III SA/Gl 160/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.) Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M.A. na akt Prezydenta Miasta Piekary Śląskie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za czynności kuratorskie w postępowaniu administracyjnym oddala skargę. Zaskarżonym aktem , nr [...], z [...] r. Prezydent Miasta P. przyznał skarżącemu M. A. wynagrodzenie w kwocie: 1) 123,00 złote (w tym podatek VAT wg stawki 23% w kwocie 23,00 złote) z tytułu pełnienia funkcji kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu J. C., 2) 123,00 złote (w tym podatek VAT wg stawki 23% w kwocie 23,00 złote) z tytułu pełnienia funkcji kuratora dla nieznanej z miejsca pobytu M. C., 3) 123,00 złote (w tym podatek VAT wg stawki 23% w kwocie 23,00 złote) z tytułu pełnienia funkcji kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu B. K., łącznie w kwocie 369,00 złotych (w tym podatek VAT wg stawki 23% w kwocie 69,00 złotych) z tytułu pełnienia funkcji kuratora dla w/w osób oraz kwotę 42,45 z tytułu poniesionych wydatków. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco: Na wniosek Prezydenta Miasta P. (dalej: organ), adwokat M. A. (dalej: skarżący), postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z [...] r., sygn. akt [...], został ustanowiony kuratorem dla nieobecych: J. C., M. C. i B. K. celem ochrony ich praw w postępowaniu administracyjnym o wymeldowanie nieobecnych z lokalu mieszkalnego. Decyzją z dnia [...] r., Prezydent Miasta P. orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego J. C., M. C., B. K. oraz P. C.. Skarżący zwrócił się do Prezydenta Miasta P. o przyznanie na jego rzecz wynagrodzenia z tytułu sprawowanej kurateli powiększonej o stawkę VAT w wysokości netto po 190,00 zł (236,16 zł brutto) dla każdego z uczestników oraz orzeczenie o obowiazku zwrotu poniesionych wydatków w zwiazku ze swoimi czynnościami w wysokości łącznie 42,45 zł obejmującej wydatki poniesione na wyjazdy do Komendy Powiatowej Policji w P. oraz do Urzędu Miasta w P. celem złożenia pism procesowych i udziału w przesłuchaniu świadków, a także połowę diety. Skarżący oświadczył przy tym, że koszty te nie zostały pokryte ani w całości, ani w części. Organ, pismem (aktem) z 28 lutego 2019 r. przyznał skarżącemu wynagrodzenie w kwocie 100,00 zł i zwrot wydatków w kwocie 42,45 zł z tytułu pełnienia przez niego funkcji kuratora w postępowaniu administracyjnym dla osób nieznanych z miejsca pobytu. Na skutek skargi na to rozstrzygnięcie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z 9 października 2019 r., sygn. III SA/Gl 452/19, uchylił zaskarżony akt i zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 680,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd uznał skargę za uzasadnioną. Przede wszystkim wskazał, że zaskarżony akt nie zawiera wyjaśnienia kryteriów wysokości przyznanego wynagrodzenia. Dalej wskazał, że w przedmiotowej sprawie znajdują zastosowanie przepisy Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz.U. 2018, poz. 536) oraz przepisy określajace wynagrodzenie adwokackie w innej sprawie tj. § 14 ust. 1 pkt 1) lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z póżn. zm.) w wysokości 480,00 złotych. Następnie stwierdził, że w przedmiotowej sprawie skarżący został ustanowiony kuratorem dla trzech osób nieznanych z miejsca pobytu, a w ocenie organu trzy osoby nieznane z miejsca pobytu to jedna strona w postępowaniu o wymeldowanie. Takiego poglądu Sąd nie podzielił, bowiem zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z kolei, zgodnie z art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. z 2018, poz. 1382) organ gminy, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Zatem w postępowaniu administracyjnym o wymeldowanie w świetle art. 35 ustawy z 2010 r. o ewidencji ludności - stroną jest zawsze osoba, na której spoczywa obowiązek wymeldowania z miejsca stałego lub czasowego pobytu, ale również właściciel lokalu oraz każda osoba, która dysponuje tytułem prawnym do lokalu. W przedmiotowej sprawie, skarżący reprezentował trzy osoby, z których każda była stroną tego postępowania. Sąd stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie, organ nie dokonał oceny nakładu pracy kuratora dla trzech osób, nie kwestionując przy tym czynnego udziału skarżącego w postępowaniu, które zakończyło się decyzją orzekającą o wymeldowaniu osób nieznanych z miejsca pobytu. Ponadto organ nie wyjaśnił kryteriów oceny pracy kuratora dla trzech osób, z uwzględnieniem zawiłości sprawy i nakładów pracy kuratora. Organ, mając na uwadze powyższe wskazania i ocenę prawną wyrażoną w ww. wyroku tut. Sądu, uzasadniając przyznane wynagrodzenie zaskarżonym w tym postępowaniu aktem z [...] r. wyjaśnił, że od 15 marca 2018 r. obowiązuje Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r, w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej. Zgodnie z treścią § 1 ust. 2 w zw. z ust. 1 tego rozporządzenia, wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie o najbardziej zbliżonym rodzaju do spraw, w których stawki zostały określone, ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2017 r. poz. 2368 i 2400), a w przypadku gdy kuratorem jest radca prawny - w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności radców prawnych określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 225 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1870 i 2400 oraz z 2018 r. poz. 138), w obu przypadkach nie mniej niż 60 zł. Dalej wskazał, że maksymalne wynagrodzenie adwokata biorącego udział w postępowaniu przed sądami administracyjnymi I instancji, stosownie do treści § 14 ust. 1 pkt 1) lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z póżn. zm.), nie może przekroczyć kwoty 480,00 złotych. Ponadto, wynagrodzenie kuratora ustalone w związku z udziałem w postępowaniu o wymeldowanie (40% wynagrodzenia za czynności adwokackie) nie może przekraczać kwoty 192,00 złote (bez podatku VAT). Ustalając wynagrodzenie w kwocie 123,00 zł (brutto), organ wziął pod uwagę nakład pracy kuratora, a w szczególności liczbę i rodzaj sporządzonych przez dokumentów ( 8 sztuk dokumentów) , czynności podjęte w celu ustalenia adresów miejsc zamieszkania uczestników postępowania, liczbę wizyt w siedzibie organu (łącznie 5 wizyt), a także obecność w trakcie wizji lokalnej w dniu 11 marca 2019r. Organ wziął pod uwagę, że w sprawie skarżący reprezentował równocześnie trzy osoby, z których każda była stroną tego postępowania. Dalej podkreślił, że sprawa administracyjna o wymeldowanie, w której uczestniczył, nie miała charakteru zawiłego, nie wymagała znacznego nakładu pracy, wszystkie okoliczności faktyczne były niesporne, a ponadto wszystkie osoby, dla których sprawował kuratelę były zameldowane w tym samym lokalu. Zdecydowana większość podejmowanych czynności miała zatem charakter równoczesny i powtarzalny. Faktyczny nakład pracy skarżącego był tylko w niewielkim stopniu wyższy niż w przypadku, gdyby sprawował kuratelę w stosunku do jednej tylko osoby. W takim wypadku maksymalne wynagrodzenie mogłoby wynieść 236,16 złotych, gdy tymczasem łączne przyznane skarżącemu wynagrodzenie z tytułu reprezentacji trzech osób wynosi ponad 56% więcej niż byłoby to w przypadku reprezentowania w postępowaniu jednej osoby. Wobec powyższego mając na uwadze,, że wynagrodzenie kuratora ustalone w związku z udziałem w postępowaniu o wymeldowanie (40% wynagrodzenia za czynności adwokackie) nie może przekroczyć kwoty 192.00 zł netto (bez podatku VAT) i kwoty 236,16 zł brutto (z podatkiem VAT) oraz nie może też być niższe niż 60,00 zł przyznano skarżącemu wynagrodzenie w kwocie 123,00 zł brutto z tytułu reprezentowania każdej z osób. Ponadto przyznano kwotę poniesionych wydatków w kwocie 42,45 zł.zty wystarczających dla zaspokojenia strony jednego postępowania administracyjnego, którego to czynności procesowe dotyczyły tych samych dowodów w sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący zarzucił organowi naruszenie: - art. 124 k.p.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej postanowienia oraz nie przytoczenie uzasadnienia faktycznego i prawnego w zakresie wysokości przyznanego wynagrodzenia kuratorowi, co czyni niemożliwym dokonanie oceny przez stronę postępowania co do prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia, a także prawidłowego zaskarżenia rzeczonego postanowienia - art. 30 ust 1 oraz art. 41 oraz art. 42 ustawy o samorządzie gminnym poprzez wydanie zarządzenia nr [...] bez podstawy prawnej i umocowania, z przekroczeniem kompetencji przyznanych Burmistrzowi oraz w sposób stanowiący rażące naruszenie prawa, - przepisów prawa materialnego, tj. § 1 pkt 1 - 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawach cywilnych poprzez nie zasądzenia wynagrodzenia we właściwej wysokości oraz zawierającego stawkę podatku VAT. Ponadto zarzucił: 1) naruszenie art. 263 § 2 k.p.a. w zw. z art. 34 k.p.a. w zw. z przepisami wskazanego Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określania wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów w sprawie cywilnej i w zw. z przepisami Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015. 1800) poprzez przyznanie rażąco niskiej kwoty wynagrodzenia za pełnienie przez nią funkcji kuratora dla nieobecnych, 2) rażące naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem wskazań WSA wyrażonych w wyroku z dnia 9 października 2019 r. w sprawie o sygn. III SA/Gl 452/19. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu. W ocenie skarżącego należnego wynagrodzenie powinno stanowić kwotę 236,16 zł brutto z tytułu reprezentowania każdej z nieznanych osób. Nie zaskarżył aktu co do przyznanej kwoty 100,00 zł i wydatków w wysokości 42,45 zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W ramach swej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. Sąd orzeka w w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność aktu podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania rozstrzygnięcia. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest ocena, czy organ właściwie ustalił wysokość wynagrodzenia należnego skarżącemu za pełnienie obowiązków kuratora, gdyż poza sporem jest zasadność i prawo do wypłaty wynagrodzenia. Należy przy tym dodać, że zgodnie z przepisem art. 153 p.p.s.a., organ był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku tut. Sądu z 9 października 2019r. w spawie sygn. III SA/Gl 452/19. Organ wydając zaskarżony akt uwzględnił, że skarżący na jego wniosek został postanowieniem Sądu Rejonowego w T. ustanowiony kuratorem dla trzech nieznanych z miejsca pobytu osób, z których każda była stroną w postępowaniu o wymeldowanie i zaskarżonym aktem przyznał skarżącemu wynagrodzenie z tytułu kurateli każdej z osób. Ponadto organ uzasadniając wysokość przyznanego wynagrodzenia wyjaśnił, które przepisy stanowiły podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz jakimi kryteriami się kierował. Organ miał na uwadze, że w przedmiotowej sprawie znajdują zastosowanie przepisy Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz.U. z 2018 r., poz. 536) oraz przepisy określajace wynagrodzenie adwokackie w innej sprawie tj. § 14 ust. 1 pkt 1) lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U., poz. 1800 z póżn. zm.) w wysokości 480,00 złotych. W szczególności § 1 ww. Rozporządzenia z 9 marca 2018 r. stanowi, że wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej, zwanego dalej "kuratorem", ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2017 r. poz. 2368 i 2400), a w przypadku gdy kuratorem jest radca prawny - w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności radców prawnych określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 225 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1870 i 2400 oraz z 2018 r. poz. 138), w obu przypadkach nie mniej niż 60 zł. Z kolei, § 2 stanowi, że wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w przepisach, o których mowa w ust. 1, ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju. Skarżący jest adwokatem, a wysokość wynagrodzenia w tzw. innej sprawie zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. Rozporządzenia tzw. taryfy adwokackiej wynosi 480,00 zł. Poza sporem jest, że 40% z tej stawki wynosi 192, 00 zł, i wysokość wynagrodzenia kuratora nie może przekraczać tej kwoty, jak również nie może być mniejsza od 60,00 zł. Organ przyznając skarżącemu kwotę 123,00 zł z tytułu pełnionej funkcji, w stosunku do każdej z osób wyjaśnił, że sprawa nie miała skomplikowanego charakteru, nie wymagała zwiększonego nakładu pracy, a podejmowane czynności były takie same w stosunku do każdej z osób. Sąd nie widzi podstaw do kwestionowania tej oceny. Należy jednak zauważyć, że w odróżnieniu od przepsów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionyc przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz.U., poz. 1476), które obowiązywało do 15 marca 2018 r. i zostało zastąpione rozporządzeniem z 9 marca 2018 r., obecnie obowiązujące przepisy nie zawierają regulacji, wedle której wynagrodzenie kuratora podwyższa się o kwotę podatku VAT. A zatem przyznana skarżącemu przez organ kwota 123,00 zł, w odniesieniu do każdej z osób, mieści się w granicach przewidzianych przepisami rozporządzenia z 9 marca 2018r. Wbrew zarzutom, zarządzenie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r., nr [...], w sprawie określenia warunków i wysokości wynagrodzenia przedstawicieli (kuratorów) ustanowionych przez sąd powszechny dla osób nieznanych z miejsca pobytu w postępowaniach meldunkowych nie stanowiło podstawy prawnej zaskarżonego aktu. Z powyższych względów zarzuty podniesione w skardze nie są uzasadnione. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 2