz pozostali uczestnicy (§ 2). Obie kategorie uczestników postępowania należy traktować tak jak strony w szerokim rozumieniu stosownie do art. 12 P.p.s.a. Uczestnikiem na prawach strony jest osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego (§ 1). Natomiast osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 P.p.s.a., w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności, może zgłosić udział w postępowaniu w charakterze uczestnika (§ 2). Różnica w uprawnieniach powyższych uczestników dotyczy sposobu dopuszczenia do udziału w postępowaniu, w stosunku do uczestników na prawach strony – następuje to z mocy prawa, wobec pozostałych uczestników - na wniosek i po wydaniu przez sąd postanowienia o dopuszczeniu do udziału w sprawie. Jeśli chodzi o pojęcie "interesu prawnego", które pojawia się w powyższych przepisach, to w literaturze przedmiotu pojmowane jest jako istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków danego podmiotu, a zaskarżonym aktem lub czynnością (A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005, komentarz do art. 50 P.p.s.a.;. J. Zimmermann, glosa do postanowienia NSA z dnia 19 sierpnia 2004 r., OZ 340 /04, OSP 2005/4/21 i J. Zimmermann, Polskie sądownictwo administracyjne. Uwagi o projekcie ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, Krakowskie Studia Prawnicze, Rok XXVI -XXVII - 1993-1994, s. 45). Mając na uwadze powyższy stan prawny i okoliczności faktyczne, wynikające z akt sprawy, należy przede wszystkim stwierdzić, że niniejsza sprawa sądowa dotyczy decyzji organu odwoławczego z dnia [...] r. o Nr [...], gdzie stroną był jedynie T. D. W związku z tym w ramach tej sprawy skarżącym jest wyłącznie T. D.. Natomiast J.S. wprawdzie odpowiadał za te same okresy rozliczeniowe, ale był stroną innego postępowania zakończonego inną decyzją organu odwoławczego z dnia [...] r. o Nr [...] i w wyniku wniesienia skargi jest stroną skarżącą w innym toczącym się postępowaniu sądowym o sygn. akt III SA/Gl 15/08. W niniejszym postępowaniu ani J. S., ani jego profesjonalny pełnomocnik nie wnioskowali o uznanie J. S. za uczestnika postępowania w trybie art. 33 § 2 P.p.s.a. i nie wykazali, że mimo, iż nie brał on udziału w postępowaniu w sprawie odpowiedzialności podatkowej T. D. to wynik tego postępowania dotyczy jego interesu prawnego. Taki wniosek może być złożony na każdym etapie postępowania sądowego i dopiero wydanie postanowienia o dopuszczeniu do udziału w sprawie pozwoliłoby uznać J. S. za uczestnika postępowania. Dodatkowo Sąd pragnie poinformować, że wniosek J. S. o wstrzymanie wykonania decyzji jego dotyczącej z dnia [...] r. o Nr [...] będzie rozpatrzony w tym innym postępowaniu sądowym, gdzie występuje jako strona skarżąca (sygn. akt III SA/Gl 15/08). Mając to na uwadze Sąd, badając w przedmiotowej sprawie dopuszczalność skargi J. S. od strony legitymacji podmiotowej, uwzględniając art. 50 § 1, art. 32 i art. 33 § 1 P.p.s.a. "a contrario", postanowił odrzucić skargę J. S. na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. z powodu jej niedopuszczalności.