III SA/Gl 1607/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na ww. decyzję w kwocie 2.000 zł, strona złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku, zawartym na druku urzędowego formularza PPPr, strona oświadczyła, że od lat nie prowadzi działalności gospodarczej, ponieważ organy państwowe zabezpieczyły cały majątek spółki i jej wszystkie rachunki bankowe. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy spółki zamyka się w kwocie 4.000 zł, natomiast spółka nie posiada środków trwałych. W rubryce obrazującej wysokość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy wg bilansu, spółka zawarła oświadczeni: "brak zysków i strat bo brak prowadzenia działalności". W rubryce obrazującej stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku skarżąca nie umieściła żadnych danych oprócz oświadczenia, że są one zajęte przez organy państwowe. Załącznikami do formularza były: zarządzenie z dnia [...] r. umarzające opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł za odpis wyroku z uzasadnieniem (sprawa w tutejszym Sądzie, sygn. akt: [...]); postanowienie komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w D. z dnia [...] r., sygn. akt: [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na jego bezskuteczność i pismo organu celnego z dnia [...] r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego spółki, prowadzonego w Banku "A" S.A, W tym stanie rzeczy, pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy wezwał skarżącą spółkę o nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. W odpowiedzi na to wezwanie, wnioskodawca nadesłała do akt: zeznanie podatkowe CIT-8 za 2013 r.; deklaracje podatkowe VAT-7 za okres od września 2014 r. do lutego 2015 r.; wydruk raportu kasowego oraz "ręczny" raport kasowy obrazujący stan gotówki w kasie spółki na dzień 31 marca 2015 r. oraz sprawozdanie finansowe za 2013 rok. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Odnosząc się do wniosku skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy wskazać treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jednocześnie podkreślić należy, że regulacja normatywna w zakresie prawa pomocy w przypadku osób prawnych lub jednostek organizacyjnych, które nie posiadają osobowości prawnej, zgodnie z treścią art. 246 § 2 in principio P.p.s.a., ma charakter uznaniowy. Oznacza to, iż nawet gdyby przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie występujących w sprawie opłat byłaby spełniona, rozpoznający wniosek nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli wedle jego uznania będzie to konieczne dla zapewnienia stronie konstytucyjnego prawa do sądu. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wnioskodawca w sposób dostateczny wykazała swoją aktualną sytuację majątkową. Okoliczności, które zostały podniesione na urzędowym formularzu PPPr zostały w wystarczającym stopniu potwierdzone nadesłanymi dokumentami i materiałami źródłowymi. Należy stwierdzić, że wątpliwe jest sformułowanie wnioskodawcy otwierające uzasadnienie wniosku na druku urzędowego formularza PPPr, zgodnie z którym "spółka od lat nie prowadzi działalności gospodarczej". Przeczy temu chociażby przedłożone do akt sprawy zeznanie podatkowe CIT-8 za 2013 r., które wykazuje osiągnięte przez skarżącą spółkę przychody oraz koszty ich uzyskania (i w efekcie poniesioną w tym roku podatkowym stratę rzędu 89.630,06 zł). Jednocześnie brak w aktach stosownych wyciągów i wydruków z prowadzonych przez skarżącą rachunków bankowych. Analizując jednak całokształt dokumentacji przedstawionej przez stronę wnioskującą o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzić należy, że spółka faktycznie nie dysponuje środkami pieniężnymi, które umożliwiłyby jej poniesienie tych kosztów. Tym bardziej, że toczy się więcej, niż tylko jedna sprawa sądowoadministracyjna, zainicjowana przez skarżącą. Z analizy deklaracji podatkowych VAT – 7 wynika, że spółka w praktyce nie wykazuje aktualnie żadnego obrotu. Podkreślić należy, że dane z deklaracji VAT-7 nie wskazują na wysokość dochodów uzyskiwanych przez spółkę, lecz właśnie na sam fakt prowadzenia przez nią działalności gospodarczej oraz osiągania minimalnego, wręcz śladowego obrotu. Spółka faktycznie nie osiąga obrotu, a tym samym nie generuje zysku. Wniosek ten potwierdza również analiza przedłożonego do akt sprawy raportu kasowego. Istotnym argumentem, wskazującym, że wnioskodawca rzeczywiście spełnia ustawowe przesłanki zwolnienia od kosztów sądowych jest postanowienie komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w D. z dnia [...] r. W postanowieniu tym umorzone zostało postępowanie egzekucyjne z uwagi na jego bezskuteczność. W toku prowadzenia tego postępowania okazało się bowiem, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych. W ocenie rozpoznającego wniosek o prawo pomocy, spółka nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego w jakiejkolwiek części. Wnioskodawca rzeczywiście nie posiada dostatecznych środków, które umożliwiłyby jej poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.